FED ýokarlanýan inflýasiýa garşy göreşmek üçin berk kararlar berer

ABŞ-nyň soňky ykdysady maglumatlary, energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy sebäpli ýurtdaky inflýasiýanyň soňky üç ýylda iň ýokary derejä ýetendigini görkezýär. Zähmet bazary henizem güýçli bolan bu şertde ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (FED) täze başlygy Kewin Warş, indiki hepde geçiriljek ilkinji pul syýasaty ýygnagynda berjek habarlary bilen bazarlaryň ünsüni özüne çekýär. Bu wakalary göz öňünde tutup, Warşyň haýsy strategiýany durmuşa geçirjekdigi bilesigelijilik meselesidir.

Inflýasiýa görkezijileriniň ýokarlanmagynyň sebäpleri

ABŞ-da yglan edilen iň soňky maglumatlar, Warşyň inflýasiýanyň ýokarlanýan we iş üpjünçiligi güýçli bir döwürde işe başlandygyny görkezýär. ABŞ-Ysraýyl-Eýran söweşi sebäpli nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy inflýasiýanyň derejesini 4% -den gowrak ýokarlandyrdy. Bu ýagdaý Warşy, Ak tamyň göterim derejesiniň peselmegi bilen inflýasiýanyň ýokarlanmagy sebäpli berk pul syýasatyny durmuşa geçirmegiň zerurlygy arasynda bölünmäge mejbur edýär.

16-17-nji iýunda ilkinji gezek geçiriljek Federal Açyk Bazar Komitetiniň (FOMC) mejlisine başlyk boljak Warşyň habarlary bazarlaryň üns merkezinde bolar.

Energiýa çykdajylarynyň täsiri. Zähmet. (CPI) we Önümçileriň Bahalary Indeksi (PPI) maglumatlary ýurtda inflýasiýa aladalaryny ýokarlandyrdy. Maý aýynda CPI aýda 0,5%, ýylda 4,2% ýokarlandy. Bu ýyllyk ösüş 2023-nji ýylyň aprel aýyndan bäri iň ýokarydyr. Energetika görkezijisi aýlyk inflýasiýanyň 60% -den gowragyny, energiýa çykdajylary bolsa ýylda 23,5% ýokarlandy.

Ykdysadyýetçiler emeli intellekt maýa goýumlarynyň we gümrük nyrhlarynyň hem bahalara ýokary basyş edýändigini bellediler. PPI, şeýle hem, aýda 1,1% we maý aýynda her ýyl 6,5% ýokarlamak bilen garaşylýandan has ýokarydy.

Zähmet bazaryndaky durnuklylyk

Inflýasiýa maglumatlary FED tarapyndan ýakyndan gözegçilik edilýän başga bir möhüm görkeziji bolan iş maglumatlaryndan soň geldi. 5-nji iýunda yglan edilen maglumatlar oba hojalygyna degişli bolmadyk işleriň maý aýynda 172 müň adamyň köpelendigini we garaşylýandan has ýokarydygyny görkezdi. Işsizlik derejesi 4,3% -de durnukly bolup galdy we öňki aýlarda daýhan däl iş üpjünçiligi maglumatlary hem ýokarda gözden geçirildi. Bu, zähmet bazaryndaky dowamly çydamlylygy görkezýär.

FED-den garaşylýanlar we bolup biläýjek ssenariýalar

Zähmet bazary durnuklylygyny saklaýan hem bolsa, ýokary inflýasiýa FED-iň pul syýasatynda has berk pozisiýa alyp barmagyna garaşýar. Rateylyň başynda stawkanyň peselmegi çak edilse-de, indi göterim derejesiniň ýokarlanmagy mümkinçiligine baha berilýär. Bazar nyrhlary, FED indiki ýygnagynda syýasatyň derejesini hemişelik saklar. Şeýle-de bolsa, maýadarlar FED-iň ýylyň dowamynda göterim mukdaryny ýokarlandyrmak mümkinçiligini hem göz öňünde tutýarlar. Garwi, ykdysadyýetiň durnukly gurluşy sebäpli maliýe bazarlarynyň şu ýyl üçin 25 göterim göterim ýokarlanandygyny we 2027-nji ýylda ikinji gezek ýokarlanmak ähtimallygyny 70% görýändigini aýtdy. Mundan başga-da, energiýa sebäpli dörän gysga möhletli inflýasiýa ähmiýet berilmez we göterim derejeleri hemişelik saklanar diýlip garaşylýar. Energetika bahalarynyň ýokarlanmagynyň has giň baha kategoriýalarynda öz beýanyny tapmaýandygyny aýdan Kamin, zähmet bazarynyň güýji we inflýasiýanyň ýokary derejesi sebäpli FED-iň göterim mukdaryny peseldip biljekdigini görmeýändigini aýtdy. Zandi, şu ýyl pul syýasatynda hiç hili üýtgeşmäniň bolmazlygynyň mümkindigini, ýöne inflýasiýa garaşýanlary ýokarlan halatynda FED göterim mukdaryny ýokarlandyryp biljekdigini aýtdy.

FED-iň prezidenti Warşyň FOMC ýygnagyndan soň etjek sözleri bu wakalaryň hemmesine uly gyzyklanma bilen garaşylýar. FED-iň esasy maksady inflýasiýany azaltmak we zerur bolanda ykdysadyýetde gurban bermekden saklanmajakdygy mälim edildi.

Geljek döwürde energiýa çykdajylarynyň üýtgemegi we halkara ösüşleriň inflýasiýa edýän täsiri ünsli gözegçilikde saklanar. Ykdysady maglumatlar we FED-iň beýannamalary bazarlaryň ugruny kesgitlemekde möhüm rol oýnar.