Günorta-gündogar Anadolydan eksportyň giňelmegi: Däneli we impulsly 2,2 milliard dollarlyk rekord

Günorta-gündogar Anadolynyň hasylly ýerleri global azyk üpjünçiligi zynjyrynda strategiki ähmiýetini günsaýyn güýçlendirýär. Sebitiň oba hojalygy önümçilik kuwwaty eksport görkezijilerinde täze rekordlar getirýär. Günorta-gündogar Anadoly Eksportçylar Assosiasiýasynyň (GAİB) maglumatlaryna görä, sebitiň lokomotiw pudaklaryndan biri bolan däne, impuls, ýag ekinleri we önümler pudagy 2024-nji ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda uly üstünlik gazandy. Pudagyň ýedi aýlyk eksporty geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 7,4 göterim ýokarlap, 2,4 milliard dollar artdy.

Günorta-gündogar Anadolynyň eksport lokomotiw: Oba hojalygy

Sebit ykdysadyýetiniň esasy gany bolan bu strategiki pudak, Günorta-Gündogar Anadolynyň umumy eksport pirogyndan 30,8 göterim paý aldy. Türkiýe boýunça däne we impuls eksportynda sebit öndürijileri 31,4 göterim paý bilen ýurduň azyk eksportynda öňdebaryjydygyny ýene bir gezek tassykladylar.

regionylyň ilkinji ýedi aýynda sebitden dünýä bazarlaryna iberilen önümleriň umumy mukdary 2,5 million tonnadan geçdi. Bu ägirt uly eksport göwrüminiň jikme-jikliklerine seredenimizde; Makaron takmynan 736 müň tonna bilen birinji ýerde, 467 müň tonna bugdaý uny we 280 müň tonna günebakar ýagy. Goşmaça gymmaty bolan önüm toparlaryndan biri bolan günebakar ýagyndan eksport girdejisi 26,4 göterim ýokarlamak bilen 461,5 million dollara ýetdi. Sebitiň ýene bir güýçli önümi bolan makaronyň eksport mukdary 14,1 göterim ýokarlap, 394,1 million dollara ýetdi.

Global bazarda Eastakyn Gündogar we Afrika şemaly

Günorta-gündogar Anadolynyň oba hojalyk önümlerine global islegiň merkezi ýene-de Eastakyn Gündogar geografiýasyna öwrüldi. Sebitiň eksportçylary üçin iň uly bazar bolan Easternakyn Gündogar ýurtlaryna eksport 900 million dollardan geçdi. Mundan başga-da, alternatiw bazarlaryň arasynda şöhle saçýan Afrika yklymyna eksportda 22,4 göterim ösüş gazanyldy we 775,5 million dollar girdeji gazanyldy.

Logistika we Durnukly eksport üçin döwlet goldawy

Üstünlige ýetilen üstünlik diagrammasyna baha bermek bilen, Türk Eksportçylary Assambleýasynyň (TİM) Geňeş agzasy we GAİB Galla Assosiasiýasynyň prezidenti Celal Kadoogly sebit önüm öndürijileriniň halkara bazarlarynda bäsdeşlige ukyplylygyny saklamak üçin ähli amallary duýgur dolandyrýandyklaryny aýtdy. Kadooğlu, ýakyn geografiýanyň azyk üpjünçiliginiň howpsuzlygyny üpjün etmekde oýnaýan möhüm roluna ünsi çekip, önümçilikden we logistika zynjyrynyň üznüksiz işlemeginiň möhümdigini aýtdy.

Günorta-gündogar Anadoly sebitiniň portlara geografiki aralygy sebäpli döredilen ýük ýetmezçiligine ünsi çekip, Kadooğlu bu çykdajy basyşyny ýeňilleşdirjek logistika çözgütleriniň we döwlet goldawlarynyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň möhümdigini aýtdy. Prezident Kadoogly, şeýle goldaw syýasatlarynyň maksatly bazarlarda bazar paýyny saklamak we ýokarlandyrmak üçin möhüm ähmiýete eýedigini aýtdy.