FED-de taryhy krizis: Lisa Kuk we Trump-nyň kazyýet işine garşy galp aýyplamalary

ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) Geňeş agzasy Lisa Kuk bilen baglanyşykly ipoteka galplyklary baradaky aýyplamalar Ak tam bilen Federal ätiýaçlyk ulgamynyň arasynda görlüp-eşidilmedik dartgynlyga sebäp bolýar. Kuk özüne bildirilýän aýyplamalary düýbünden inkär etse-de, ähli gözler ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň täze ädimlerine gönükdirildi. Kukyň aklawçysy Abbe Lowelliň Trump administrasiýasyna iberen resmi hatynda bu aýyplamalaryň kanuny esaslarynyň ýokdugy we tejribeli ykdysatçynyň banklary ýalňyşdyrmak üçin bilkastlaýyn çäre görmändigi nygtaldy.

Atlanta bilen Miçiganyň arasynda goşa ýaşaýyş jaý jedeli

Ara alyp maslahatlaşmagyň merkezinde Lisa Kukyň 2021-nji ýylyň iýul aýynda Atlantada, Fed-e girmezden ozal satyn alan kwartirasynyň ipoteka ýazgylary bar. Ak tam Kukyň bu rezidensiýany esasy ýaşaýyş jaýy diýip yglan edendigini, şeýle hem şol döwürde gaýtadan maliýeleşdiren Miçigandaky beýleki öýi üçin şuňa meňzeş esasy ýaşaýyş jaýyny yglan edendigini öňe sürýär.

Goranmak tarapynda, aklawçy Abbe Lowell Atlantadaky jaý üçin karz resminamalarynda bellik edilýän "esasy ýaşaýyş jaýynyň" düýbünden ulgamlaýyn ýalňyşlyk ýa-da ýalňyşlyk bilen baglanyşyklydygyny aýtdy. Lowell, karz berýäniň Kukyň 15 ýyldan gowrak wagt bäri Miçiganyň ýaşaýjysydygyny we Miçigan ştatynyň uniwersitetinde gündizki professor bolup işleýändigini gowy bilýändigini aýtdy. Mundan başga-da, gozgalmaýan emläk maliýeleşdiriş bilermeni Suffolk uniwersitetiniň hukuk professory Katlin Engeliň pikirlerini öz içine alýan goranmak, bar bolan resminamalaryň bilkastlaýyn düzgünsizligi görkezmeýändigini öňe sürdi.

Courtokary Kazyýetiň karary we Trumpyň soňky Ultimatumy

Lisa Kukyň öz pozisiýasyny goramak üçin alyp barýan kanuny göreşi şu wagta çenli üç dürli kazyýetde onuň peýdasyna wagtlaýyn tamamlandy. ABŞ-nyň Courtokary kazyýeti iýun aýynda geçirilen ses berişlikde 5 sesiň köplügi bilen 4-e, Kuk kazyýet işi gutarýança öz wezipesini dowam etdirip biljekdigini aýtdy.

Courtokary Kazyýet Federal ätiýaçlyk geňeşiniň agzasynyň diňe "diňe sebäp" çäginde işden aýrylyp bilinjekdigini we bu kararlaryň kazyýet seljermesiniň geçiriljekdigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, Ak tam Kuga garşy bildirilýän aýyplamalardan goranmak hukugyny bermeli diýen karara gelindi. Trump administrasiýasy Kuga ýazan soňky hatynda ipoteka resminamalarynda ýalan sözleriň edilendigine ynanmak üçin ýeterlik şübheleriň bardygyny we 26-njy awgusta çenli resmi jogap berilmegini isledi. Kukyň soňky goragyndan soň dünýä bazarlary prezident Donald Trumpyň impiçment güýjüni ulanjakdygyna sabyrsyzlyk bilen garaşýarlar.

Fed-iň garaşsyzlygy we göterim syýasaty töwekgelçilikde

Adaty şertlerde 2038-nji ýyla çenli dowam edýän Lisa Kukyň gitmegi diňe bir kanuny gapma-garşylyk däl, eýsem Federal ätiýaçlyk ulgamynyň pul syýasatlaryna-da uly täsir edip biler. Kuk aýrylsa, Senat täze agzany tassyklaýança bu möhüm oturgyç boş galar.

Federal ätiýaçlyk ulgamynyň soňky döwürde göterim nyrhlaryny hemişelik saklamak tendensiýasyna garamazdan, inflýasiýanyň peselmegi ýeterlik bolmasa göterim mukdaryny ýokarlandyrmagyň mümkinçiligini stoluň üstünde saklamalydygyny öňe sürýän keýpsiz agzalaryň arasynda. Beýleki tarapdan, bu krizis Federal ätiýaçlyk ulgamynyň syýasy ygtyýarlykdan garaşsyzlygy baradaky çekişmelere itergi berdi. ABŞ-nyň taryhynda, 1913-nji ýylda esaslandyrylan federasiýadan başlap, geçen ýyla çenli hiç bir prezident oturan Geňeş agzasyny aýyrmaga synanyşmady. Trampyň bolup biläýjek hereketi, bu manyda taryhy görelde bolup biler.