“Galatasaray” Europeanewropa Arenasynda 341-nji gezek bellendi: Bäsdeşlik sporty

Türk futbolynyň Europeanewropa meýdançalarynda iň tejribeli wekili Galatasaraý, 341-nji oýnuny halkara arenasynda oýnamaga taýynlanýar. 1956-1957 möwsüminde taryhynda ilkinji gezek Europeanewropa kuboklarynda peýda bolup başlan sary gyzyllar, şu wagta çenli 37 dürli ýurtdan 113 garşydaş bilen bäsleşdi. Ertir oýnaljak UEFA guramasyndaky möhüm oýunda Portugaliýanyň wekili Sporting Aslanyň Europeanewropa taryhynda 114-nji garşydaşy hökmünde hasaba alynar.

Şu wagta çenli oýnan 340 oýunda ýokary we peselişleri görkezen Galatasaraý, bu oýunlaryň 121-sinde ýeňiş gazanmagy başardy. Sary-gyzyl topar 90 oýunda garşydaşlaryny ýeňip bilmedi we deňlik bilen meýdançadan çykdy, ýöne 129 oýunda ýeňlişe sezewar boldy. Gol salmakda täsirli çykyş eden "Cimbom", garşydaşyň torunda 468 gezek pökgi geçirdi we öz pökgüsinde 518 pökginiň öňüni alyp bilmedi.

Gigantlar ligasynda uzak taryh: 19-njy gezek Çempionlar ligasynyň tapgyry

Galatasaraý, şu möwsüm 19-njy gezek Europeewropanyň iň abraýly klub derejesindäki ýaryşy bolan UEFA Çempionlar ligasyna gatnaşmak hukugyny gazandy. Sary-gyzyl topar, öňki döwürlerde kyn saýlama tapgyrlaryny 10 gezek geçip, göni 8 gezek gatnaşmak hukugyny gazanyp, "Gigantlar ligasy" toparlaryna gatnaşdy.

Taryhy prosese seretseň, sary-gyzyl; 1993-94 we 2001-02 möwsümlerinde iki saýlama tapgyryny, 1994-95, 1997-98, 1998-99, 1999-2000, 2000-01, 2003-04 we 2006-07 möwsümlerinde we 2023-24 möwsüminde üç sany saýlama tapgyry geçip, toparlara saýlanmagy başardy. Beýleki tarapdan, 2008-09, 2021-22 we 2024-25 möwsümlerinde bu ýaryşa gatnaşyp bilmedi we ýaryşdan çykdy. Klub; 2002-03, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2018-19, 2019-20, 2025-26 we şu möwsümde toparlara gönüden-göni gatnaşdy.

Ertir oýnaljak oýun bilen Galatasaraý Çempionlar ligasynyň guramasynda (ozal Çempionlar klublarynyň kubogy diýlip atlandyrylýanlary goşmak bilen) 170-nji gezek meýdança çykar. Köne statusda 35 oýun oýnan sary gyzyllar häzirki Çempionlar ligasynda 134 gezek çykyş etdi. Bu iki ýaryşda jemi 46 ýeňiş, 40 deňlik we 83 ýeňiş bilen Galatasaraý 283 pökgi geçirip, garşydaşyň toruna 181 pökgi geçirmäge mümkinçilik berdi. Biziň wekilimiz saýlama tapgyrlarynda 75 pökgi geçirip, 34 oýunda 38 pökgi geçirip, 22 ýeňiş, 7 deňlik we 5 ýeňiş bilen gaty üstünlikli çykyş etdi.

Formanyň ýoklugy we maksat dymmagy bozulan 39 oýun

Galatasaraýyň Çempionlar ligasynyň soňky çykyşy gözden geçirilende, ýaryşyň ilkinji hepdelik oýunlarynda kynçylyk çekýändigi görünýär. Sary gyzyl topar ýa-da ligadaky soňky 10 açylyş oýnunyň diňe 1-sinde ýeňiş gazanyp, bu oýunlaryň 4-sinde deňme-deň oýnap, 5-sinde utulmagy başardy. Umumy tablisada toparda we "Gigantlar ligasynyň" soňky tapgyrlarynda oýnan soňky 30 oýunda bary-ýogy 7 ýeňiş, 6 deňlik we 17 ýeňiş boldy.

