Haryt bazaryndaky üpjünçilik we önümçilik duýduryşy: Bahalarda ýiti tolkun

Geçen hepde geosyýasy dartgynlyk, önümçilik desgalarynyň kesilmegi we howa şertleriniň ýaramazlygy sebäpli ýüze çykýan üpjünçilik aladalary sebäpli global haryt bazarlary ýangyna öwrüldi. Oba hojalyk harytlarynda we esasy metallarda ýüze çykan ýiti ýokary hereketler ünsi özüne çeken hem bolsa, energiýa we gymmat bahaly metallar toparynyň ugruny kesgitleýän möhüm ösüşler hem boldy.

Gymmat metallara Fed basyşy we Palladimde mümkinçilik satyn almak

Geçen hepde gymmat bahaly metallar toparynda satuw basyşy agdyklyk etdi. Bir unsiýa esasynda altyn 1,3 göterim, kümüş 3,9 göterim we platina 0,6 göterim ýitirdi, palladiniň bolsa 0,5 göterim çäklendirilen ösüşi hasaba alyndy. Eastakyn Gündogarda dartgynlylygyň ýokarydygyna garamazdan, ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) soňky ýygnagynyň teswirnamalarynda "möjek" syýasatlaryna ünsi altyna päsgel berdi. Dollaryň görkezijisiniň güýçlenmegi we ABŞ-nyň obligasiýa göterim derejeleriniň ýokarlanmagy altynyň alternatiw bahasyny ýokarlandyryp, unsiýanyň bahasyny arzanlady. Mundan başga-da, nebitiň bahasynyň birden ýokarlanmagy Fed-iň göterim derejesini peseltmek prosesiniň yza süýşürilmegi baradaky aladalar gymmat bahaly metallara goşmaça basyş etdi.

Beýleki tarapdan, gazylyp alynýan ýangyç ulaglaryndan elektrik ulaglaryna (EV) geçişiň çaltlaşjakdygy baradaky çaklamalar şu ýyl palladiniň bahalarynyň çynlakaý peselmegine sebäp boldy. Şeýle-de bolsa, analitikler palladiniň aşa pese gaçmagynyň maýadarlar tarapyndan özüne çekiji satyn alyş mümkinçiligi hökmünde kabul edilýändigini we munuň hepdede birneme dikeldiş getirýändigini aýdýarlar.

Esasy metallar we energiýa toparyndaky bahalar bilen üpjün etmek meselesi

Geçen hepde bir theadan daşary bazarda satylan esasy metallarda hakyky ýokary ösüş tendensiýasy boldy. Funt üçin bahalar; Gymmat bahasy misde 1,2 göterim, nikelde 2,3 göterim, sinkde 1,9 göterim, alýuminde 2,1 göterim we gurşunda 1,1 göterim ýokarlandy. Eastakyn Gündogarda dowam edýän konfliktler alýuminiý iberiş liniýalaryna howp salýar we Hytaýda mis we alýumin zapaslarynyň peselmegi bahalaryň ýokarlanmagyna goldaw berdi.

Günorta Koreýada magdançylyk ägirdi Poaş Poong Korporasiýasy tarapyndan dolandyrylýan uly sink eritme desgasynda ýüze çykan ýangyn, global sink üpjünçiligi baradaky aladalary ýokarlandyrdy we bahalaryň ýokarlanmagyny çaltlaşdyrdy. Nikel tarapynda, dünýäniň iň uly öndürijilerinden biri bolan Indoneziýa tarapyndan nikel kwotasynyň çäklendirilmegi bahalaryň ýokarlanmagyna esasy faktor boldy.

Energetika bazarynda, Brent nebitiniň barrel bahasy 5,5 göterim ýokarlap, soňky 4 hepdäniň dowamynda dowam edýän peseliş tendensiýasyny soňlady. ABŞ-nyň Eýran bilen baglanyşykly nyşanalara garşy operasiýa başlamagy we Eastakyn Gündogarda parahatçylyk umytlarynyň gowşaşmagy nebitiň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy. Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy, global inflýasiýa garaşyşlaryna we merkezi banklaryň göterim syýasatlaryna gönüden-göni täsir eder diýlip garaşylýar. Beýleki tarapdan, ABŞ-da tebigy gaz gorlarynyň garaşylýandan has köpelmegi, Nýu-Yorkork söwda bir Exchangeasynda satylýan tebigy gazyň MMBtu bahasynyň 2,8 göterim arzanlamagyna sebäp boldy.

Oba hojalygy toparynda rekord ýokarlanýar: Kofe we Kakao ýokarsyna çykýar

Geçen hepde oba hojalyk harytlarynda ýöriş boldy. Çikago täjirçilik bir Exchangeasynda bir başlyk üçin bahalar; Bugdaýda 6,6 göterim, mekgejöweniň 4,3 göterim, tüwi 4,2 göterim we soýa 3,6 göterim ýokarlandy. Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky dartgynlylygyň ýa-da Russiýanyň Don-Azow kanaly arkaly bugdaý iberilmegini çäklendirýändigi baradaky habar bugdaýyň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy. ABŞ-nyň Oba hojalygy ministrliginiň (USDA) bugdaý öndürmek baradaky çaklamalaryna we mekgejöweniň we tüwi ätiýaçlyklarynyň azalmagyna garaşýanlary täzeden gözden geçirmegi hem bu ösüşi güýçlendirdi. Soýa ABŞ-daky gurakçylyk aladalary we Hytaýyň importa bolan islegi sebäpli ýokarlandy.

Kontinentara bir Exchangeasynda (ICE) satylýan önümler üçin taryhy derejeler synag edildi. Kofeniň bahasy 12,1 göterim ýokarlandy we funt üçin 3,57 dollara ýetdi we soňky 6 aýda iň ýokary derejä ýetdi. Dünýäniň iň uly "arabika" öndürijisi Braziliýada we iň uly "robusta" öndüriji Wýetnamda we ammarlaryň eremeginde amatsyz howa şertleri bu ýokarlanmada esasy rol oýnady. El Nino howa hadysasynyň 2027-nji ýylyň birinji çärýegine çenli dowam etjekdigi baradaky çaklama, kofe agaçlarynda güllemegi azaltmak bilen hasyl garaşmalaryny pese gaçyrýar.