Palestindäki dartgynlygyň ýokarlanmagy: Täze Nakba?

Palestinalylar häzirki döwürde geçmişdäki trawmatiki wakalara salgylanyp, täze 'Nakba' başdan geçirýändiklerini aýdýarlar. Europeanewropa Parlamentindäki Çep topary 15-nji maýda beren beýanatynda palestina halkynyň ýüzbe-ýüz bolýan ýagdaýynyň täze betbagtçylykdygyny aýtdy. Birleşen Milletler Guramasynyň 1948-nji ýyldaky wakalardan soň kabul edilen kararlarynyň we halkara hukugynyň çäginde ykrar edilen yzyna gaýtaryp bermek we öwezini dolmak talaplarynyň henizem ýerine ýetirilmeýändigi bellendi. Bu ýagdaýyň iki döwletli çözgüt üçin esasy päsgelçilikdigi aýdyldy we palestinalylaryň öz ýurtlaryndan zor bilen çykarylmagyna garşy tankyt edildi. Bu ýagdaýa degişli taraplaryň goşulyşmalydygy aýdyldy.

Global Sumud Flotilla aktiwistlerine gatyşmak

Çep topar halkara suwlarynda işleýän Global Sumud Flotilla aktiwistleriniň Ysraýyl tarapyndan tussag edilmegini berk ýazgardy. Aktiwistlere zulum edilmeginden başga-da, Ysraýylyň türmelerine käbir atlaryň iberilmegi haýran galdyryjy jikme-jiklikleriň arasynda boldy. Şeýle hereketleriň halkara hukugynyň çäginde kabul edilip bilinmejekdigi mälim edildi.

Liwan hüjümlerine reaksiýalar

Toparyň beýanynda Ysraýylyň Liwana eden hüjümleri hem tankyt edildi. Bu hüjümleriň bir milliondan gowrak adamyň göçmegine we ýüzlerçe adamyň ölümine sebäp bolandygy mälim edildi. Halkara jemgyýetçiliginiň bu ýagdaý barada dymmaly däldigi nygtaldy.

Ysraýylda ölüm jezasy barada çekişmeler

Mundan başga-da, Ysraýyl mejlisinde etnik esasda ölüm jezasyny göz öňünde tutýan düzgünleriň kabul edilmegi baradaky çekişmeler hem agzaldy. Bu düzgünleriň adam hukuklary babatynda çynlakaý aladalary döredýändigi we bu meselede duýgurlygy görkezmek üçin halkara jemgyýetçiligine çagyryş edilendigi mälim edildi. Assosiasiýa şertnamasynyň togtadylmalydygy we basyp alyş gutarýança Ysraýyl hökümetiniň agzalaryna sanksiýalaryň girizilmelidigi aýdyldy. Bu ädimleriň sebitde parahatçylykly çözgüt üçin möhümdigi mälim edildi.

Iki döwletli çözgüt we halkara raýdaşlyk

Netijede, Palestina meselesini çözmegiň iň gowy usulynyň iki döwletli çözgütdigi görkezildi. Bu çözgüdi halkara hukugynyň esasynda durmuşa geçirmegiň ähmiýeti nygtaldy. Palestina halkyny goldaýan halkara raýdaşlyk hereketiniň günsaýyn güýçlenýändigi bellendi.

Palestinalylar 1948-nji ýylyň 14-nji maýynda Ysraýyl garaşsyzlygyny yglan edenden soň, 15-nji maýy 'Uly betbagtçylyk' diýip belleýärler. Şol döwürde takmynan 1 million palestinaly öýlerinden sürgün edildi we 675 oba we şäher weýran edildi.