TRNC premýer-ministri Üsteliň Gresiýanyň administrasiýasyna berk duýduryşy

Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň (TRNC) premýer-ministri Ünal Üstel Günorta Kipriň Gresiýanyň Kipr administrasiýasynda (GCASC) döwlet döredilmeginiň 43 ýyllygy we Türkiýä we HHR-e garşy prowokatiw çärelere garşy berk çykyş etdi. Ünal Üstel, Gresiýanyň ýolbaşçylarynyň parahatçylyk sözlerine garamazdan mekdeplerde türklere garşy duşmançylygy güýçlendirýändigini aýtdy we baýdaklaryň ýakylmagyny "kabul ederliksiz we bagyşlap bolmajak" diýip häsiýetlendirdi.

Protestlerde Gresiýanyň Bilim ministrligi nähili rol oýnady?

Ünal Üstel, protestleriň Gresiýanyň Bilim ministrligi tarapyndan mekdeplerde höweslendirilendigini we guralandygyny aýtdy. Ünal Üstel, mugallymlaryň we parlament agzalarynyň gatnaşmagynda geçirilen demonstrasiýalarda ýaşlaryň ýigrenç bilen doldurylan şygarlaryň gygyrylmagy Kipr Gresiýasynyň ýolbaşçylarynyň ençeme ýyl bäri ösdürip ýetişdirýän mentalitetiniň beýanydygyny aýtdy we "youngaşlary ýigrenji şygarlary bilen doldurmak we mekdepleri ýigrenç önümçiliginiň merkezine öwürmek" bu syýasatyň syýasy jogapkärçiligi syýasata degişlidir.

Baýdagy ýakmak hereketleri haýsy reaksiýalara sebäp boldy?

Protest wagtynda türk we TRNC baýdaklarynyň ýakylmagyna reaksiýa beren Ünal Üstel bu hereketleri türk milletiniň milli nyşanlaryna we abraýyna garşy hüjüm diýip kesgitledi. Ünal Üstel Kipr Gresiýasynyň ýolbaşçylaryny bu syýasatlary ýatyrmaga çagyryp, baýdaklara edilen hüjümlerde jogapkärlere garşy çäre görülmegini isledi.

TRNC-iň 43 ýyllyk ýubileý dabarasyndan öň, 2026-njy ýylyň 14-nji noýabrynda Günorta Kipriň Kipr Grek administrasiýasynda grek talyp guramalary tarapyndan gurnalan demonstrasiýalarda, Gresiýanyň Bilim ministrligi talyplara boşadylmak üçin giňişleýin demonstrasiýa geçirildi. Kaýmaklydan Haspolata we Nikosiýanyň Erkinlik meýdanyndan Ledra köşgi serhet derwezesine çenli ýörişlerde Türkiýä garşy we TRNC garşy şygarlar gygyryldy we baýdaklar ýakyldy.

Kipr meselesi boýunça ikitaraplaýyn we iki sebitli federasiýa çözgüdine garşy çykýan toparlaryň ýolbaşçylygyndaky bu hereketler sebitdäki diplomatik dartgynlygy ýene-de güýçlendirdi. TRNK administrasiýasy Türkiýe bilen bilelikde Kipr grek tarapynyň yzygiderli zorluk we ýok etmek syýasatlaryna garşy tutanýerli tutumyny dowam etdirýär we Kipr türk halkynyň hukuklarynyň we nyşanlarynyň ähli şertlerde goraljakdygyny mälim etdi.

Iki jemgyýetiň arasyndaky ynam gurşawyna nähili täsir eder?

Gresiýanyň administrasiýasynyň bilim edaralaryny ulanmak arkaly ýaş nesillere garşy duşmançylyk syýasaty Kiprde parahatçylykly çözgüt gözlemekde iň uly päsgelçilikleriň biri bolup durýar. Ünal Üsteliň aýdan sözleri, Gresiýanyň ýolbaşçylarynyň ritorika we hereketdäki gapma-garşylyklarynyň adadaky sosial parahatçylyk howasyna düýpli zeper ýetirendigini görkezýär.

Diplomatik prosesde täze dartgynlyga garaşylýarmy?

Baýdak ýakmak ýaly prowokatiw hereketleriň halkara jemgyýetçiligine nähili täsir etjekdigi we Türkiýe-GCASC gatnaşyklaryna nähili täsir etjekdigi geň galdyrýar. Kipr Gresiýasynyň administrasiýasy beýle hereketlere garşy dymsa ýa-da höweslendiriji garaýşyny dowam etdirse, diplomatik kanallardaky petiklenmeler çuňlaşar we sebitdäki howpsuzlyk aladalary artar.