Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşekiň Halkara Pul Gaznasynyň Maliýe Aç-açanlygyny Bahalandyrmak baradaky beýany

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek Halkara Walýuta Gaznasy (HPG) tarapyndan neşir edilen Maliýe Aç-açanlygyny Bahalandyrmak hasabatyna baha berdi. Ministr Şimşek ABŞ-da ýerleşýän X sosial media platformasyndaky şahsy hasabynda ýazan ýazgysynda Türkiýäniň maliýe statistikasy, býudjet dolandyryşy, maliýe töwekgelçiligi we jogapkärçilik ýaly ugurlardaky tejribesiniň halkara ülňüleriniň çäginde gözden geçirilendigini aýtdy.

Türkiýe maliýe aç-açanlyk ýörelgelerinde näderejede öňe gitdi?

Mehmet Şimşek, Türkiýe 2015-nji ýylda geçirilen baha berişlerde Maliýe Aç-açanlyk Kodeksiniň takmynan ýarysynda "gowy" ýa-da "ösen" derejededigini aýtdy we häzirki hasabatda bu nyrhyň üçden iki bölegine çenli ýokarlandygyny aýtdy. Şimşek: "2015-nji ýylda geçirilen baha berişde, Türkiýe Maliýe Aç-açanlyk Kodeksindäki ýörelgeleriň takmynan ýarysynda durmuşa geçirilende gowy ýa-da ösen derejede bolsa, bu nyrh üçden iki bölege çenli ýokarlandy" -diýdi.

Türkiýe haýsy ýurtlar bilen meňzeş ýagdaýda?

Türkiýe halkara arenasyndaky ornunyň maliýe aç-açanlygyndaky öňegidişlik bilen güýçlenendigini belläp, ministr Şimşek, Angliýa, Finlýandiýa, Irlandiýa, Awstriýa we Portugaliýa ýaly 40 töweregi ýurduň arasynda birinji orunda durýandygyny aýtdy. Şimşek, ösüşi "20 ýyldan gowrak wagt bäri dowam edip gelýän institusional özgerişleriň anyk netijesi" hökmünde häsiýetlendirip, maliýe aç-açanlygyny ýokarlandyrjak gurluş özgertmeleriniň tutanýerlilik bilen dowam etdiriljekdigini aýtdy.

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek Halkara Pul Gaznasy tarapyndan neşir edilen Maliýe Aç-açanlygyna Bahalandyryş hasabatyna baha berdi we Türkiýeniň maliýe dolandyryş ýörelgelerine laýyklyk derejesiniň 2015-nji ýyldan bäri ep-esli ýokarlandygyny aýtdy. Ministr Şimşek bu üstünligiň Türkiýäni dünýäniň takmynan 40 ýurdunyň arasynda maliýe aç-açanlygy taýdan iň ýokary derejä çykarýandygyny we gurluş özgertmeleriniň dowam etjekdigini aýtdy.

Maliýe aç-açanlygyny bahalandyrmak, HPG tarapyndan agza ýurtlaryň maliýe dolandyryş ulgamlarynyň halkara ülňülerine laýyklygyny ölçemek üçin wagtal-wagtal geçirilýän audit prosesi. Bu amal, ýurtlara býudjet amallarynyň aýdyňlygy, maliýe töwekgelçiliklerini dolandyrmak we jemgyýetçilik serişdeleriniň jogapkärçiligi ýaly kriteriýalara baha bermegi öz içine alýar. Degişli hasabatlara we jikme-jik derňewlere HPG-nyň resmi web sahypasy arkaly girip bilersiňiz.

Netije

HPG tarapyndan neşir edilen maglumatlar, Türkiýanyň soňky ýigrimi ýylda gazanan institusional üýtgemeleriniň maliýe dolandyryş düzgünine we aç-açanlyk ýörelgelerine oňyn jogap berendigini görkezýär. Esasanam býudjet dolandyryşy we jogapkärçilik ýaly esasy mowzuklarda gazanylan gowulaşma, halkara maliýe guramalarynyň öňünde Türkiýäniň institusional ygtybarlylygyny görkezýän görkeziji hökmünde kabul edilip bilner.

Maliýe aç-açanlygynyň derejesiniň ýokarlanmagy Türkiýanyň global ykdysady ülňüleri berjaý etmek kararyny görkezýär. Öňdebaryjy derejedäki ýörelgeleriň köpelmegi, döwlet maliýeleşdirmesiniň has öňünden aýdylýan we gözegçilik edip boljak gurluşa ýetendigini anyk subut edýär.

Mümkin täsirler

Türkiýanyň maliýe aç-açanlygynyň ýokarlanmagy, halkara maýadarlaryň Türkiýe ykdysadyýetine bolan ynamyna oňyn täsir edip biler. Aç-açanlyk ýörelgeleriniň berjaý edilmegini ýokarlandyrmak, daşarky maliýeleşdirmekde Türkiýäniň elini güýçlendirip biler we ýurt töwekgelçiliginiň töleglerine oňyn basyş döredip biler.

Mundan başga-da, bu baha beriş netijeleriniň halkara reýting agentlikleriniň Türkiýe bilen baglanyşykly geljekdäki hasabatlarynda oňyn salgylanma bolmagyna garaşylýar. Gurluşyk özgertmeleriniň dowam etjekdigi baradaky jümleler bazarlarda durnuklylyga garaşmagy goldap biler.