“Fitch” nebit krizisi sebäpli global ösüş çaklamasyny peseldýär

Halkara karz reýting gullugy Fitch iýun aýy üçin global ykdysady perspektiwaly hasabatyny çap etdi. Hasabatda ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylyk sebäpli nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň dünýä ykdysadyýetiniň ösüş garaşyşlaryna ýaramaz täsir edýändigi aýdylýar. “Fitch” 2023-nji ýyldaky global ösüş çaklamasyny 0,2 bal azaldyp, 2,4 göterime çenli peseldendigini mälim etdi. {{IMG_0}}

Nebit krizisiniň ykdysadyýete täsiri

Hasabatda nebitiň bahasynyň birden ýokarlanmagynyň global ykdysady deňagramlylygy sarsdyrandygy görkezilýär. ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky konflikt sebäpli ýüze çykan bu ýagdaý, energiýa çykdajylaryny ýokarlandyrmak arkaly global ykdysady ösüşe basyş edýär. Bu ösüşler, esasanam energiýa talap edýän pudaklarda önümçilik çykdajylaryny ýokarlandyrmak arkaly kompaniýalaryň bäsdeşlik ukybyny gowşadýar. Netijede, dünýädäki ösüş çaklamalary azalýar. {{IMG_1}}

Inflýasiýa we sarp edijilere edilýän basyş

Hasabatyň ýene bir möhüm nokady inflýasiýanyň ýokarlanmagynyň hakyky aýlyklara edýän täsiri. Bahalaryň ýokarlanmagy sarp edijileriň satyn alyş güýjüni peseldýär we çykdajylary çäklendirýär. Bu diňe bir şahsyýetler üçin däl, eýsem kompaniýalar üçinem çykdajylary köpeltmek bilen umumy ykdysady işjeňligi haýalladýar. Şol sebäpli 2024-nji ýylda ösüşe garaşmagyň bary-ýogy 2,5 göterim boljakdygy çak edilýär.

Global ykdysadyýete uzak möhletleýin täsirler

Hünärmenler nebitiň bahasynyň bu täsiriniň uzak möhletde dünýä ykdysadyýetine hemişelik täsir edip biljekdigini bellediler. Energyokary energiýa çykdajylary, maýa goýumlaryny çäklendirip, ykdysady ösüşiň durnuklylygyna howp abandyryp biler. Mundan başga-da, ösýän ýurtlar üçin bu ýagdaý ykdysady gowşaklyklary hasam artdyryp biler.

Bu wakalaryň hemmesini göz öňünde tutup, Fitçiň hasabaty dünýä ykdysadyýetiniň öňünde durýan kynçylyklary we näbellilikleri açýar. Geljekdäki ykdysady syýasatlar şeýle sarsgynlara has çydamly bolmagy maksat edinýän ýaly.