Global elektrik islegini kanagatlandyrmakda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň paýy artýar

Ufuk Alparslan, Türkiýe we Kawkaz halkara akyl merkezi Ember, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň gazylyp alynýan ýangyçlara alternatiwa bolup, bütin dünýäde barha artýan elektrik islegini kanagatlandyrmakda esasy güýje öwrülendigini aýtdy. Geçen ýyl global elektrik isleginde 849 terawatt-sagat ösüş gazanylsa-da, arassa energiýa çeşmelerinden önümçiligiň artmagy 887 terawatt sagadyna ýetdi, bu bolsa energiýanyň üýtgemeginiň çaltlaşýandygyny görkezýär.

Täzelenýän energiýa täze islegi nädip kanagatlandyrýar?

Ufuk Alparslan gaýtadan dikeldilýän energiýanyň diňe bar bolan ýangyç elektrik stansiýalarynyň ornuny tutman, eýsem senagatlaşma, elektrik transporty, kondisioner we maglumat merkezleri ýaly ugurlarda ýüze çykýan täze elektrik zerurlyklaryny kanagatlandyrýan esasy çeşmeleriň birine öwrülendigini mälim etdi. Alparslan: "Geljekki döwürde, gazylyp alynýan çeşmelerden gaýtadan dikeldilýän energiýa geçiş diňe bir gün we ýel elektrik stansiýalarynyň önümçilik kuwwatynyň ýokarlanmagy bilen çäklenmän, eýsem senagatda, transportda we binalarda gazylyp alynýan ýangyç energiýasynyň sarp edilmegi bilen tamamlanar"

cleanurtda arassa energiýa öwrülişiginiň ýagdaýy nähili?

Hytaý, Hindistan, Braziliýa we ABŞ ýaly ýurtlara gün we ýel energiýasy maýa goýumlary barha artýan elektrik islegini kanagatlandyryp başlady. Hytaýda elektrik energiýasynyň öndürilişiniň 42 göterimi arassa çeşmeler bilen üpjün edilse-de, ABŞ-da gün we ýel elektrik stansiýalary täze elektrik isleginiň takmynan 74 göterimini kanagatlandyrdy. Energetika we tebigy serişdeler ministrliginiň maglumatlaryna görä Türkiýede awgust aýyna çenli gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň umumy elektrik energiýasyndaky paýy ep-esli derejä ýetip, 60 göterimden geçdi.

Bütin dünýäde elektrik energiýasyna bolan isleg 849 terawat-sagat artan hem bolsa, arassa energiýa çeşmeleriniň 887 terawattlyk önümçiliginiň ýokarlanmagy, energiýa pudagynyň gazylyp alynýan ýangyçlardan gaýtadan dikeldilýän çeşmelere geçýändigini görkezýär. Hususan-da, gün we ýel energiýasy täze senagat we tehnologiýa gönükdirilen elektrik zerurlyklaryny kanagatlandyrmakda esasy rol oýnamagyny dowam etdirýär.

Energetika bazarlaryndaky bu özgeriş, ýurtlaryň energiýa garaşsyzlygyna we howanyň maksatlaryna laýyklykda strategiki ähmiýete eýe. Täzelenip bilýän energiýa kuwwatynyň rekord derejede ýokarlanmagy milli energiýa syýasatlarynyň merkezinde bolsa-da, infrastruktura maýa goýumlary we elektrikleşdiriş prosesleriniň bu tizlige uýgunlaşmagyna garaşylýar.

Netije

Arassa energiýa çeşmelerinden elektrik energiýasynyň öndürilişiniň ýokarlanmagy, gazylyp alynýan ýangyçlaryň energiýa bazaryndaky agdyklyk edýändigini görkezýär. Gün we ýel energiýasy diňe bir daşky gurşawy saýlamak däl, eýsem ykdysady we tehniki taýdan artýan elektrik islegini kanagatlandyrmak üçin iň täsirli we dowamly çözgüt ýaly görünýär.

Mümkin täsirler

Bu özgerişlik dowam edýärkä, energiýa çykdajylarynda uzak möhletli durnuklylyk gazanylyp, uglerod zyňyndylarynyň çynlakaý azalmagy bolup biler. Mundan başga-da, senagat we transport pudaklarynda elektrikleşdirmegiň ýaýramagy täze tehnologiýa gönükdirilen iş ugurlarynyň ösmegine we energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny ýokarlandyryp biler.