Fransiýada taryhy tapgyr: Ewtanaziýa hukugy resmi taýdan kanunlaşdyryldy

Fransiýa lukmançylyk dünýäsi we adam hukuklaryny goraýjylar üçin taryhy öwrülişik döwrüni başdan geçirýär. Köp ýyl bäri ýurtda jemgyýetçilik gün tertibini eýeleýän we ahlak jedellerine sebäp bolan ewtanaziýa hukugy resmi boldy. Prezident Emmanuel Makronyň ozal duýduryş beren we içgin işlän kanuny düzgüni resmi taýdan güýje girdi we 2026-njy ýylyň 19-njy awgustynda çap edilen resmi karar bilen kanuny boldy.

Konstitusiýa Geňeşinden "Adam mertebesine" ünsi

Kanunyň güýje girmeginde iň möhüm hukuk tapgyrlaryndan biri Konstitusiýa Geňeşiniň kararydy. Geňeş ahyrky keselden ejir çekýän adamlaryň öz isleglerine we hünärmen lukmanyň tassyklamagyna laýyklykda ömrüni soňlajak lukmançylyk maddalaryna girmek hukugyny gözden geçirdi. Geňeş bahalandyrmalaryň netijesinde bu şahsy erkinligiň konstitusiýanyň esasy özenlerinden biri bolan "adam mertebesini goramak" ýörelgesini bozmaýandygyny we kanuny düzgüniň bu deňagramlylygy saklamak üçin düzgünler bilen düzülendigini aýtdy.

Saglygy goraýyş işgärleriniň gözegçiligi astynda işjeň kömek

Makullanan täze hukuk binýady hassalara belli we berk şertlerde lukmançylyk hünärmenleriniň gözegçiligi astynda ömrüni gutarmak hukugyny berýär. Kanun boýunça hassalar özlerine öldüriji maddany dolandyryp biljek lukmançylyk goldawyna eýe bolarlar. Düzgünnamanyň iň möhüm jikme-jikliklerinden biri fiziki başarnyk hökmünde tapawutlanýar. Näsagyň şeýle agyr ýagdaýy bar bolsa, bu amaly öz fiziki serişdeleri bilen ýerine ýetirip bilmeýän bolsa, kanun gözegçilik edýän saglyk işgärine bu amallary gönüden-göni ýerine ýetirmäge ygtyýar berýär.

Ewtanaziýa hukugyndan peýdalanmagyň berk şertleri

Fransiýada güýje giren bu täze hukuk hukugyndan peýdalanmak üçin hassalar gaty berk we anyk kesgitlenen ölçeglere laýyk gelmelidir. Kanunda görkezilen esasy şertler aşakdaky ýaly görkezilýär:

- Arza berijiniň kanuny ýaşy bolmaly,

- Fransiýanyň raýaty bolmaly ýa-da bu ýurtda uzak wagtlap kanuny ýagdaýda ýaşaýandygyny subut etmeli

- Terminalda çynlakaý keselden ýa-da lukmançylyk taýdan bejerip bolmaýan "ösen" basgançakdan ejir çekmek

- Näsag çydap bolmajak fiziki agyrydan ejir çekýär,

- Bu prosesiň dowamynda, karar berilýänçä, hüşgär bolmaly we öz islegini saýlamak ukybyny saklamaly.

Bu taryhy kanun, Fransiýada pallatiw bejeriş hyzmatlarynyň we hassalaryň hukuklarynyň geljegi baradaky pikirleri täze bir derejä çykarana meňzeýär.