“Goldman Sachs” Europeanewropanyň tebigy gazynyň bahasyny ýokarlandyrýar: Eastakyn Gündogar dartgynlygy energiýa bazarlaryna zarba urýar

Global energiýa bazarlary Eastakyn Gündogardaky geosyýasy dartgynlygyň kölegesinde ugur tapmaga synanyşýan mahaly, ägirt uly maýa goýum banky Goldman Sachs -dan möhüm ädim geldi. Bank, logistika zynjyrlaryndaky sebitdäki durnuksyzlygyň basyşyna salgylanyp, Europeanewropanyň gysga möhletli tebigy gaz bahasy baradaky çaklamalaryny ýokaryk gözden geçirdi. Halkara maliýe toparlarynda giňden täsir eden bu hasabat, gyş möwsüminden öň Europeewropanyň energiýa howpsuzlygy baradaky aladalary güýçlendirdi.

Hormuz bogazynyň gijikdirilmegi global üpjünçilige howp salýar

Goldman Sachs tarapyndan neşir edilen derňewde, Pars aýlagyndan suwuklandyrylan tebigy gazyň (LNG) eksportynyň kadalaşdyryljak senesine garaşylýan iýul-oktýabr aýlarynda yza süýşürilendigi mälim edildi. Bu yza süýşürmek karary, dünýä nebit sarp edilişiniň takmynan bäşden bir bölegi we global LNG eksportynyň 20 göterimi üçin tranzit nokady bolan Hormuz bogazynda ýük daşamagynyň garaşylýandan has uzak dowam etjekdigi baradaky çaklama täsir etdi.

Bank analitikleri, tomus möwsüminiň galan ýyllary üçin ýyllyk LNG üpjünçiliginde takmynan 16 million tonna azaljakdygyny çaklaýarlar. Bu mukdar dünýä derejesinde takmynan 4 göterim üpjünçiligiň gysylmagyny aňladýar. Eastakyn Gündogarda dowam edýän deňiz transport töwekgelçiligi üpjünçiligiň howpsuzlygyna edilýän basyşy ýokarlandyrmagy dowam etdirýär.

Europeewropanyň tebigy gaz saklanyşynda möhüm derejeler

Bu üpjünçilik tarapyndaky gysylma Europeewropadaky aksiýalara göni ýaramaz täsir eder diýlip garaşylýar. “Goldman Sachs” gyş möwsüminiň başlangyjy hasaplanýan oktýabr aýynyň ahyrynda Demirgazyk-Günbatar Europeewropadaky tebigy gaz baklarynyň tutýan mukdarynyň 67 göterimde galjakdygyny çaklady. Bankyň öňki hasabatlarynda bu göterimiň 74 göterim boljakdygy çak edilýärdi.

Şeýle hem hasabat möwsümleýin adaty temperatura ssenariýalarynda, gyş möwsümi gutaranda mart aýynyň ahyrynda ammarlarda ýaşaýyş derejesiniň 28 göterime çenli peselip biljekdigini duýdurdy. Bu, Europeewropanyň indiki ýyl hem ýokary bahalar bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini görkezýär.

TTF baha çaklamalarynda birden ýokarlanmak

Ösüşleri göz öňünde tutup, Goldman Sachs Gollandiýada ýerleşýän wirtual tebigy gaz söwda nokady TTF bahalary baradaky çaklamalaryny ep-esli ýokarlandyrdy. Bank 2026-njy ýylyň üçünji çärýegindäki baha çaklamasyny megawat sagatda 41 ýewrodan 60 ýewro, dördünji çärýekde bolsa 40 ýewrodan 53 ýewro çenli ýokarlandyrdy. 2027-nji ýylda ortaça TTF bahasyna garaşmak megawatt-sagatda 30 ýewrodan 31 ýewro çenli üýtgedildi.

Derňew, 2027-nji ýylda Eastakyn Gündogardan energiýa eksportynyň diňe kem-kemden kadalaşyp bilýän iň erbet ýagdaýda, Aziýada islegi kanagatlandyrmak üçin Europeewropadaky TTF bahalarynyň megawat sagatda 100 ýewrodan ýokary bolmalydygyny nygtady. Beýleki tarapdan, Hormuz bogazyndaky ýükleriň garaşylýandan has çalt dikeldilse, megawatt-sagatda bahalaryň 40 ýewro çenli aşaklap biljekdigi mälim edildi.

Optimizm uzak möhletli çaklamalarda galýar. Hormuz bogazynyň doly açyk boljakdygy baradaky çaklamada ABŞ-da ulanylmaga beriljek täze LNG taslamalarynyň we Aziýada kömür we gaýtadan dikeldilýän energiýa önümçiliginiň ýokarlanmagy bahalaryň arzanlamagy çak edilýär. Bank, TTF bahasynyň 2028-nji ýylda megawat sagatda 19 ýewro, 2029-njy ýylda 16 ýewro boljakdygyny çaklaýar. Häzirki bazarda düýn 59,66 ýewro bilen ýapylan TTF şertnamalary 3,6 göterim ýokarlap, şu gün 13.21-den 61,83 ýewro çenli boldy.