Eýran: ABŞ gepleşiklerde çynlakaý bolsa, Tähranyň 7 şertini kabul etmeli

Eýranyň döwlet telewideniýesine ýüzlenip, Eýranyň resmi Bakeri Tähran administrasiýasynyň ABŞ bilen gepleşik etabynyň geljegine garaşýan zatlaryny paýlaşdy. Bakeri, eger Waşington administrasiýasy gepleşikler geçirmek we adalatly ylalaşyk gazanmak üçin çyn ýürekden isleg bildirse, Tähran tarapyndan kesgitlenen 7 esasy şertiň kabul edilmelidigini we bu şertleriň durmuşa geçirilmelidigini aýtdy.

Näme üçin Eýran 7 şertiň kabul edilmegini isleýär?

Tähran administrasiýasynyň bu şertleri tassyklamagynyň esasy ABŞ-nyň öňki gepleşik borçnamalaryny we ylalaşyksyz syýasatlaryny bozmagydyr. Bakiri ABŞ-nyň geçen ýylyň ýazynda bäş tapgyr gepleşiklerden soň ikinji söweşe başlandygyny, diplomatik prosesiň güýzde dowam edýändigi sebäpli gepleşik ýörelgelerine laýyk gelmeýän çäreleri görendigini we gepleşikleriň gyş aýlarynda dowam edýändigi sebäpli Eýranyň lideri Ali Hameneýi öldürendigini aýtdy. Şol sebäplere görä Tähran ABŞ-nyň niýetleriniň dogrulygyny sorag astyna alýar.

Tähranyň Waşingtona ýetiren 7 şerti haýsylar?

Eýranyň administrasiýasy ABŞ-a gowşuryldy we gepleşikleriň şerti hökmünde hödürlendi; Ol deňiz gabawyny aýyrmagy, söwda we nebit gämileriniň Hormuz bogazyndan howpsuz geçmegini kepillendirmek, birtaraplaýyn sanksiýalary ýatyrmak, nebit eksportyndan boşatmak, doňdurylan emläkleri boşatmak, ýadro materiallaryny ýurduň içinde saklamak we urşy bes etmek ýaly zatlary öz içine alýar. Bakiri, bu şertler ýerine ýetirilen halatynda çynlakaý gepleşikler üçin ýol açyljakdygyny, ýogsam Waşingtonyň saýlawdan soňky basyş syýasatlaryna dolanyp biljekdigini aýtdy.

Eýranyň resmi Bakeri, ABŞ bilen gepleşikleriň dowam etmegi üçin Tähranyň kesgitlän 7 şertiniň kabul edilmegini talap edip, Waşingtonyň ozalky düzgünlerini bozdy. Tähran administrasiýasy bu şertler ýerine ýetirilmese ABŞ-nyň wagtlaýyn şertnama bilen syýasy peýda gazanmagy we soňra basyş syýasatlaryna dolanmagy maksat edinýändigini öňe sürýär.

Halkara diplomatiýa işlerinde taraplaryň arasynda özara ynam döretmek gepleşikleriň dowamlylygy taýdan möhüm rol oýnaýar. Eýran tarapyndan hödürlenýän bu şertler, häzirki sanksiýalar düzgünine we iki ýurduň arasyndaky howpsuzlyk aladalaryna gönüden-göni degişli çarçuwany üpjün edýär we taraplaryň görmeli ädimleri sebitdäki diplomatik we ykdysady deňagramlylygy kesgitlemek mümkinçiligine eýe.

Netije

Eýranyň gepleşik stoluna goýan bu şertleri Tähranyň ABŞ-a bolan çuňňur ynamsyzlygynyň beýany hökmünde kabul edilip bilner. Geçen diplomatik düzgün bozmalary we dartgynlygy delil hökmünde görkezip, Eýran anyk ädimler görülmezden uzak möhletleýin ylalaşyga gelmejekdigini aç-açan görkezýär.

Mümkin täsirler

ABŞ bu şertleri kabul etmese, iki ýurduň arasyndaky diplomatik kynçylyklary çuňlaşdyrmak we sebitdäki harby dartgynlygy güýçlendirmek howpy bar. Şertleriň bölekleýin kabul edilmegi partiýalaryň arasynda wagtlaýyn ýumşadyş işine başlap biler, ýöne bu ýagdaýyň hemişelik parahatçylyga öwrülmegi Waşingtonyň saýlawdan soň alyp barjak syýasatlaryna bagly bolup biler.