Ministr Şimşek: Ykdysady ösüş üçin sebitdäki durnuklylyk hökmanydyr

Stambul Kongres merkezinde geçirilen TRT Bütindünýä forumynyň ýapylyş mejlisinde çykyş eden Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň dünýä we sebit ykdysadyýetine edýän täsirlerine baha berdi. Şimşek "Agyr dikeldiş prosesine tarap: Eastakyn gündogardaky söweşlerden soň milli ykdysadyýet" atly sessiýada çykyş edip, sebitdäki söweşiň energiýa üpjünçiligine täsir edendigini we konflikt ugrundaky ýurtlaryň söwda mukdaryna ýaramaz täsir edendigini aýtdy.

Urşuň ykdysady gymmaty we dikeldiş prosesi

Ministr Şimşek, urşuň netijeleriniň global ösüşiň haýallaýan we maliýe ýagdaýlarynyň güýçlenýän döwründe çuňlaşandygyny aýtdy we ykdysady dikelişiň hemişelik parahatçylygy üpjün etmegine baglydygyny aýtdy. Aýlag Hyzmatdaşlyk Geňeşiniň ýurtlarynyň maliýe dolandyryş ugurlarynyň dikeldiş işini çaltlaşdyryp biljekdigini mälim eden Şimşek, alternatiw söwda ýollaryna maýa goýumlarynyň takmynan 660 milliard dollara ýetip biljekdigini aýtdy. Şeýle hem, sebitdäki gaýtadan dikeldiş zerurlygynyň ýakyn 10 ýylda azyndan 1 trillion dollara ýetmegine garaşylýandygyny we bu işde türk kompaniýalarynyň işjeň rol aljakdygyny aýtdy.

Türkiýäniň sebitara baglanyşyk we söwda strategiýasy

Türkiýe düzgünlere esaslanýan söwdany goldamagyny dowam etdirýändigini mälim eden Mehmet Şimşek, 54 erkin söwda şertnamasy bilen eksportyň 70 göterimini öz içine alýan toruň bardygyny mälim etdi. Şimşek, Orta Koridor we Ösüş Roadol Taslamasy ýaly başlangyçlar bilen sebitara baglanyşyk üçin maýa goýumlaryny dowam etdirýändiklerini belläp, goranyş pudagynda we sebitleýin howpsuzlyk hyzmatdaşlygyndaky başarnyklaryň ähmiýetine ünsi çekdi. Geçen ýyl Türkiýäniň goranyş pudagynda takmynan 18 milliard dollarlyk täze sargyt alandygyny ýatladýan Şimşek, bu pudakda 4 müňe golaý kompaniýanyň işleýändigini aýtdy.

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek Stambulda geçirilen TRT Bütindünýä forumynda eden çykyşynda Eastakyn Gündogardaky söweşiň sebiti düýpgöter üýtgetjekdigini we ýurtlary içerki mümkinçiliklere maýa goýmaga mejbur etjekdigini aýtdy. Şimşek, Türkiýäniň parahatçylykdan we durnuklylykdan iň köp peýdalanýan ýurtlardan biridigini aýtdy we sebitleýin integrasiýanyň artmagy geosyýasy bäsdeşligi azaldar diýdi.

TRT Bütindünýä forumy her ýyl dünýäniň öňdebaryjy atlaryny bir ýere jemlemegi we global meseleleriň çözgütlerini hödürlemegi maksat edinýän platforma hökmünde işleýär. Türkiýäniň daşary söwda syýasaty, erkin söwda şertnamalary we sebitleýin ösüş taslamalary baradaky häzirki maglumatlary Gazna we Maliýe ministrliginiň we degişli resmi guramalaryň web sahypalarynda alyp bilersiňiz.

Netije

Ministr Şimşekiň aýdanlaryndan Türkiýanyň sebitdäki konfliktlere garşy strategiýasyny "baglanyşyk" we "ykdysady integrasiýa" esaslandyrýandygyna düşünilýär. Uruş bilen baglanyşykly töwekgelçiliklere garamazdan, Türkiýe infrastruktura maýa goýumlary we alternatiw söwda koridorlary sebäpli sebit logistika we önümçilik merkezi hökmünde öz potensialyny saklaýana meňzeýär.

Ykdysady durnuklylygyň diňe konfliktleriň soňlanmagy bilen mümkindigi, hyzmatdaşlygyň sebitdäki ýurtlar üçin saýlama däl-de, eýsem borç bolandygyny görkezýär. Türkiýäniň goranyş pudagyndaky ösüşi we potratçylyk pudagyndaky güýji sebitiň durkuny täzelemek işinde strategiki artykmaçlygy üpjün edip biler.

Mümkin täsirler

Sebitara baglanyşyk taslamalaryna maýa goýumlarynyň köpelmegi Türkiýe maddy-tehniki üpjünçiligini we energiýa merkezi ykdysady ösüşini goldap biler. Hususan-da, Ösüş ýoly taslamasy ýaly başlangyçlaryň durmuşa geçirilmegi, Turkeyakyn Gündogar bilen Europeewropanyň arasyndaky söwda gatnawynda Türkiýäniň roluny güýçlendirip biler.

Goranmak pudagynda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak sebitdäki ýurtlaryň arasyndaky syýasy bäsdeşligi has gözegçilikli howpsuzlyk arhitekturasy bilen çalşyp biler. Täzeden gurmak işinde türk kompaniýalarynyň ýerine ýetirjek roly hyzmat eksportyna we walýuta akymyna oňyn täsir edip biler.