Eisenkotyň Netanýahuda jynsparazlyk kampaniýasy

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçirilen saýlawlardan soň hökümet döretmek wezipesini alan ashaşar partiýasynyň lideri Eisenkot, wagtlaýyn premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň saýlaw döwründe Palestina Ysraýyl raýatlaryna garşy "jynsparaz" kampaniýa gurandygyny habar berdi. Eisenkot 2026-njy ýylyň 14-nji noýabrynda eden çykyşynda bu garaýşyň ýurtdaky jemgyýetçilik gurluşyna zeper ýetirendigini aýtdy.

Netanýahunyň saýlaw kampaniýasy näme üçin tankyt edilýär?

Eisenkot sosial ulgamdaky ýazgysynda ilatyň 21 göterimini emele getirýän Palestina Ysraýyl raýatlarynyň syýasy bähbitler üçin nyşana alynmagyny berk tankytlady. Netanýahunyň, saýlaw kampaniýasynyň başyndan bäri arap raýatlaryny bikanun diýip görkezmäge synanyşýandygyny mälim eden Eisenkot, bu çemeleşmäniň nädogrydygyny we arap partiýalarynyň wekilleri bilen pikir tapawudy bolmasa-da, bu segmentiň Ysraýylyň aýrylmaz bölegidigini aýtdy.

Koalisiýa gurmak tagallalary nähili dowam edýär?

Ysraýylyň prezidenti Isak Herzog tarapyndan 8-nji noýabrda hökümet gurmak hukugy berlen Eisenkotyň kanuny möhleti 28 gün. Bu döwür zerur bolsa ýene 14 gün uzaldylyp bilner. Hökümet gurmak üçin 120 orunlyk Knessetde azyndan 61 deputatyň ynam sesini almak zerur bolsa-da, 27-nji oktýabrda geçirilen saýlawlarda Netanýahunyň blogy 53 orny, ýewreý oppozisiýa partiýalary 48 orny, arap partiýalary 19 orny aldy.

13-nji noýabrda Netanýahu bilen geçirilen howpsuzlyk maslahatyndan soň, Eisenkot howpsuzlygyň syýasy maksatlar üçin ulanylmaly däldigini aýtdy we hökümetiň gözegçiliginiň ähmiýetine ünsi çekdi. Ashaşar partiýasynyň lideri dört esasy ýörelgäniň çäginde gysga wagtda durnukly hökümet gurmak üçin ähli partiýalar bilen duşuşmagyny dowam etdirjekdigini we Mejlisiň içinde komissiýalaryň döredilip başlandygyny aýtdy.

Ysraýylda hökümet gurmak prosesi 8-nji noýabrda başlanan 28 günlük kanuny senenamanyň dowamynda dowam edýär. Koalisiýa gözlemek dowam edýärkä, 120 orunlyk Knessetde 67 orny eýeleýän ýewreý we palestina partiýalarynyň kanun taslamalaryny kabul etmekde köplüginiň bardygy mälim. Eisenkotyň partiýalar bilen gepleşiklerinden soň hökümet guruljakdygy ýakyn günlerde belli bolar.

Syýasy polýarlaşma koalisiýa nähili täsir edýär?

Eisenkotyň Netanýahunyň "jynsparazlyk kampaniýasyny" tankyt etmegi nyşana alnan koalisiýanyň ideologiki çäklerini we partiýalar arasyndaky ylalaşyk mümkinçiligini açýar. Saýlawlarda 19 orny alan arap partiýalarynyň hökümet deňlemesinde geçiriljek ýerinde ýurtda durnukly hökümet gözlemegiň netijesini gönüden-göni kesgitlän ýaly.

Hökümet gurmak prosesinde täze krizis bolup bilermi?

ashaşar partiýasynyň işden aýrylmak howpy we saýlawçylaryň seslenmesi Eisenkotyň koalisiýa döretmek tagallalaryny kynlaşdyryp biler. Kworum 28 günüň dowamynda gazanylmasa, täze syýasy näbellilik ýa-da goşmaça wagtyň ulanylmagy Ysraýyla garaşyp biler.