Şeýle hem uzakdaky meýdan öndürijiliginiň düýpli peselmegi bar. Europeanewropa kuboklarynda oýnan soňky 15 oýunda diňe birini utmagy başaran Galatasaraý, geçen möwsüm Gollandiýada “Aýaks” toparyny 3-0 hasabynda ýeňip, bu döwürde ýeke-täk ýeňşini gazandy. Galan 14 oýunda, 3 deňlik we 11 ýeňiş boldy. Bu negatiw seriýa 2023-2024 möwsüminde “Baýern Mýunhen” oýny bilen başlandy we 2-1 hasabynda ýeňildi.

Beýleki tarapdan, futbol janköýerleri sary gyzyllaryň oýnan Europeanewropa kubogynyň soňky 39 oýnunda gollaryň sesinden doýdy. Golaýda, 2021-2022 möwsüminde, 0-0 hasabynda tamamlanan UEFA Europaewropa ligasynyň soňky 16 tapgyrynda Barselona bilen geçirilen oýunda hiç bir pökgi geçirilmedi. Şol seneden soň geçirilen 39 resmi Europeanewropa oýnunda azyndan bir pökgi geçirildi. Bu döwürde Galatasaraý 15 ýeňiş, 15 ýeňiş we 9 deňme-deň boldy; Jemi 140 pökgi bellendi (Galatasaraý 68 pökgi geçirip, 72 pökgi geçirdi)

Muzeýdäki kuboklar we Europeewropadaky taryhy üstünlikler

Türkiýäniň futbol taryhynda Europeewropada iň uly üstünlikleri gazanan Galatasaraýyň muzeýinde iki sany uly halkara kubogy bar. Sary gyzyllar, 1999-2000 möwsüminde meşhur tälimçi Fatih Terimiň ýolbaşçylygynda iňlis ägirdi Arsenaly jerime urgusyndan aýyrdy we UEFA kubogyny gazandy. Dessine, 2000-nji ýylda rumyn tälimçisi Mirça Lýuskunyň ýolbaşçylygynda Real Madridi ýeňip, UEFA Super kubogyny Türkiýä getirdi.

Bu kuboklardan başga-da, Galatasaraý, Çempionlar klublarynyň kubogynyň 1988-89 möwsüminde Mustafa Denizliniň ýolbaşçylygynda ýarym finala çykmagy başardy, ýöne Steaua Buharest tarapyndan ýok edildi. Şeýle hem 1962-63 (Milan) we 1969-70 (Legia Warşawa) möwsümlerinde çärýek finalda oýnady. Häzirki zaman Çempionlar ligasynyň görnüşinde 3 gezek çärýek finala çykdy. 1993-94 möwsüminde ilkinji gezek “Mançester Unitedunaýtedi” ýok eden we soňky 8 toparyň hataryna giren “Cimbom” 2000-01-nji ýyllarda Mirça Lukeskunyň we 2012-13-nji ýyllarda Fatih Terimiň ýolbaşçylygynda çärýek finala çykdy, ýöne iki ýaryşda Real Madridiň öňüni aldy. Geçen möwsüm, soňky 16 tapgyra gatnaşyp, üstünlikli çykyş etdi.

Real Madrid, Barselona, Milan, Juventuwentus, Mançester Unitedunaýted, Liwerpul, Pari Saint Sankt-Germain, Borussiýa Dortmund we Arsenal ýaly dünýä ägirtlerini geçmişde dyzyna çöken Galatasaraý, geçmişde ulanylan deňme usulynyň pidasy we ýeňijisi boldy. 1963-64 möwsüminde Sýurih bilen geçirilen 3 oýundan soň galstuk bozulmasa, sary-gyzyllar deňme-deň oýnady we 1969-70 möwsüminde deň şertde Spartak Trnawa bilen çärýek finala çykdy.

Galatasaraýyň Europeanewropa taryhynda iň tapawutly ýeňşi, 2009-10 möwsüminde UEFA Europaewropa ligasynyň saýlama oýunlarynda Ysraýyl topary Makkabi Netanýa bilen 6-0 hasabynda ýeňiş gazandy. Iň agyr ýeňlişler 1972-73 möwsüminde Baýern Mýunhenden we 2019-20 möwsüminde Real Madridden 6-0 hasabynda ýeňlişe sezewar boldy.