Gollandiýada Ysraýyl bilen ýarag öndürmäge 6 tarapyň reaksiýasy

Gollandiýanyň Tilburg şäherinde Ysraýyl goşunynyň esasy üpjünçisi bolan Ysraýyl ýarag senagaty (IWI) bilen ýerli goranyş kompaniýasy Artillerie Inrichtingen Armaments (AIA) arasynda gurulmagy meýilleşdirilýän ýarag öndürmek hyzmatdaşlygy ýerli syýasata giň täsir etdi. DENK partiýasy Tilburg şäher geňeş toparynyň başlygy Can Baýrakçi şäheriň Ysraýylyň ýarag senagatynyň bir bölegine öwrülmegine garşy çykdy we meseläni şäher häkimliginiň gün tertibine getirdi.

armsarag öndürmek hyzmatdaşlygyna garşy haýsy ädimler ädildi?

DENK partiýasy PRO, Haýwanlar partiýasy (PvdD), Sosialistik partiýa (SP), VoorTilburg013 we Ons Tilburg partiýalary bilen birleşip, Tilburg şäher häkimligine bilelikde parlament soragyny berdi. Toparyň başlygy Can Baýrakçi: "Gazada bolup geçýän wakalary görenimizde muny kabul edip bilmeris. Tilburg hiç wagt Ysraýylyň ýarag senagatynyň giňelmegi bolup bilmez" -diýdi we hyzmatdaşlygyň gerimini we häkimligiň bu hyzmatdaşlygyň öňüni almak üçin ygtyýarlyklaryny sorady.

Hyzmatdaşlyk haýsy ýarag önümçiligini öz içine alýar?

Ysraýylyň IWI we Gollandiýa AIA kompaniýalarynyň beýanyna görä, zawodyň döredilmegi maksady ARAD 5 pyýada ýaraglaryny we NEGEV UX ýeňil awtomat ýaraglaryny öndürmek we ýygnamak. IWI tehnologiýa we önüm tejribesi bilen üpjün etjek we AIA önümçilik desgalaryny we logistika infrastrukturasyny döreder, bu taslama ýurduň içinde önümçiligi geçirmek arkaly Gollandiýanyň goranyş senagatyny berkitmegi maksat edinýär. IWI dünýäniň 60-dan gowrak ýurdunda hukuk goraýjy guramalary UZI we TAVOR ýaly ýaraglar bilen üpjün edýär.

Tilburgdaky alty sany syýasy partiýa Ysraýylyň ýarag senagaty bilen meýilleşdirilýän hyzmatdaşlygyň jikme-jikliklerini öwrenmek we bu inisiatiwany duruzmak üçin görüljek çäreleri kesgitlemek üçin häkimlige resmi ýüz tutdy. 2026-njy ýylyň 11-nji noýabrynda bu mesele sebitdäki syýasy partiýalar üçin umumy gün tertibine öwrüldi.

Gollandiýanyň hökümeti ozal 22-nji sentýabrdan başlap, basyp alnan ýerlerde öndürilen harytlaryň söwdasyny 3 ýyllap gadagan edipdi we 2025-nji ýylyň oktýabr aýyndaky Courtokary Kazyýetiň kararyna laýyklykda F-35 bölekleriniň Ysraýyla eksport edilmegini bes edipdi. Mundan başga-da, 8-nji noýabrda Amsterdamda geçirilen we 200 müňden gowrak adamyň gatnaşmagynda hökümetden Ysraýyl bilen ähli harby hyzmatdaşlygy bes etmegi talap edildi.

Goranmak syýasatynda ýerli hökümetleriň roly

Bu ösüş, ýerli hökümetleriň halkara goranyş senagaty hyzmatdaşlygyna gözegçilik güýjüni sorag astyna alýar. Şäherleriň etiki esasda halkara kompaniýalarynyň önümçilik işlerine garşy serhetleri kesgitlemek baradaky tagallalary, Gollandiýadaky merkezi hökümetiň Ysraýyla garşy çäklendiriji daşary syýasatyna paralel garaýyş görkezýändigini görkezýär.

Goranmak pudagynyň maýa goýumlaryna nähili täsir edip biler?

Şäher geňeşine edilýän syýasy basyş meýilleşdirilen ýarag zawodynyň gurluşygyny bozup biler ýa-da ýerli hökümete ygtyýarnama talaplaryny has talap edip biler. Mundan başga-da, jemgyýetçilik reaksiýalary dowam etse, şuňa meňzeş goranyş taslamalaryna gatnaşýan beýleki kompaniýalaryň kanuny we syýasy töwekgelçilikler sebäpli yza çekilmegine garaşylýar.