Gorag usullary we nädogry gatyşmalar

Dr. Wan welaýat saglyk müdirliginden. Mehmet Emin Mawi raýatlara tomus aýlarynyň gelmegi bilen barha artýan gykylyk howpy barada duýduryş berdi. Mawi Krym-Kongo gemorragiki gyzzyrma (CCHF) töwekgelçiligine ünsi çekdi we garynjalaryň dişlenmegine dogry goşulmagyň möhümdigini aýtdy. Esasanam oba ýerlerinde has giňden ýaýran CCHF wirusy, nädogry gatyşmalar netijesinde saglyk kynçylyklaryna sebäp bolup biler. Bu kesel gyzzyrma, gowşaklyk, işdäňi ýitirmek, myşsa we kelle agyry, ýürek bulanma, gusmak, içgeçme we agyr ýagdaýlarda gan akmak ýaly alamatlar bilen ýüze çykýar. Hünärmenler, esasanam ekin meýdanlary, üzümçilikler, baglar ýa-da piknik meýdançalary ýaly töwekgelçilikli ýerlere baranyňyzda seresap bolmalydygyny aýdýarlar. CCHF wirusyna garşy gorag çäreleri görülmeli. Açyk reňkli, uzyn ýeňli eşik geýmek we jalbar aýaklaryny joraplara dakmak ýaly ýönekeý seresaplyklar, çişikleriň dişlenmeginiň öňüni alyp biler. Mundan başga-da, gözegçiliksiz piknik meýdançalarynda oturmazlyk ýa-da näbelli oba ýerlerine gitmezlik üçin seresap bolmaly.

Nädogry gatyşmalardan gaça duruň

Garynja hadysalaryna nädogry gatyşmak ýagdaýy hasam erbetleşdirip biler. Doktor Mawi, belligi aýyrjak bolanda goýberilen ýalňyşlyklaryň möhümdigini aýtdy. Garynja odekolon ýa-da himiki serişdeleri guýmak, ot bilen aýyrmaga synanyşmak ýa-da ýalaňaç eller bilen degmek ýaly nädogry usullar töwekgelçiligi artdyryp biler. Garynjalar dişlense, mümkin boldugyça tiz lukmançylyk kömegine ýüz tutuň. Bu mümkin däl bolsa, bütewiligine zeper ýetirmezden, degişli gural bilen belligi aýyrmak möhümdir. Arealaňaç eller bilen gatyşmakdan gaça durmaly we himiki serişdeleri ulanmaly däl.

Saglyk edaralaryna ýüz tutma

Garynja dişlenen adamlar üçin iň ýakyn saglyk merkezine gysga wagtda ýüz tutmak gaty möhümdir. Saglygy goraýyş edarasyna baryp bilmeýän adamlar bu belligi seresaplylyk bilen aýyrmalydyrlar. Garynjanyň zyýany bolmazdan, ýarylmazdan ýa-da gysylmazdan aýrylmalydygyna ünsi çekip, doktor Mawi bu işde seresap bolmagy maslahat berýär. Bu, CCHF ýaly keselleriň ýaýramak howpuny ýokarlandyryp biler. Şonuň üçin bu meselede halkyň habardarlygyny ýokarlandyrmak we gorag çärelerini ýaýratmak möhümdir. Geljekde bu ugurda has köp gözleg we habarlylyk kampaniýalaryna garaşylýar.