Ysraýylyň prezidenti Gerzog, koalisiýa ylalaşygy üçin partiýanyň ýolbaşçylary bilen gepleşiklere başlady

Ysraýylyň prezidenti Isak Herzog, 27-nji oktýabrda geçirilen saýlawlardan soň ýüze çykan koalisiýa näbelliligini çözmek üçin partiýa ýolbaşçylary bilen maslahat beriş işine başlaýar. Ysraýylyň döwlet telewideniýesi KAN tarapyndan berlen maglumata görä Gerzog syýasy partiýanyň wekilleri bilen duşuşjakdygyny we çarşenbe güni Ysraýylyň Merkezi saýlaw komitetinden resmi netijeleri alandan soň derrew hökümet gurmak işine başlajakdygyny aýtdy.

Gerzog saýlawyň netijelerine esaslanyp haýsy ýoldan barar?

Prezident Isak Herzog partiýanyň ýolbaşçylaryna saýlawyň netijelerine baha bermelidigini ýatlatdy we ýurdy gaýtadan saýlamaga däl-de, koalisiýa hökümetini döretmek üçin eglişik gözleýändigini aýtdy. Herzog, her partiýanyň ýolbaşçysyndan premýer-ministri kimiň goldaýandyklaryny we koalisiýa döretmek isleglerini sorajakdygyny aýtdy we "liderleriň täze saýlawyň öňüni almak üçin çözgüt tapjakdygyna umyt edýändigini" aýtdy. Gerzog saýlawdan soň eden çykyşynda irki saýlawlardan gaça durmak üçin tagalla etjekdigini aýtdy.

Milli jebislik hökümetini döretmek mümkinmi?

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen ýakynlygy bilen tanalýan Dimona şäheriniň häkimi Benni Biton KAN bilen geçirilen söhbetdeşlikde Netanýahunyň "milli jebislik hökümeti" döretmek isleýändigini aýtdy. Biton, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen prezident Gerzogyň bu etapda "milli jebislik hökümetiniň" döredilmegi üçin kepillik berjekdigini öňe sürdi. 27-nji oktýabrda geçirilen saýlawlaryň tassyklanmadyk netijelerine görä, Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky dolandyryjy topar 53 orny, Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky oppozisiýa blogy 48 orny aldy. Ysraýylyň 120 orunlyk mejlisinde ýeke özi hökümet gurmak üçin hiç bir toparyň zerur 61 sany deputata ýetip bilmezligi koalisiýa gözlemeli boldy.

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçirilen umumy saýlawlar koalisiýa näbelliligine sebäp boldy, sebäbi hiç bir syýasy blog hökümet gurmak üçin zerur bolan 61 deputatyň sanyna ýetip bilmedi. Häkimiýet we oppozisiýa bloglarynyň köplügini alyp bilmeýän parlament arifmetikasynda 19 orna ýeten Palestina Ysraýyl raýatlaryna wekilçilik edýän sanawlar möhüm orny eýeledi. Bu ýagdaýa duçar bolan Prezident Isak Herzog çarşenbe gününden başlap partiýanyň ýolbaşçylary bilen resmi maslahatlara başlar we irki saýlawlaryň öňüni almak üçin koalisiýa üçin çözgüt gözlär.

Ysraýylda hökümet gurmak prosesi, prezidentiň saýlaw netijeleri resmi bolandan soň parlamentdäki toparlary bolan partiýalaryň ýolbaşçylary bilen duşuşyklary arkaly amala aşyrylýar. Bu gepleşiklerden soň Prezident, parlament arifmetikasyna laýyklykda iň amatly hasaplaýan mejlis agzasyna hökümeti döretmek wezipesini tabşyrýar. Bu prosesiň gidişi, syýasy partiýalaryň koalisiýa teswirnamalary baradaky ylalaşygyna we parlament köplügini almak ukybyna baglylykda emele gelýär.

Netije

Saýlawyň netijeleri bilen açylan surat, Ysraýylyň syýasatynda ýeke-täk häkimiýet döwrüniň kynlaşandygyny we eglişik medeniýetiniň zerurdygyny görkezýär. Partiýalaryň 61 orunbasar çägine ýetip bilmezligi kiçi partiýalaryň we azlyklaryň wekilleriniň hökümetiň döremeginde aýgytly rol oýnamagyna sebäp boldy.

Prezident Gerzogyň irki saýlawlaryň öňüni almak karary ýurduň syýasy durnuklylygyny goramak üçin edilýän tagalla hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, Bileleşikleriň arasyndaky çuňňur düşünişmezlikler we "milli jebislik hökümeti" ýaly formulalaryň durmuşa geçirilmegi ýakyn günlerde geçiriljek gepleşikleriň netijesine bagly bolar.

Mümkin täsirler

Koalisiýa gepleşikleri uzaldylsa ýa-da ylalaşyk gazanylmasa, Ysraýylyň gysga wagtda gaýtadan saýlaw geçirmegi mümkin. Bu ýagdaý ýurtdaky syýasy näbelliligiň çuňlaşmagyna we jemgyýetçilik hyzmatlarynyň ýerine ýetirilmeginiň bozulmagyna sebäp bolup biler.

Mundan başga-da, esasy partiýalaryň talaplaryny kanagatlandyrmak, mümkin boljak hökümetiň syýasatynda düýpli üýtgeşmeler girizip biler. Hususan-da, milli jebislik hökümet ssenarileri Ysraýylyň içerki we daşary syýasatynda has giň ylalaşyk gözlemegine sebäp bolup biler.