Eýranyň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşinden uranyň beýany: Bir gram hem çykarylmaz

Eýranyň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Muhsin Rezai, sosial media hasabynda Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky harby dartgynlyk we ýadro işleri bilen baglanyşykly baha berdi. Rezai, Eýranda geçirilen baýlaşdyrylan uranyň ykbaly baradaky çekişmeleri soňlady we "Eýrandan hatda bir gram baýlaşdyrylan urany hem aýryp bolmaz" diýdi.

Baýlaşdyrylan urany näme bolar?

Eýranyň resmisi Muhsin Rizai, ýurduň ýadro maksatnamasynyň çäginde alnan baýlaşdyrylan uranyň ätiýaçlyklarynyň goraljakdygyny aýtdy. Bu beýannama, halkara jemgyýetçiliginiň Eýranyň ýadro kuwwatyny azaldar diýen umytlara garşy aç-açan pozisiýa eýeleýändigini görkezýär. Rizai, urany ýurduň çäginden daşarda almak synanyşygyna ýol berilmejekdigini aýtdy.

ABŞ bilen gepleşikler haýsy şertlere degişlidir?

Muhsin Ryzaý, Waşington administrasiýasy bilen bolup biläýjek gepleşikleriň ynamy berkitmäge esaslanýandygyny aýtdy we "ABŞ ynam döretmek üçin ädim ätýänçä gepleşikler bolmaz. Bu etap Eýranyň ähli şertleri doly ýerine ýetirilmeli". Rizai, gepleşik stolunda oturmak üçin ABŞ-nyň ilki bilen anyk we ynandyryjy ädimler ätmelidigini öňe sürdi.

Eýranyň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Mohsin Rezai sosial ulgamlarda eden çykyşynda Eýranyň baýlaşdyrylan urany daşary ýurda almajakdygyny we ABŞ bilen gepleşikleriň diňe Eýranyň şertleri kabul edilen halatynda mümkin boljakdygyny aýtdy.

Halkara ýadro şertnamalarynyň we sanksiýalaryň çäginde taraplaryň arasyndaky gepleşikler, adatça, diplomatik kanallar arkaly geçirilýär. Eýranyň ýadro işleri we bu mesele boýunça halkara sanksiýalary baradaky barlaglar degişli döwletleriň daşary syýasat gün tertibinde bolmagyny dowam etdirýär.

Netije

Mohsin Rezaýyň aýdanlary, Eýranyň ýadro programmasy boýunça strategiki tutanýerliligini we häzirki gepleşik etabynda eglişik etmezlik tendensiýasyny görkezýär. Urduň urany ätiýaçlyklaryny strategiki surnaý kartoçkasy hökmünde görýändigi we halkara basyşlaryna garamazdan bu emläkleri goraýandygy düşünilýär.

Bu garaýyş, Eýran bilen Günbatar döwletleriniň arasynda ýadro gepleşikleriniň gysga möhletde çözgüt tapmagynyň kyndygyny görkezýär. Ynamy berkitmek we özara şertleriň ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşykly düşünişmezlikler diplomatik çözgütleri gözlemegi kynlaşdyrýan esasy faktorlar bolup durýar.

Mümkin täsirler

Eýranyň bu sözleri, ABŞ we beýleki Günbatar ýurtlarynyň Eýrana garşy girizen sanksiýalaryna täsir edip biler. Gepleşik etabynyň petiklenmegi sebitdäki harby we diplomatik dartgynlygyň biraz dowam etmegine sebäp bolup biler.

Mundan başga-da, bu ösüş dünýä energiýa bazarlaryna we ýadro energiýasy syýasatlaryna gytaklaýyn täsir edip biler. Taraplaryň arasynda dowamly ynamsyzlyk sebitdäki halkara guramalarynyň gözleg işlerini kynlaşdyryp biler.