Gün tertibinde Türkiýäniň “Eurofighter Tayfun” söweş uçaryny 3 ýyl öňünden ibermek meselesi gün tertibinde

Türkiýe bilen Angliýa bilen gol çeken 5,4 milliard funt sterlingli 20 sany “Eurofighter Taýfun” söweş uçaryny satyn almak bilen baglanyşykly işde, gowşuryş meýilnamasynyň öňe sürülip bilinjekdigi goranyş pudagynda giňden ýaýrady. 2030-njy ýylda adaty şertlerde başlamagyna garaşylýan gowşuryşlaryň, eger bir Europeanewropa ýurt önümçilik ugrundaky nobatyny Türkiýä geçirmegi teklip etse, takmynan 3 ýyl öňe sürülip bilinjekdigi aýdylýar.

Eurofighter taýfuny gowşurmak prosesi nädip çaltlaşdyrylyp bilner?

Goranmak pudagyndaky habar saýtlarynda görkezilen maglumatlara görä, ady agzalmadyk Europeanewropa döwleti howa güýçleri üçin howa liniýasynda howa gämilerini eltip bermek hukugyny Türkiýä geçirmegi teklip etdi. Teklipiň durmuşa geçirilmegi üçin bahalar we gowşuryş tertibi ýaly tehniki jikme-jiklikler ylalaşylmalydyr. Bu ösüş, Türkiýäniň howa güýçleriniň sanawyny güýçlendirmek meýilnamalarynda ep-esli wagt tygşytlamagyny üpjün edip biler.

Gresiýanyň habar beriş serişdelerinde gowşuryş tertibi derňewi

Türkiýä hödürlenýän bu teklip grek metbugatynda-da ýakyndan yzarlanýar. Derňewde, transfer meselesini amala aşyryp biljek potensial ýurtlaryň arasynda Germaniýanyň, Italiýanyň we Ispaniýanyň atlary tapawutlanýar. Ispaniýa, esasanam ilkinji uçarynyň gowşurylyş möhleti golaýlap barýarka, bu teklibi öňe sürýän tarap hökmünde görkezilýär. Bu mesele boýunça resmi beýanat berilmese-de, taraplaryň arasyndaky gepleşiklere baglylykda iş dowam etdirilýär.

Türkiýe geçen ýyl Angliýa bilen baglaşylan şertnamanyň çäginde 20 sany “Eurofighter Taýfun” söweş uçary bilen üpjün etmegi meýilleşdirýär. Önümçilik liniýasynyň dykyzlygy sebäpli 2030-njy ýyla çenli uzaldylan gowşuryş prosesi, eger bir Europeanewropa ýurt önümçilik sargytlaryny geçirse, goranyş kuwwatyny has güýçlendirse 3 ýyl yza süýşürilmegini maksat edinýär.

Halkara goranyş senagaty hyzmatdaşlygynda gowşuryş sargytlaryny geçirmek döwletler we öndüriji konsorsiumlarynyň arasynda ikitaraplaýyn şertnamalaryň tassyklanmagy bilen amala aşyrylýar. Bu nukdaýnazardan Türkiýäniň talaplary we gowşuryş tertibiniň üýtgemegi Milli Goranmak ministrligi we degişli goranyş senagaty edaralary tarapyndan ýerine ýetirilýär. Amalyň gutarnykly tertibi taraplaryň tehniki we maliýe şertnamasyndan soň aýdyňlaşdyrylar.

Netije

Türkiýäniň goranyş senagaty strategiýasy nukdaýnazaryndan, “Eurofighter” uçarlarynyň ir iberilmegi howa güýjüni döwrebaplaşdyrmakda möhüm çäk bolup durýar. Europeanewropa ýurtlarynyň öz önümçilik liniýasyndan ýüz öwürmegi Türkiýe bilen defenseewropanyň goranyş senagatynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň strategiki derejä geçendigini görkezýär.

Bu ýagdaý, Türkiýäniň goranyş zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin halkara bazarynda çeýe çözgütleri öndürip biljekdigini we satyn alyş işlerini çaltlaşdyrmak üçin diplomatik kanallary işjeň ulanýandygyny görkezýär. Ylalaşygyň baglaşylmagy sebitdäki howa güýçleriniň deňagramlylygy nukdaýnazaryndan möhüm ösüş hökmünde kabul edilip bilner.

Mümkin täsirler

gowşuryşy 3 ýyl öň iteklemek, Türk howa güýçlerine meýilnamalaşdyryşdan has ir iş kuwwatyny artdyryp biler. Bu ýagdaý, Türkiýäniň bar bolan howa goranyş arhitekturasyny güýçlendirip we sebitleýin howpsuzlyk strategiýalarynda elini güýçlendirip biler.

Beýleki tarapdan, bu ösüş Europeanewropanyň goranyş senagatynyň önümçilik balansyna we ýurtlaryň arasynda ileri tutulýan ugurlara hem täsir edip biler. Ispaniýa, Germaniýa ýa-da Italiýa ýaly ýurtlaryň bu işe bolan garaýşyny Europeanewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň Türkiýe bilen goranyş hyzmatdaşlygy syýasatlaryna täze eýýamyň başlangyjy hökmünde düşündirip bolar.