Gaziantep şäher häkimliginiň häkimi Şahinden COP31 jaňy

Gaziantep şäher häkimliginiň häkimi Fatma Şahin, COP31-iň çäginde geçirilen "Jedelden we şäher durnuklylygyndan COP31-e çenli" atly çärede ýerli hökümetleriň global klimat maksatlarynda tutýan ornuna ünsi çekdi. 2026-njy ýylyň 12-nji noýabrynda paýlaşylan maglumata görä Şahin; Localerli hökümetleriň milli klimat syýasatlaryny durmuşa geçirýän hyzmatdaşlar bolmalydygyny, şäherleriň taslamalary taýýarlamak we howanyň maliýeleşdirilmegine bolan mümkinçilikleriniň güýçlendirilmelidigini we üstünlikli ýerli çözgütleriň şäherlerde giňeldilmelidigini aýtdy.

Şahin "Gaziantep modeli" we ýerli howa strategiýalary

barada gürrüň berdi

Panelde "Şäher gepleşiklerinden COP31-e çenli" atly çykyş eden Fatma Şahin, 2025-nji ýyldaky parnik gazynyň sanawyna görä Gaziantep-iň umumy zyňyndylarynyň 11,69 million tonna CO₂e bolandygyny habar berdi. Şahin meýilnamalaşdyrmakdan, ölçemekden, ileri tutmakdan, taslamalaşdyrmakdan, maliýeleşdirmekden, amaly gözegçilik we masştablaşdyrmakdan ybarat 7 basgançakly “Gaziantep modeli” bilen tanyşdyranda, pudagyň ýaşyl öwrülişiginiň çykdajy däldigini, bäsdeşlik güýji bolandygyny aýtdy.

Maliýe we grant tejribesinden anyk taslamalar

Şahin ýerli dolandyryş edaralary üçin iň uly päsgelçiligiň kuwwatynyň ýoklugyny aýdyp, 17 million ýewro býudjetli BDÖB tarapyndan goldanýan 27 MWt Gün elektrik stansiýasy we 9,15 million TL grant alan Oğuzeli biogaz elektrik stansiýasy ýaly mysallary paýlaşdy. Mundan başga-da, GASKİ-nyň 214 million ýewro bahasy bolan daşarky maliýeleşdiriş portfeli we 25 sany elektrik awtobus taslamasy ýaly transport we infrastruktura maýa goýumlary şäheriň howanyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin ulanylýan gurallaryň arasynda görkezildi.

Gaziantep şäher häkimligi, 2026-njy ýylyň 29-njy sentýabrynda Muğla we Gaziantepde geçirilen sebitleýin ýygnaklaryň netijelerini BMG Türkiýe pawilionynda geçirilen mejlisde halkara jemgyýetçiligi bilen paýlaşdy. Çäräniň çäginde ýerli hökümetleriň çäkli maliýe giňişligi we tehniki mümkinçilikleri bilen baglanyşykly meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylandygyna garamazdan, "Climateerli howa jarnamasy" we "Şäher häkimliginiň çözgütleri portfeli" döretmek kararyna gelindi.

Birleşen Milletler Guramasyndaky şeýle ýygnaklar ýerli hökümetleriň howanyň üýtgemegine garşy milli we global syýasatlar bilen strategiýalaryny sazlaşdyrmagy maksat edinýär. “Gaziantep” mysalynda bolşy ýaly, daşarky maliýeleşdiriş çeşmelerine eýe bolan häkimlikler, taslamalaryny durmuşa geçirmek arkaly daşky gurşaw we ykdysady girdeji gazanmak prosesini dolandyrýarlar.

localerli hökümetler üçin howanyň maliýe döwri

Fatma Şahin tarapyndan hödürlenen model, ýerli hökümetleriň diňe bir ýerli ýerine ýetiriji bolman, howanyň maliýeleşdirilmegine we taslamalaryny giňeldip biljek strategiki hyzmatdaş bolup biljekdigini görkezýär. Bu çemeleşme, şäherleriň howanyň üýtgemegine garşy durnuklylygyny ýokarlandyrýan we ýaşyl senagat öwrülişigi arkaly ýerli ösüşi goldaýan ýol kartasyny hödürleýär.

Şäherleriň howanyň hereket kuwwatynyň ýokarlanmagyna garaşmak

COP31-e iberilen bu jaňlar kabul edilse, Türkiýedäki beýleki şäher häkimlikleriniň şuňa meňzeş maliýeleşdiriş modellerine we tehniki mümkinçilikleri ösdürmek maksatnamalaryna has aňsat girmegine garaşylýar. Dykyz senagatly şäherler, Gaziantepiň aýlaw ykdysadyýetini we ýaşyl energiýa tejribesini mysal hökmünde alyp, zyňyndylary azaltmak maksatlaryna has çalt ýetip bilerler.