Gaagadaky taryhy karar: Kosowanyň öňki prezidenti Haşim Täçä 25 ýyl azatlykdan mahrum etmek jezasy

Iň soňky karar Kosowanyň soňky taryhyny emele getiren iň möhüm şahsyýetleriň sud edilen taryhy işinde yglan edildi. Bu hökümler Kosowanyň azat ediş goşunynyň (UCK) öňki serkerdeleri we ýurduň öňki prezidenti Haşim Täçi we onuň ýoldaşlary upakup Krasniki, Kadri Weseli we Rexhep Selimi Gaagada tussag edilen ýagdaýynda yglan edildi. Kazyýet öňki ýolbaşçylary uruş jenaýatlarynda günäkärledi we agyr türme tussaglygyna höküm etdi.

UCK serkerdeleri üçin agyr jeza: Karar Pristinany kanuna girizýär

Gaagadaky ýörite kazyýetde geçirilen kazyýet mejlisinde öňki prezident Haşim Täçi we upakup Krasniçi 25 ýyl , Kadri Weseli 18 ýyl , Rexhep Selimi bolsa 13 ýyl azatlykdan mahrum edildi. Günäkärlenýänler azatlykdan mahrum etmek, gynamak, gynamak we bilkastlaýyn öldürmek ýaly söweş jenaýatlarynda günäli tapyldy. Prokuratura ozal taýýarlanan pikirde aýyplanýanlaryň her biri üçin 45 ýyl azatlykdan mahrum edilmegini isledi. Başga bir tarapdan, Gaçide şaýatlara haýbat atmak aýyplamasy bilen Täçiniň garşysyna gozgalan ikinji işiň dowam edýändigi habar berildi.

Karar pursaty Kosowadaky durmuşy göni manyda bes etdi. Manyurduň köp şäherlerinde, esasanam paýtagt Pristinada meýdançalarda ullakan ekranlar oturdyldy. Karar yglan edilende, meýdançalary dolduran müňlerçe kosowaly uly gynanç we şok başdan geçirdi. Halk garaşsyzlyk ugrundaky göreşiň pionerlerine berlen bu jezalary çuňňur dymmak we gynanç bilen garşy aldy.

Kosowanyň ýörite palatalary we Gaagadaky kazyýet işi

"Kosowanyň Courtörite kazyýeti" hökmünde köpçülige mälim bolan Kosowanyň ýörite palatalary we ýörite prokuraturasy halkara häsiýetine eýe bolsa-da, Kosowanyň kanunlaryna laýyklykda kanuny işleýär. Gaagada ýerleşýän bu ýörite kazyýet guramasy, halkara kazylar we prokurorlar bilen 1998-nji we 2000-nji ýyllar aralygynda bolup geçen söweş jenaýatlaryny derňemek üçin döredildi. Prokuratura, UÇK-nyň öňki agzalarynyň onlarçasyny döredilen gününden bäri görkezme bermäge çagyrdy.

2023-nji ýylyň 3-nji aprelinde bäri tussaglykda saklanýan Täçi, Krasniki, Weseli we Selimi garşy ilkinji aýyplama 2020-nji ýylyň 26-njy oktýabrynda tassyklandy. Günäkärlenýän aýyplamada günäkärlenýänleriň azyndan 100 adamyň ölümine gönüden-göni ýa-da gytaklaýyn jogapkärdigi aýdylýar; Adam öldürmek, sürgün etmek we gynamak ýaly çynlakaý aýyplamalar öňe sürüldi.

Kosowa söweşi we garaşsyzlyga alyp barýan taryhy proses

1998-nji we 1999-njy ýyllar aralygynda bolup geçen Kosowa söweşi, NATO-nyň Serbiýa we Çernogoriýa tarapyndan döredilen ugugoslawiýa Federal Respublikasyna garşy guran gury ýer we howa operasiýalary bilen tamamlandy. Bu ganly söweşde 10 müňden gowrak kosowaly, esasanam albanlar öldi, dürli etnik toparlardan 1 milliondan gowrak adam öýlerini terk edip bosgun boldy.

UCK 1990-njy ýyllarda Serbiýanyň re regimeiminiň basyşlaryna garşy durmak we Kosowanyň garaşsyzlygyny gazanmak üçin partizançylyk hereketi hökmünde döredildi. Uruş gutarandan soň bu gurama resmi taýdan dargadyldy we agzalary täze döredilen milli howpsuzlyk edaralaryna birleşdirildi. Kosowa 2008-nji ýylyň 17-nji fewralynda birtaraplaýyn ýagdaýda Serbiýadan garaşsyzlygyny yglan etdi. Şeýle-de bolsa, Serbiýa henizem Kosowany öz çägindäki ýer bölegi hökmünde görmegini dowam etdirýär.