“Fergani Space” -iň 6-njy milli hemrasy FRG-100D4 orbitasyna üstünlikli girdi

Geňeşiň başlygy we Tehnologiýa lideri Selçuk Baýraktar tarapyndan esaslandyrylan Fergani kosmos tehnologiýalary, milli çeşmeler bilen işlenip düzülen 6-njy synag hemrasyny 2026-njy ýylyň 20-nji oktýabrynda kosmosa iberdi. ABŞ-nyň Keýp Kanaweral kosmos güýçleri bazasyndan SpaceX-iň Bandwagon-5 missiýasyndan takmynan 67 minut uzaklykda ýerleşdi. 590 kilometr belentlik.

FRG-100D4 hemrasynda haýsy milli enjam ulanyldy?

Ferganiniň içinde tutuşlygyna milli derejede döredilen FRG-100D4 hemrasynda; Reaksiýa tigir, magnit tork çybygy, magnitometr, IMU, GNSS kabul ediji, gün panelleri, batareýa toplumy, regeneratiw modem we tapgyrlaýyn massiw antenna ýaly möhüm komponentler bar. Sputnikde öňdebaryjy missiýalar üçin emeli intellekt bilen goldanýan kompýuteriň hem bardygy aýdylsa-da, kosmosda bu milli awiasiýa enjamynyň barlanylmagy Türkiýäniň kosmos tehnologiýalarynda doly garaşsyzlyk gazanmak üçin möhüm tapgyr hasaplanýar.

Ulugh Beg Team hemra ulgamy haýsy maksatlara ünsi jemleýär?

Massasy 160 kilograma barabar bolan FRG-100D4, Fergani şu wagta çenli öndüren iň ýokary kuwwatlylygy bolan hemra. Gowulaşan nawigasiýa we giň zolakly aragatnaşyk ýükleri bilen enjamlaşdyrylan hemra, ýakyn 5 ýylda 200-den gowrak hemradan ybarat bolmagy meýilleşdirilýän Ulugh Beg ýyldyz hemra ulgamyny ornaşdyrmak üçin ädilen iň möhüm ädim hökmünde tapawutlanýar. Bu ulgam tamamlanandan soň, Türkiýe özbaşdak nawigasiýa we aragatnaşyk ulgamyna eýe bolmagy maksat edinýär.

“Fergani Space” 6-njy kosmos gämisini 2026-njy ýylyň 20-nji oktýabrynda 14.04 CET-de uçuryş amaly bilen orbita çykardy. 2025-nji ýylyň ýanwar aýyndan bäri dowam edýän gözlegleriň çäginde FGN-100-D1, FGN-100-D2, FGN-TUG-S01 we FGN-100-D3 iberilen FRG-100D4, Türkiýäniň kosmos logistika we tehnologiýa ösüş mümkinçiliklerini ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Kosmos tehnologiýalary pudagyndaky bu gözlegler, Türkiýe içerki hemra öndürmek we ýyldyzlar ulgamyny döretmek baradaky düşünjelerine laýyklykda öňe gidýär. Öz baýlyklary bilen amala aşyrylan bu taslamalarda “Fergani Space” hemra toparyny tamamlamagy maksat edinýär, şol bir wagtyň özünde milli uçuş ulagyny döretmek boýunça işini dowam etdirýär. Bu etap, Türkiýäniň kosmosda garaşsyzlygyny güýçlendirjek strategiki tehnologiýa ädimi hökmünde amala aşyrylýar.

Netije

“Fergani Space” -iň gysga wagtda 6 dürli kosmos gämisini orbita iberendigi, Türkiýanyň kosmos tehnologiýalarynda lokalizasiýa derejesiniň ýokarlanýandygyny görkezýär. Hususan-da, kosmos gurşawynda awiasiýa ulgamlaryny we emeli intellekt bilen goldanýan enjamlary barlamak, daşary ýurt garaşlylygyny peseldýän strategiki girdeji hökmünde tapawutlanýar.

Ulugh Beg ýyldyzlar hemra ulgamynyň tamamlanmagy bilen Türkiýe diňe bir emeli hemra öndürijisi bolman, eýsem özbaşdak nawigasiýa we aragatnaşyk ulgamy bilen kosmos güýjüne öwrüler. Bu ýagdaý, ýurduň tehnologiki özygtyýarlylygy taýdan uly çäkdir.

Mümkin täsirler

FRG-100D4 hemrasynyň üstünligi Türkiýanyň kosmos pudagynda hususy kärhanalara ýol açyp biler we täze in engineeringenerçilik maýa goýumlaryny höweslendirer. Içerki awiasiýa enjamlarynyň kosmos taryhyna eýe bolmagy bu tehnologiýalaryň geljekde halkara bazarlarynda bäsdeşlige ukyply bolmagyna mümkinçilik döredip biler.

Mundan başga-da, ýyldyzlar ulgamynyň tamamlanmagy, esasanam dostlukly we dogan geografiýalary bilen paýlaşylyp bilinjek möhüm aragatnaşyk infrastrukturasyny döredip biler. Bu infrastruktura sebitleýin aragatnaşyk howpsuzlygynda Türkiýäniň elini güýçlendirip we kosmos logistikasy pudagynda täze hyzmatdaşlyk mümkinçiliklerini döredip biler.