Airair Netanýahunyň Ysraýyl mejlisinde arap partiýalaryny nyşana almagy

Ysraýylyň premýer-ministriniň ogly airair Netanýahu, 27-nji oktýabrda sişenbe güni geçirilen parlament saýlawlarynda 19 orny alyp, möhüm orny eýelän arap partiýalaryny we saýlawçylaryny nyşana aldy we sosial media hasabynda ýerleşdirdi. Netanýahu, sorag edilýän taraplaryň Ysraýylyň barlygyna howp salýandygyny öňe sürdi.

airair Netanýahu näme üçin arap partiýalaryny nyşana aldy?

airair Netanýahu arap partiýalary bilen baglanyşykly meseläniň etnik däl-de, eýsem syýasy ideologiýa bolandygyny öňe sürdi. Netanýahu "Arap partiýalary bilen baglanyşykly mesele olaryň arap däldigi däl. Olar bilen baglanyşykly mesele, ýewreý döwletini ýok etmek isleýändigini aç-açan yglan edýän we harabalyklarynda Palestina döwletini gurmagy maksat edinýän palestinaly milletçi we yslamçy partiýalardyr"

Arap partiýalarynyň saýlaw üstünlikleri Ysraýylyň syýasatyna nähili täsir etdi?

Ysraýyl raýaty bolan palestinalylara wekilçilik edýän Yusufusuf Jabbariniň ýolbaşçylygyndaky bilelikdäki sanaw we Mansur Abbasyň Birleşen Arap sanawy (Raam partiýasy) saýlawlarda alan 19 deputaty bilen hökümet gurmak işinde aýgytly pozisiýa eýe boldy. Bu üstünlik, Netanýahunyň 53 orny alan dolandyryjy blogy we 48 oturgyçda galan Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky oppozisiýa blogynyň diňe hökümet gurmagyna mümkinçilik döretmedi. Airair Netanýahu bu ýagdaýy tankytlady we arap partiýalarynyň we saýlawçylarynyň "iň bolmanda Eýranyň ýadro programmasy ýaly Ysraýylyň ýaşamagyna howp salýandygyny" aýtdy.

27-nji oktýabrda sişenbe güni Ysraýylda geçirilen saýlawlardan soň Yusufusuf Jabbarin we Mansur Abbasyň ýolbaşçylygyndaky arap partiýalarynyň gazanan 19 orny parlament arifmetikasyny üýtgetdi we hökümet gurmak prosesini petikledi. Airair Netanýahu bu syýasy ýagdaýy sosial mediada ýiti sözler bilen tankytlady we arap partiýalarynyň ideologiki pozisiýalarynyň Ysraýyl döwleti üçin howpsuzlyk meselesini emele getirýändigini öňe sürdi.

Ysraýylyň syýasy ulgamynda hökümet döretmek prosesi parlament köplügini üpjün edýän blogy ýa-da koalisiýany kesgitlemek arkaly amala aşyrylýar. Saýlaw netijelerinden soň hiç bir toparyň özbaşdak ýeterlik mukdarda ses alyp bilmezligi koalisiýa gepleşikleriniň ähmiýetini artdyrýar. Syýasy partiýalar mejlisdäki orunlaryň paýlanyşyna laýyklykda hökümet gurmak hukugyny almak üçin gepleşiklerini dowam etdirýärler.

Netije

airair Netanýahunyň aýdanlary, Ysraýyl jemgyýetindäki syýasy polýarlaşmagyň saýlaw netijeleri bilen çuňlaşýandygyny görkezýär. Arap partiýalary parlamentde möhüm rol oýnasa-da, Ysraýylyň adaty güýç bloglarynyň hökümet gurmagyny kynlaşdyrýan bolsa-da, halk köpçüliginiň dykgatyna ýurtda etnik we syýasy dartgynlyk güýçlenýän ýaly.

Bu ýagdaý, Ysraýylyň içerki syýasatynda wekilçilik edilýän dürli toparlaryň arasynda ylalaşyk gözlemegiň kyn bolup biljekdigini görkezýär. Saýlaw netijelerinden soň ýüze çykan bu surat, demokratik prosesleriň we parlament arifmetikasynyň syýasy gepleşiklere we jemgyýetçilik garaşmalaryna aýgytly basyşa öwrülendigini görkezýär.

Mümkin täsirler

airair Netanýahunyň bu sözleri, Palestina Ysraýyl raýatlary bilen beýleki syýasy toparlaryň arasyndaky sosial gepleşiklere ýaramaz täsir edip biler. Mundan başga-da, şeýle gödek sözleriň taraplaryň hökümet gurmak prosesinde koalisiýa gepleşiklerine bolan garaýşyny hasam kynlaşdyrmagyna garaşylýar.

Bu sözleriň, arap saýlawçylarynyň Ysraýylda syýasy gatnaşmagyna täsir edip, ýurtda dowam edýän syýasy näbellilikleri uzaldyp biljekdigini çaklamak mümkin. Syýasy aktýorlaryň bu gepleşiklere bolan garaýşy, geljek döwürde döredilmegi mümkin hökümetleriň durnuklylygynda aýgytly rol oýnap biler.