Gaznanyň ýatyrylmagy bilen baglanyşykly täze düzgün Türkiýäniň Milli mejlisiniň Baş Assambleýasynda kabul edildi

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Baş Assambleýasynda geçirilen gaznanyň kanuny ara alyp maslahatlaşmalarynda ýatyryş işinde maýa goýum gaznalarynda ýüze çykan nägilelikleri aradan aýyrmak üçin taýýarlanan möhüm düzediş teklibi düýn agşam kabul edildi. AK partiýasy tarapyndan hödürlenen we kabul edilen düzgün, TEFAS Transaction Blok Sub-Account (PBLK) -daky fond paýnamalary barada täze düzgünler getirýär.

Gaznanyň ýatyrylmagynda haýsy nägilelikler aradan aýrylar?

Kabul edilen düzgüne laýyklykda, gaznanyň ýerine ýetirilmezligi ýa-da bahany yglan edip bilmezligi sebäpli amala aşyrylyp bilinmeýän amallara sezewar bolan fond paýdarlary ýatyryş işine goşular. Teklipiň esaslandyrylmagynda bu düzgüniň diňe ýerine ýetirilmedik ýa-da hasaplaşyk tamamlanmadyk buýruklar bilen çäklenýändigi we töleg gutaran amallara täsir etmejekdigi aýdyldy. AK partiýasynyň agzasy Ersan Aksu, düzgünnama kanuna öwrülensoň, maýa goýum mukdary 1 million liradan pes bolan 390 müň raýatyň bergileriniň doly tölenip biljekdigini aýtdy.

Maýa goýumçylary maýa bazarlarynda nähili goralar?

Wise-prezident Cevdet Ýylmaz, 2027-nji ýylda Mejlis komissiýasyna hödürlän býudjetinde eden çykyşynda, Maýa bazarlary kanunynda edilmeli üýtgeşmeleriň maýadarlary has netijeli goramagy maksat edinýändigini aýtdy. Yyllmaz: "Maýa goýumçylaryny we manipulýatorlary bulaşdyrman, kazyýet we dolandyryş işlerini üns bilen durmuşa geçireris" -diýdi we bazardaky düzgün bozmalara garşy sanksiýalaryň öňüni aljakdygyny aýtdy. Beýleki tarapdan, CHP toparynyň başlygynyň orunbasary Gökhan Günaýdyn bu düzgüne reaksiýa bildirdi we hökümetiň 250 müň pidanyň hukuklaryna howp salýandygyny öňe sürdi.

Düýn Türkiýäniň Milli Mejlisiniň Baş Assambleýasynda kabul edilen teklip bilen gaznanyň ýatyrylmagy bilen baglanyşykly amallary amala aşyryp bilmeýän maýadarlar bu işe goşulýar, 1 million liradan pes maýa goýumlary bolsa ileri tutulýan ugur hökmünde tölenmeli. Düzgünnama töleg gutaran we diňe arassalanmadyk sargytlary goraýan amallary hasaba almaýar.

Maýa bazarlarynda ýatyryş amallary degişli kanunçylygyň çäginde gaznany dolandyrmak we araçy guramalar arkaly amala aşyrylýar. Maýa goýumçylary ýatyryş prosesi we olaryň hukuk ýagdaýy bilen baglanyşykly häzirki wakalary Maýa Bazarlary Geňeşiniň (CMB) we degişli araçy guramalaryň resmi bildirişleri arkaly yzarlap bilerler we kazyýet işine garşy çykmak ýa-da ýüz tutmak hukugyny kanuny esasda ulanyp bilerler.

Netije

Mejlis tarapyndan kabul edilen bu düzgün, maýa bazarlarynda tehniki näsazlyklaryň maýadarlara ýetirýän ýaramaz täsirini azaltmaga gönükdirilen ädim hökmünde tapawutlanýar. Maksat, esasanam gaznanyň bahasyny yglan edip bilmeýän ýa-da ýerine ýetirilmedik ýagdaýynda maýa goýujynyň passiw ýagdaýda galmagynyň öňüni almak we ýatyryş işinde işjeň gyzyklanýan tarap bolmak.

Bu kanuny üýtgetme, maýa goýujylaryň ynamyny täzelemek we bazar düzgün-nyzamyny üpjün etmek üçin möhüm mehanizm bolup görünýär. Maýa goýumçylaryny 1 million liradan goramak baradaky borçnama, kiçi tygşytlaýjylaryň bazara bolan ynamyny goldap biljek ösüş hökmünde kabul edilip bilner.

Mümkin täsirler

Düzgünnama güýje girensoň, ýatyryş prosesinde serişdelere garaşýan köp sanly maýadaryň nägileliginiň aradan aýrylmagyna garaşyp bolar. Bu, maýa bazarlaryna bolan ynamy artdyryp, maýa goýujylara şuňa meňzeş tehniki töwekgelçiliklerden has goragly kanuny esasda hereket etmäge mümkinçilik döredip biler.

Beýleki tarapdan, oppozisiýa tarapyndan öňe sürlen bellikleri göz öňünde tutup, ýatyryş prosesinde aktiwleriň bahalandyrylmagy we serişdeleriň töleg tertibi bilen baglanyşykly dürli pikirleriň ýüze çykyp biljekdigini çaklamak mümkin. Durmuşa geçirmek prosesinde bolup biläýjek bökdençlikler, maýadarlaryň hukuklaryny gözlemek proseslerine we umuman bazardaky geleşik mukdaryna täsir edip biler.