GKÇ-nyň prezidenti Erhürman: Kipr türkleriniň görünmeýän çözgüdi çözmäge zyýan ýetirmegi

TRNC-iň prezidenti Tufan Erhürman, Ynam döretmek çäreleri (GYÖ) we Kipr türklerine garşy adalatsyz izolýasiýa barada tankydy baha berdi. Kipr meselesini çözmek üçin gepleşiklerde ýygy-ýygydan gün tertibine getirilýän GYO-laryň ähmiýetine ünsi çekip, Erhürman iki jemgyýetiň arasyndaky taryhy prosesden gelip çykýan ynam krizisiniň ýeňilmelidigini aýtdy. Özara ynamy ýokarlandyrmak üçin ädimleriň möhüm rol oýnaýandygyny aýdan Erhürman, bar bolan ynam gurşawyna zeper ýetirjek islendik işiň öňüni almalydygyny aýtdy.

Kiprli türk halky izolýasiýa edilmegini talap edýär

Erhürman Kipr türk halkynyň adalatsyz izolýasiýalaryny ýok etmek üçin ençeme ýyl bäri aýgytly göreş alyp barýandygyny mälim etdi we esasanam 2004-nji ýylda Annan meýilnamasy boýunça geçirilen referendumdan soň halkara jemgyýetçiligi we dünýä guramalary bu izolýasiýalaryň ýok edilmeginiň kanuny we zerur ädimdigini birnäçe gezek bellige aldy. Beýleki bir tarapdan, Kipr Gresiýasynyň diplomatiýasynyň ýakynda yzygiderli kampaniýa alyp barandygyny we izolýasiýalary ýeňilleşdirmegiň status-kony "rahatlyk zonasyna" öwürjekdigini we taraplaryň çözgüt islegini puja çykarjakdygyny öňe sürýän esassyz habarlary ýaýratdy.

Medeni we diplomatik päsgelçiliklere gaty reaksiýa

Erhürman, Gresiýa tarapynyň päsgelçilikli işleriniň anyk mysallaryny getirip, Kipr türk gepleşikçisiniň daşary ýurt ilçileri bilen habarlaşmagynyň öňüni alandygyny we Kyreniýada gurulmagy meýilleşdirilýän halkara sungat çäresiniň ýatyrylandygyny aýtdy. Şeýle hem, Kipr türkleriniň köpüsiniň, sportçylardan başlap, halk tans toparlaryna çenli halkara platformalaryna gatnaşmagynyň öňüni alýandygyny aýtdy. Erhürman, "çözgüdi ýeňilleşdirmek" bahanasy bilen şeýle eziji ädimleri hödürlemegiň kabul edilip bilinmejekdigini aýdyp, bu çemeleşmäniň iki jemgyýetiň arasyndaky köprüleri herekete getirýändigini aýtdy.

"Deňligi kabul etmezden çyn ýürekden çözgüt mümkin däl"

Erhürman öz habaryna şu sözleri goşdy: "Ynamy berkitmek, izolýasiýanyň aýrylmagynyň ýa-da ýeňilleşdirilmeginiň öňüni almak, Kipr türklerini görünmezlige synanyşmak, talaplaryň tersine, peýdasy degmez, çözgüt üçin edilen tagallalara zyýan bermez."

Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) soňky döwürde ynam döretmek ädimlerine berýän ünsi hem olaryň çemeleşmesini esaslandyrýandygyny mälim eden Erhürman, "çözgüt isleýärin" diýmegiň ýeterlik däldigini, munuň diňe Kipr türkleri we Kipr greklerini deň hukukly iki hyzmatdaş hökmünde kabul etmek arkaly mümkindigini aýtdy. TRNC häkimiýetleriniň bu adalatsyzlyklary halkara jemgyýetçiligine has güýçli ses bilen düşündirmegini dowam etdirjekdigine ünsi çeken Erhürman, Kipr türk halkynyň çözgüt tapmaga doly isleginiň bardygyny, emma çagalarynyň dünýäden üzňeleşmegine asla göz ýummajakdygyny aýtdy.