Eýranyň Russiýadan 90 sany raketa atyş ulgamyny sargyt edendigi öňe sürüldi

"Finansal Taýms" gazetiniň 2026-njy ýylyň 6-njy noýabryndaky habaryna görä, Russiýanyň goranyş senagaty senenamalarynda Eýran üçin raketa atyş ulgamynyň möhüm buýrugy tapyldy. Göz öňünde tutulan resminamalarda Eýranyň 2024-2025-nji ýyllary öz içine alýan önümçilik meýilnamasynda 90 "APU-L" görnüşli raketa atyş ulgamyny talap edendigi öňe sürüldi.

Vympel bilen KBM arasyndaky hat alyşmalar näme?

Russiýanyň öňdebaryjy raketa we uçuş ulgamlarynyň dizaýnerlerinden biri bolan "Vympel" kompaniýasynyň goranyş senagaty guramasy KB Maşinostroeniýa (KBM) iberen haty önümçilik prosesindäki kemçilikleri ýüze çykardy. Vympel, "APU-L" we "APU-305" görnüşli komponentleriň iberilmegini çaltlaşdyrmagyny isledi, haýsydyr bir gijikdirmegiň jemi dokuz dürli şertnamany howp astynda goýup biljekdigini duýdurdy.

Haýsy ýurtlaryň sargytlary önümçilik senenamasyna girýär?

Hata goşulan önümçilik senenamasy ulgamlary alyjylar barada jikme-jik maglumat berýär. Resminamalara görä, jemi ýedi sany rus müşderisi we iki sany daşary ýurtly alyjy bar. Hytaýyň 192 "APU-305" görnüşli ulgam zakaz edendigi aýdylsa-da, Russiýanyň goranyş resminamalarynda Eýrany tanamak üçin ulanylýan "K-10" kodly alyjynyň 90 sany "APU-L" raketa atyş ulgamyna buýruk berendigi öňe sürüldi.

“Finansal Taýms” tarapyndan paýlaşylan maglumata görä, Russiýanyň goranyş senagaty öndürijileriniň arasyndaky hat alyşmalar we önümçilik meýilnamalary Eýranyň 2024-2025-nji ýyllar aralygynda 90 sany APU-L görnüşli raketa atyş ulgamyny satyn almak prosesini açýar. Şeýle-de bolsa, önümçilik resminamalarynda bu ulgamlaryň Eýrana soňky gowşurylyşy bolup geçendigi barada takyk maglumat ýok.

Halkara goranyş senagaty söwdasynda önümçilik meýilnamalary we pudagara hat alyşmalar strategiki ähmiýetli maglumatlar hasaplanýar. Şuňa meňzeş goranyş taslamalary we halkara harby satyn alyş amallary degişli ýurtlaryň goranyş syýasatlarynyň we halkara sanksiýa reimesimleriniň çäginde ýakyndan gözegçilik edilýär.

Netije

Täze dörän resminamalar, Russiýa bilen Eýranyň arasynda goranyş senagaty hyzmatdaşlygynyň raketa tehnologiýalary ýaly möhüm ugurlarda dowam edýändigini görkezýär. Hususan-da, "K-10" kod adynyň ulanylmagy iki ýurduň arasyndaky harby söwdanyň gizlinlikde alnyp barylýandygyny we önümçilik meýilnamalarynyň bu strategiki hyzmatdaşlygy subut edýändigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu habar tassyklansa, Russiýa we Eýrana halkara arenasyndaky diplomatik basyşyň artmagyna garaşylýar. Günbatar döwletleriniň, hususan-da, täze sanksiýa kararlaryny kabul etmegi ýa-da bu raketa atyş ulgamlarynyň sebit howpsuzlygyna edýän täsirini öwrenmek arkaly bar bolan çäklendirmeleri giňeltmegi ähtimal. Mundan başga-da, bu ýagdaý global goranyş senagaty bazaryndaky we halkara harby üpjünçilik zynjyryndaky deňagramlylyga täsir edip biler.