Gurban baýramyndan öň it kistalarynyň howpuna garşy duýduryş

Gurban baýramynyň golaýlamagy bilen saglyk hünärmenleri halka gidatid keseli barada habar bermegi dowam etdirýärler. Acıbadem Kayseri hassahanasynyň umumy hirurgiýa hünärmeni Dos. Doktor Türkmen Bahadyr Arykan, it kistasy diýlip hem bilinýän bagyr gidatid keseliniň adamlara we haýwanlara nädip ýokaşýandygy, esasanam bu döwürde haýwanlaryň öldürilmegi köpelmegi sebäpli möhüm sözler aýtdy. Keseliň ýaýramagynyň ýollary we öňüni alyş usullary barada jikme-jik maglumat paýlaşyldy. Dos. Doktor Arykan, bu parazitiň adatça şagal we it ýaly ýyrtyjy haýwanlaryň içegelerinde ýaşaýandygyny we bu haýwanlara zyýan bermeýändigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, parazitiň ýumurtgalanma prosesi millionlarça ýumurtganyň daşky gurşawa ýaýramagyna sebäp bolýar. Adamlara ýokaşma ýokaşan haýwanlary petlemek, soň bolsa agzyňyza ýa-da hapa suw, miweler we gök önümler arkaly bolup biler.

Keseliň alamatlary we anyklaýyş prosesi

Gidatid keseli bolan adamlarda parazitler adatça bagyrda ýerleşýärler we saglyk ýagdaýyna sebäp bolup bilerler. Dos. Doktor Arykan bu keseliň adatça başlangyç döwürlerde alamatlar döretmeýändigini, ýöne wagtyň geçmegi bilen kistalaryň ösüp, bagyrda agyry, demiň gysmagy we öt ýollarynyň böwetlenmegi ýaly alamatlara sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Keseli anyklamak ultrases barlagy, interwensiýa radiologiýasy ýa-da hirurgiki çäreler ýaly şekillendiriş usullary bilen edilip bilinýän bolsa-da, bejergide ulanylyp bilner.

Gidatid kistasynyň öňüni almagyň usullary

ýokaşan haýwanlaryň organlaryny dogry jaýlamazlyk, esasanam Gurban baýramynda itleriň we beýleki ýyrtyjy haýwanlaryň iýmitlenmegine sebäp bolup biler. Dos. Doktor Arykan ýokaşan keseliň çuňňur gömülmelidigini we erkin gezip ýören itleriň antiparazit serişdeleri bilen yzygiderli bejerilmelidigini aýtdy. Mundan başga-da, el arassaçylygyna üns bermek, gök önümleri gowy ýuwmak we itler bilen gatnaşykdan soň ellerini ýuwmak ýaly seresaplyklar hem möhümdir.

Kesel we geljekki perspektiwalar bilen göreş

countryurdumyzda ýygy-ýygydan görülýän bagyr gidatid keseline garşy göreşmek, ilatyň habardarlygyny ýokarlandyrmak we arassaçylyk düzgünlerini berk ýerine ýetirmek arkaly mümkindir. Dos. Doktor Arykan, bu mesele boýunça jemgyýetçiligiň habardarlygyny ýokarlandyrmagyň möhümdigini belläp, sosial düşünjäni ýokarlandyrmagyň, esasanam dynç alyş günlerinde bu kesele garşy göreşde täsirli boljakdygyny aýtdy. Geljekki okuwlar we bu ugurdaky habarlylyk kampaniýalary ilatyň saglygy üçin möhüm ähmiýete eýe bolar.