Günorta Sudandan dört ýurda diplomatik bellik: "Içeri işlerimize hiç hili päsgelçilik ýok"

Günorta Sudanyň hökümeti, parahatçylyk etabynyň we ýurtda geçiriljek saýlawlaryň öňüsyrasynda bilelikdäki beýannama beren Germaniýanyň, Japanaponiýanyň, Norwegiýanyň we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) ilçilerine diplomatik kanallar arkaly gaty berk garşylyk görkezdi. Günorta Sudanyň Daşary işler we halkara hyzmatdaşlyk ministri Jeýms Pitia Morgan sorag edilýän ýurtlaryň wekillerini ministrlige çagyrdy we hökümetiň duýýan çuňňur oňaýsyzlygyny resmi taýdan habar berdi.

Diplomatik adaty çäkler we "Separatist" Jarnamada aýyplama

Döwlet sekretary Jeýms Pitia Morgan ilçiler tarapyndan taýýarlanan bilelikdäki teksti "ýerliksiz we bölüji" diýip atlandyrdy. Morgan, ýurduň ykbalyny kesgitlän möhüm umumy saýlawlara taýýarlyk görülýän duýgur döwürde şeýle nägilelikleriň kabul edilip bilinmejekdigini aýdyp, diplomatik tejribäniň çägini görkezdi. Syýasy prosesiň Günorta Sudanyň halkyna we hökümetine doly eýeçilik edilmelidigini nygtaýan Morgan, daşarky güýçleriň ýurduň içerki işlerine goşulmazlyk ýörelgesine düýbünden hormat goýmalydygyny aýtdy. Şeýle hem ministr Morgan geçiş hökümetiniň 2018-nji ýyldaky Parahatçylyk şertnamasyna ygrarlydygyny we saýlawlary parahatçylykly ýagdaýda geçirmek üçin tutanýerli işleýändigini aýtdy.

Ilçileriň bilelikdäki jarnamasynda talaplar

Günorta Sudanyň Daşary işler ministrliginiň resmi beýanynda ministrlige çagyrylan ilçilere bilelikdäki beýannamanyň fonuny we neşir edilmeginiň sebäplerini düşündirmek mümkinçiliginiň berlendigi aýdylýar. Dartgynlylyga sebäp bolan bu bilelikdäki beýannama diplomatlaryň Günorta Sudanyň wise-prezidenti we jyns we ýaşlar meseleleri boýunça işgäri Rebekka Nyandeng de Mabior bilen resmi duşuşygyndan soň derrew aýan edildi.

Jarnamada Günbatar we Aziýa diplomatlary Günorta Sudanda döwlet girdejileriniň esasy hyzmatlary bermek üçin aç-açan harçlanmagyny we dolandyryşda jogapkärçiligiň ýokarlandyrylmagyny talap etdiler. Mundan başga-da, ýurtda ykdysady taýdan gülläp ösmek üçin howpsuzlyk gurşawyny gowulaşdyrmak, kanunyň hökmürowanlygy höküm sürmeli we hususy pudaga maýa goýumlary üçin amatly esas taýýarlanmalydygy öňe sürüldi.

2026-njy ýyldaky saýlawlardan öň Günorta Sudanda iň soňky ýagdaý

Gündogar Afrikanyň iň ýaş ýurdy bolan Günorta Sudanda umumy saýlawlar 2026-njy ýylyň 22-nji dekabrynda geçirilmegi meýilleşdirilýär. Birnäçe ýyllyk içerki çaknyşyklardan soň gol çekilen 2018-nji ýyldaky Parahatçylyk şertnamasynyň çäginde geçiş etaby ähli kynçylyklara garamazdan durmuşa geçirilmegini dowam etdirýär. Döwlet işgärleri sebit we halkara hyzmatdaşlary saýlaw prosesine zyýan ýetirmegiň ýerine, ýurtda asuda we demokratik gurşawyň gurulmagyna döredijilikli goşant goşmaga çagyrýarlar. Bu etapda halkara diplomatiýanyň çäklerinden geçmeli däldigi, Juba administrasiýasynyň daşary syýasatda gyzyl çyzyk bolmagynda galýar.