Global halal söwdanyň ägirt uly ýygnagy başlandy: MIHAS 2026 Malaýziýada öz gapylaryny açdy

Dünýä halal ykdysadyýetiniň iň abraýly guramalarynyň biri bolan Malaýziýa Halkara Halal ýarmarkasy (MIHAS 2026) paýtagt Kuala-Lumpurda uly gatnaşmak bilen başlandy. "Ynamy emele getirmek, çydamlylygy ýokarlandyrmak" mowzugy bilen ägirt uly gurama Malaýziýanyň Maýa goýum, söwda we senagat ministrligi tarapyndan kabul edilýär we Malaýziýanyň Daşary söwda ösüş guramasynyň (MATRADE) koordinasiýasy esasynda guralan.

Malaýziýanyň halkara söwda we sergi merkezinde (MITEC) 26-njy sentýabrda dowam etjek ýarmarkada 1700 kompaniýa iň täze önümlerini we hyzmatlaryny takmynan 2 müň stendde görkezer. 45 ýurtdan takmynan 50 müň hünärmeniň gelmegine garaşylýan bu ägirt uly guramada, ikitaraplaýyn iş duşuşyklary we täjirçilik şertnamalary arkaly umumy söwda mukdaryna 5 milliard Malaýziýa ringgit (takmynan 1,23 milliard dollar) ýetmegi maksat edinilýär.

Emeli intellekt goldaýan iş deňeşdirmeleri we giň pudak aralygy

MIHAS 2026 halal ekosistemanyň ähli böleklerini bir üçegiň aşagynda jemleýär. Fairarmarkanyň çäginde azyk we içgilerden başlap, derman senagatyna, kosmetika we şahsy idegden başlap, hijap modasyna, halal logistika we yslam finansyna, ösen tehnologiýadan musulmanlar üçin amatly syýahatçylyga çenli 14 dürli pudak gözden geçirilýär. Bu ýyl, ýarmarkada ilkinji gezek gatnaşyjylaryň işewür gatnaşyklaryny ýeňilleşdirmek üçin ýörite emeli intellekt bilen goldanýan ulgam işe girizildi. Bu sanly infrastruktura gatnaşyjylara nawigasiýa, ýygnaklary meýilleşdirmek we dogry hyzmatdaşlar bilen deňeşdirmek boýunça şahsy görkezmeleri hödürleýär.

thearmarkanyň iň dinamiki bölümlerinden birini emele getirýän Halkara Satyn alyş Maksatnamasynyň çäginde jemi 450 dünýä alyjysynyň, takmynan 50 alyjy we Malaýziýanyň 600 töweregi eksportçysy arasynda takmynan 4 müň iş duşuşygy geçirilmegi meýilleşdirilýär. Mundan başga-da, çäreler meýilnamasyna girýän Maglumat merkezi, eksportdaky aýallar pawiliony we MIHAS baýraklary bu pudaga täze bir dem berýär. Geçen ýyllarda garaşsyz forum hökmünde gurnalan eksportdaky aýallar başlangyjy, şu ýyl ýarmarkada ýörite pawilion bilen öz ornuny aldy, jemi 80 zenan telekeçi, Malaýziýadan 60 we dürli ýurtlardan 20 adam gatnaşdy. Şeýle hem, myhmanlar 32 aşpeziň gatnaşmagynda 4 gün dowam etjek "MIHAS aşhana" göni ýaýlym naharlaryny we hijab moda görkezişlerini ýakyndan yzarlap bilerler.

"Halal ülňüler Indi ähli üpjünçilik zynjyryny ýapyň"

Çärä metbugat agzalarynyň soraglaryna jogap beren MATRADE prezidenti Reezal Merikan Naina Merican global halal bazaryň çäkleriniň günsaýyn giňelýändigini aýtdy. Merikan, soňky önüme ünsi jemlemän, çig maldan gaplamaga, logistika we transporta çenli ähli üpjünçilik zynjyryny öz içine alýan bitewi gurluşa öwrülendigini belläp, önümleriň halal bitewiligini saklamak üçin logistika proseslerinde halal däl elementler bilen aragatnaşyk saklamagynyň möhümdigini aýtdy.

Halal ülňüleriň dünýä derejesinde kabul edilýändigini mälim eden Merikan, "Bu ülňüleriň diňe bir musulman ýurtlarynda däl, eýsem musulman ilatynyň azlygy bolan geografiýalarda-da çalt kabul edilýändigini görýäris. Mysal üçin Täze Zelandiýanyň maldarçylyk we et pudagy bu ýagdaýyň iň anyk we üstünlikli mysallaryndan biridir. Halal sektory dünýä derejesinde çalt ösmegini dowam etdirýär". diýdi.

"Türkiýäniň Halal senagatynda öňdebaryjy aktýor bolmaga güýji bar"

MATRADE-iň prezidenti Reezal Merikan Naina Merikan, Türkiýanyň global halal bazaryndaky strategiki roly barada durup geçip, Türkiýanyň bu pudakda öňdebaryjy ýurtlaryň biri bolmak üçin adatdan daşary potensialynyň bardygyny aýtdy. Merikan Türkiýanyň geosyýasy ýerleşişine, güýçli önümçilik infrastrukturasyna, tehnologiki ösüşe we halkara arenasyndaky täsirine ünsi çekip, "Türkiýe örän uly we strategiki ýurt. NATO-nyň agzasy bolany üçin, Gündogar we Günbatar dünýäsine-de gaty güýçli täsir edýär" -diýdi. Ol baha berdi.

Merikan öz çykyşynda Türkiýäniň bu ugurda iň möhüm we aýgytly aktýorlardan biridigini ýatlatmak bilen Palestina meselesine ünsi çekdi we "Türkiýeniň önümçilik kuwwaty, tehnologiki artykmaçlygy we dünýä jemgyýetçiliginden, ylaýta-da yslam dünýäsinden alýan uly goldawy, ýurda halal sektorynda dünýä liderligini almak üçin özboluşly mümkinçilikler hödürleýär" -diýdi. Türkiye ähmiýetini ýene bir gezek nygtady.