Fitch Türkiye-iň karz reýtingini "BB-" diýip tassyklady: Ine, 2026-njy ýylda karar bermegiň we garaşmagyň sebäpleri

Dünýä maliýe bazarlary tarapyndan ýakyndan yzarlanýan halkara karz reýting gullugy Fitch Ratings türk ykdysadyýeti üçin köp garaşylýan baha beriş hasabatyny çap etdi. Resmi beýanatda Türkiye uzak möhletli daşary ýurt walýuta karz reýtinginiň "BB-" hökmünde tassyklanandygy we karz reýtinginiň perspektiwasynyň "durnukly" bolandygy habar berildi. Bu karar Türkiýäniň makroykdysady deňagramlylyk prosesinde möhüm ähmiýete eýe hasaplanýar.

Türk ykdysadyýetiniň çydamlylyk sütünleri

“Fitch Ratings” tarapyndan geçirilen jikme-jik derňewde Türkiye karz reýtingini goldaýan esasy makroykdysady dinamika üns berildi. Şuňa meňzeş reýting toparyndaky beýleki ykdysadyýetler bilen deňeşdirilende ýurduň artykmaçlyklary görkezildi. Gurmak; Türkiýeniň döwlet karzynyň pes mukdaryny we dinamiki we giň gerimli diwersifikasiýa ykdysady gurluşyny öwdi. Mundan başga-da, adam başyna düşýän milli girdejiniň derejesi, "BB" reýting toparyndaky ýurtlaryň ortaça gymmatlyklaryndan has ýokary, global we sebitleýin stres döwründe daşarky maliýeleşdirmä bökdençsiz elýeterliligi üpjün etmekdäki güýçli görkezijisi we zarbalara garşy durnukly bank pudagy, häzirki derejäni saklamaga mümkinçilik berýän iň möhüm faktorlaryň hataryna goşuldy.

Ösüş we inflýasiýa ýoly barada täze çaklamalar

Türkiýeniň orta möhletli ösüş potensialy baradaky çaklamalary paýlaşan hasabatda ýurduň potensial ösüş depgininiň 4 göterime golaýdygy çaklanyldy. “Fitch” analitikleri berk pul syýasatynyň we deňagramlylyk prosesiniň täsiri bilen şu ýyl türk ykdysadyýetiniň 2,8 göterim ösmegine garaşýarlar, emma ösüş depgininiň ýene-de çaltlaşjakdygyny we indiki ýyl 4,4 göterime ýetjekdigini çaklaýarlar.

inflýasiýanyň öň tarapynda kem-kemden peselmek tendensiýasy görkezildi. Hasabatda kesgitlenen ykdysady syýasatlaryň täsiri bilen iýun aýyna çenli 32 göterim töweregi bolan inflýasiýanyň 2026-njy ýylyň ahyryna çenli 29.5 göterime çenli azalmagyna garaşylýandygy mälim edildi.

CBRT-iň berkitmek ädimleri we ätiýaçlyklarda güýçlendirmek

Giň giňişlik, Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) ätiýaçlyk ädimlerine oňyn täsirine bagyşlandy. Merkezi Bankyň maliýeleşdiriş bahasyny 300 bal ýokarlandyrmagynyň we karz çäkleri babatynda iň soňky berkitme çäreleriniň ähmiýeti nygtaldy. Bu ädimleriň, esasanam ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylygyň ilkinji döwründe türk lirasyny goldamak üçin geçirilen walýuta çärelerinden soň halkara ätiýaçlyklarynyň dikeldilmegini güýçli goldaýandygy mälim edildi. Şunuň bilen baglylykda, Fiç 2026-njy ýylyň ahyryna çenli Türkiýäniň jemi walýuta ätiýaçlyklarynyň 167 milliard dollara ýetjekdigini çaklaýar.

Karz balyňyzy artdyryp biljek möhüm şertler

Türkiýeniň karz reýtingine ýakyn döwürde täzeden seredilmegine mümkinçilik berýän ýol kartasy hasabatda-da aýdyň görkezildi. Fitch, daşarky maliýeleşdiriş zerurlygynyň yzygiderli we hemişelik azalmagy, ýurduň daşarky buferlerini ep-esli güýçlendirer diýdi. Şeýle-de bolsa, dezinflýasiýa prosesini aýgytly goldaýan berk pul we salgyt syýasaty tutumynyň saklanjakdygyna bolan ynamyň ýokarlanmagy, karz reýtinginiň gönüden-göni ýokarlanmagyna ýol açyp biljekdigi bellendi.