Gazna bazaryndaky uly arassalama: Ministr Şimşekiň "Ulgam töwekgelçiligi ýok" beýany we kazyýet işi

Türkiýanyň maýa bazarlarynda gaznadaky sektordaky işjeňlikden we bir marketada ýiti satuw tolkunyndan soň ykdysady dolandyryş we gözegçilik edaralary utgaşdyrylan ädim ätdiler. Maýa bazarlary geňeşi (CMB) 131 maýa goýum gaznasy bilen baglanyşykly amallary amala aşyrmak üçin Türkiye İş Bankasy we Ziraat Bankasy -a ygtyýar berendigini mälim etdi, şol sebäpli 7 portfel dolandyryş kompaniýasy bazaryň durnuklylygyny saklamak üçin ýatyryldy. Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek bu aýgytly ädimlerden soň bolup geçen wakalaryň giňden ýaýran ulgamlaýyn töwekgelçilik döretmeýändigini we bir stockada gurluş meselesiniň ýokdugyny bellemek bilen bazar oduny söndürdi.

Gazna bazarynda likwidligiň dyknyşygy nädip başlandy?

Bazarlarda şok döreden prosesiň fon, käbir portfel dolandyryş kompaniýalary, esasanam Tera Portföy we Pusula Portföy tarapyndan hödürlenýän ýokary girdejili fondlar. Bu kompaniýalar tarapyndan döredilen bir Stocka we pul bazary gaznalary, bazaryň ortaça derejesinden has ýokary girdeji wada berip, maýa goýujylaryň uly gyzyklanmasyny özüne çekdi. Şeýle-de bolsa, gözden geçirilenden soň, bu ýokary girdejileriň arkasynda karz amallary we bir stocka bazaryna gönükdirilen töwekgelçilikli amallar bardygy anyklandy. Gymmatly kagyzlar bazaryndaky üznüksiz esas seriýasyna eýe bolan fond portfelindäki paýnamalara ygtyýarlyk edip bilmezlik kompaniýalary likwidligi gysmaga çekdi. Karzlaryny üzüp bilmedik we bergilerini töläp bilmedik bu serişdeler üçin CMB çalt gatyşdy, ähli serişdeleri ýapdy we ýatyryş işine başlady.

Ministr Şimşek: "Ulgam töwekgelçiligi ýok"

Gazna we Maliýe ministri Mehmet Şimşek NTV ýörite ýaýlymynda Maliýe durnuklylygy komitetiniň (FIK) ýygnandygyny aýdyp, bazarlary köşeşdirdi. Şimşek, ýagdaýyň çäkli mukdarda görülýän karz we likwidlik meselelerinden ybaratdygyny aýtdy. Türkiýede jemi 2038 gaznanyň bardygyny we olaryň diňe 131-siniň bu prosese täsir edendigini mälim eden Şimşek, "Gymmatly kagyzlar bazarynda hiç hili ulgamlaýyn töwekgelçilik ýa-da gurluş meselesi ýok. Her dürli ssenariýa üçin taýyn alternatiw meýilnamalarymyz bar."

Ministr Şimşek töwekgelçilikli sebitleriň çalt izolirlenendigini aýtdy we şeýle diýdi: "Geňeş töwekgelçilikli elementlere garşy zerur çäreleri gördi. Gazna bazarynyň 90 göterimi sagdyn işlemegini dowam etdirýär. Atedatyrylan gaznalar gaznanyň umumy göwrüminiň bary-ýogy 10 göterimine laýyk gelýär. Biz bu prosessiň umumy bazara ýaýramagynyň öňüni almak üçin umumy töwekgelçiligiň ýaýramagynyň öňüni alýarys.

Şimşek bank däl maliýe pudagynyň has berk düzgünler bilen dolandyrylmalydygyny hem aýtdy we tygşytlaýyş maliýe kompaniýalary babatynda ädimleriň ädilendigini aýtdy. Housingaşaýyş jaý pudagy boýunça ýöriteleşen Emlak Katylym -yň şu günden başlap Katılemewim we Birewim ýaly kompaniýalar bilen baglanyşykly täze işe başlandygyny habar berdi.

Kazyýet işi: 4 tussag etmek we tankydy işden aýrylmak

Tera Maliýe Maýa goýumlary Holding AŞ Başlygyň orunbasary we Baş Dolandyryjy Erkan Kilimci we Hedef Holding Geňeş agzasy Namyk Kemal Gökalp wezipelerinden çekilendiklerini habar berdiler.

Hünärmenlerden maýa goýujylara tankydy galplyk duýduryşy

Gazna bazarynda bu adatdan daşary işden peýdalanýan we maýadarlary nyşana alýan aldawçylara möhüm duýduryşlar geldi. Hünärmenler bazardaky maglumatlaryň hapalanmagyndan we howsala atmosferasyndan peýdalanmak isleýän zyýanly adamlaryň bardygyny mälim etdiler we aşakdaky usullardan aýratyn seresap bolmalydygyny bellediler:

"Puluňyzy tygşytlalyň" wadalary: Dellalçylyk firmasynyň işgärleri ýa-da hukuk geňeşçisi hökmünde çykyş edýän we ýatyryş prosesinde serişdeleri ir tygşytlamagy talap edýän adamlar hiç haçan ynanmaly däldir.

Galp sosial media we SMS toparlary: Sosial media platformalarynda we "halas ediş topary" ady bilen açylan galp hasaplardan we balyk tutmak maksady bilen SMS / e-poçtalardan hüşgär bolmaly. Maýa goýujylaryň diňe resmi döwlet edaralaryndan we ygtyýarly banklardan gelen beýannamalara eýermegi möhümdir.