Global klimat göreşinde taryhy ädim: D-8 ýurtlaryndan Türkiýäniň COP31 prezidentligine doly goldaw

Türkiye tarapyndan gurnalan D-8 ýurtlar COP31 ýygnagy global howa diplomatiýasynyň taryhy öwrülişigine şaýat boldy. COP31-iň prezidenti we Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurumyň ýolbaşçylygyndaky ýygnakda agza ýurtlar Stambul Jarnamasyny biragyzdan kabul etdiler we Türkiýäniň COP31 prezidentligini goldaýandyklaryny mälim etdiler. Stambulda geçirilen sammite Bangladeşden, Müsürden, Indoneziýadan, Eýrandan, Malaýziýadan, Nigeriýadan, Päkistandan, Azerbaýjandan we Türkiýeden daşky gurşaw we howa üçin jogapkär ýokary derejeli wekiller gatnaşdy.

Global howa syýasatynda Stambul jarnamasy döwri

Duşuşygyň ahyrynda strategiki beýanat beren ministr Murat Kurum, kabul edilen Stambul Jarnamasynyň howanyň maliýeleşdirilmegi, uýgunlaşma, ýitgileriň zyýany mehanizmleri we diňe geçiş ýaly möhüm meselelerde umumy pozisiýany görkezýändigini aýtdy. Bu resminamanyň diňe bir niýet beýany däldigine ünsi çekip, häkimiýet, D-8 ýurtlaryna howa gepleşiklerinde has işjeň, konstruktiw we utgaşdyrylan rol oýnamaga mümkinçilik berýän güýçli syýasy salgylanma döredýändigini mälim etdi.

D-8 Daşky gurşaw we howa hyzmatdaşlygy platformasy döredilýär

Sammitde kabul edilen kararlara laýyklykda D-8 uýgunlaşma hereket çarçuwasyny başlatmak we D-8 daşky gurşaw-howa hyzmatdaşlygy platformasyny durmuşa geçirmek kararyna gelindi. Ministr Kurum Stambulda goýlan bu berk binýadyň noýabr aýynda Antalýada geçiriljek COP31 gepleşiklerine gönüden-göni täsir etjekdigini aýtdy we global ekologiýa meselelerine garşy bilelikdäki göreşiň ähmiýetine ünsi çekdi. Kurum: "Dünýäniň bu negatiw tendensiýasyny bilelikde bes ediň diýeris. Bu göreşde ellerimizi we bedenimizi jogapkärçilige çekeris we bilelikdäki kararlar bereris"

Howanyň diplomatiýasynda möhüm ikitaraplaýyn gepleşikler

Ministr Murat Kurum hem sammitiň çäginde güýçli diplomatiýa hereketini amala aşyrdy. Institut ilki bilen D-8 Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Baş sekretary Ilçi Sohail Mahmud bilen duşuşdy we Türkiyeň COP31 hereket meýilnamasyny ara alyp maslahatlaşdy. Soňra Kurum, ýerli ösüş ministri we Müsür Arap respublikasynyň daşky gurşaw ministriniň orunbasary Manal Awad Mihail bilen duşuşdy we Müsüriň COP27 tejribesiniň täze platforma üçin möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy. Päkistan Yslam Respublikasynyň Howanyň üýtgemegi we daşky gurşaw utgaşdyryş ministri Şezra Mansab Ali Han Kharal bilen soňky ikitaraplaýyn aragatnaşykda bolan ministr Kurum, iki ýurduň arasyndaky çuňňur gatnaşyklaryň global klimat maksatlaryna we zibil galyndylaryny görmegine goşant goşdy.