F-35 we Embargo düwünleri, Ankarada geçirilen NATO-nyň taryhy sammitinde çözüldi: ABŞ-dan yzygiderli tankydy beýannamalar

Paýtagt Ankarada Türkiye tarapyndan geçirilen 36-njy NATO liderleriniň sammiti dünýä syýasatynyň we goranmak diplomatiýasynyň merkezine öwrüldi. Bütin dünýäni synlaýan bu ägirt gurama dowam edýärkä, goranyş býudjetleri we ABŞ-nyň F-35 we sanksiýalaryň ýatyrylmagy baradaky beýannamalary sammitde öz yzyny galdyrdy.

Ankarada geçiriljek sammitiň çäginde "Turkey Today" bilen aýratyn söhbetdeşlik beren senator Graham, häzirki wagtda bäşinji nesil söweş uçarlaryny Türkiýä gowşurmak pikirine düýbünden oňyn garaýandygyny aýtdy.

F-35 kysymly uçarlaryň Türkiýe iberilmegine garşy uzak we berk tutum alyp baran Graham, Ankarada döredilen täze diplomatik howada bu garaýşy düýpgöter üýtgetdi. Graham bu kararyň ABŞ Kongresinde çynlakaý garşylyga duçar bolup biljekdigini kabul edip, "Kongresde hökman käbir garşylyklar we garşylyklar bolup biler. Türkiýäniň Ysraýyl bilen soňky dartgynly gatnaşygy Kongresiň öňünde bu prosese kän bir kömek edip bilmez. Şeýle-de bolsa, bu kynçylyklara garamazdan, F-35 Türkiýä iberilmegini we kanuny päsgelçilikleri ýeňip geçjek paýhasly çözgüt tapyljakdygyna tüýs ýürekden ynanýaryn" -diýdi.

Embargo tarapdar ritorikasyny taşlap, Türkiýanyň transatlantik bileleşik üçin möhüm ähmiýetine ünsi çekip, senator Graham Türkiýeniň global harby amallardaky roluna we strategiki ähmiýetine ünsi çekdi. Graham iki ýurduň arasyndaky ýaranlyk gatnaşyklarynyň ähmiýetine ünsi çekip: "Türkiýe ajaýyp we ägirt uly ýaran, şol bir wagtyň özünde-de, NATO-nyň ýeke-täk musulman döwleti hökmünde bu bileleşigiň sarsmaz sütünidir."

Geçmişde YPG / PKK terror guramasy kontekstinde haýbat atyjy meýilnamalary taýýarlan we Türkiýä garşy berk duýduryş beren Grahamyň bu ýiti öwrümi, Waşington-Ankara liniýasyndaky täze döwrüň iň anyk görkezijilerinden biri hökmünde düşündirilýär.

Respublikan senatoryň köne berk pozisiýasyndan ýüz öwrüp, F-35 meselesinde eglişik gözlemegi, Trump administrasiýasynyň täze döwürde Türkiýe bilen gatnaşyklary has strategiki esasda ýerleşdirmek isleýändiginiň alamaty hasaplanýar.

CAATSA we Trump-dan Embargo karary: "Biz sanksiýalary aýyrýarys"

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, NATO-nyň 36-njy liderleriniň sammitiniň bir bölegi bolan Ankarada Prezident Rejep Taýyp Erdogan bilen bilelikde geçirilen metbugat ýygnagynda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary dartgynlaşdyrýan goranyş pudagyndaky sanksiýalar barada taryhy habar berdi. F-35 uçarlarynyň Türkiýä satylmagy bilen baglanyşykly soraga jogap hökmünde Trump Türkiýäniň örän wepaly ýaranydygyny aýtdy.

Trump iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň gaty gowy derejededigini aýtdy we "Bu karar bereris. Gatnaşyklarymyz gaty gowy. Muny size aýdyp bilerin; bu ýerde oturan adamlar hem näme üçin beýle edýändigimiz hakda pikir edýärler, ýöne Türkiýe bilen gaty gowy gatnaşykda bolýarys. Türkiýe köp wagtdan bäri has wepaly, F-35-ler.

Türkiýe garşy girizilen CAATSA sanksiýalaryna gönüden-göni ýüzlenip, ABŞ-nyň prezidenti Trump ähli embargolaryň aşakdaky sözler bilen aýryljakdygyny aýtdy: "Bu sanksiýalary ýatyrarys, aýdyp bilerin. Jenap Prezident wagtyny ýitirmeli däl, men muny göni aýdýaryn. Döwlet sekretary Marko Rubio, Gazna ministri Bessent we beýleki adamlar bu sanksiýalary ýatyrmak isleýäris. Dostlarymyza sanksiýa girizmek islemeýäris "-diýdi. "Biz muny ulanmaýarys."