Terrorçylyk guramasy EOKA üçin Kipriň grek administrasiýasynyň ýolbaşçysy Hristodulidisden öwgi: Taryhy täze nesillere geçireris

Kipriň Günorta Kipr administrasiýasynyň (GCA) lideri Nikos Hristodulidis, Kipr türklerine garşy edilen hüjümlere jogapkär EOKA terror guramasynyň işini gorap çykyş etdi. Hristodulidis, guramanyň taryhyny we göreşini grek jemgyýetinde täze nesillere öwretmegiň döwlet jogapkärçiligini aýtdy.

EOKA agzasy Kyriakos Matsisiň hatyralama dabarasynda näme diýildi?

Kipr Gresiýanyň administrasiýasynyň Prezident köşgünde EOKA agzasy Kyriakos Matsisiň doglan gününiň 100 ýyllygy mynasybetli geçirilen dabarada çykyş eden Nikos Hristodulidis, Kipri Gresiýa birikdirmek Enoz maksadyna laýyklykda döredilen EOKA-nyň işine ýokary baha berdi. Gresiýanyň lideri guramanyň agzalaryny diňe ýubileý günlerinde ýatlamagyň ýeterlik däldigini aýtdy we guramanyň taryhyny çagalara geçirmegiň döwletiň esasy wezipelerinden biridigini aýtdy.

Hristodulides EOKA öwretmegiň tankytlaryna nähili jogap berdi?

Nikos Hristodulidis, EOKA terror guramasynyň taryhyny çagalara öwretmegiň Kipr meselesiniň çözülmegine zyýan ýetirjekdigi baradaky pikirleri aç-açan ret edendigini aýtdy. Hristodulidis "Çagalarymyza EOKA-nyň göreşi barada gürrüň bermäge borçly. EOKA terror guramasynyň taryhyny çagalara öwretmek Kipr meselesiniň çözgüdine zyýan ýetirer diýen pikirleri ret edýäris. Guramanyň taryhyny jemgyýetimize ýetirmek isleýäris" -diýdi.

Kipri Gresiýa birikdirmek maksady bilen 1955-nji ýylda döredilen EOKA, Iňlis kolonial dolandyryşyna garşy ýaragly hereketler etdi we Kipr türklerine garşy hüjümleri amala aşyrdy. Guramanyň ideologiki dowamy bolan EOKA-B, 1971-nji ýylda esaslandyryldy we 1974-nji ýylyň 15-nji iýulyndaky döwlet agdarylyşygynda işjeň rol oýnady. Bu wakalardan soň Türkiýe kepillik hukuklaryna esaslanyp 1974-nji ýylyň 20-nji iýulynda Kipr parahatçylyk operasiýasyna başlady.

Birleşen Milletler Guramasynyň Kipr meselesi bilen baglanyşykly diplomatik gatnaşyklarynyň dowam edýän döwründe gelen bu sözler sebitdäki taryhy jedelleri gün tertibine getirdi. Bu proses taraplaryň garaýyşlaryndaky tapawudyň geçmişe çözgüt gepleşiklerine täsirini ýene bir gezek açdy.

Netije

Kipr Gresiýasynyň Dolandyryşynyň lideri Nikos Hristodulidisiň aýdanlary, EOKA-nyň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň resmi bilim we taryh syýasatlarynda "milli göreş" elementi hökmünde pozisiýasyny dowam etdirjekdigini görkezýär. Bu çemeleşme, guramanyň Kipr türklerine garşy alyp barýan zorlukly hereketlerini kanunlaşdyrmak synanyşygy hökmünde kabul edilip bilner.

Guramanyň taryhyny täze nesillere geçirmek baradaky talap Kipr adasyndaky taraplaryň arasynda dowam edýän ynam krizisiniň esasy çeşmelerinden biridir. Geçmişi syýasy maksatlar bilen düşündirmek, sosial ýady emele getirmekde ideologiki gural hökmünde ulanylmagyny dowam etdirýär.

Mümkin täsirler

Hristodulidisiň aýdanlary, BMG-nyň gözegçiligi astynda geçirilen Kipr gepleşiklerinde negatiw atmosfera döredip biler. Iki jemgyýetiň arasynda ynam döretmek çäreleri ara alnyp maslahatlaşylýan bir işde, terror guramasy hasaplanýan gurluşy şöhratlandyrmak taraplaryň arasynda ylalaşyga sebäp bolup biler.

Bilim meýilnamasynda öz beýanyny tapmagyna garaşylýan bu çemeleşme, geljekki nesilleriň Kipr meselesine bolan garaýşyna täsir edip biler we adada parahatçylyk medeniýetini gurmagy kynlaşdyryp biler. Diplomatik prosesleriň gidişinde halkara jemgyýetçiliginiň bu gepleşiklere nähili garaýşy möhümdir.