Her bir ýatdan çykarmak garrylygyň alamaty däl: Alsgeýmeriň gizlin signallaryna üns beriň!
Dos. Doktor Aslyhan Taşkyran Sağ gündelik durmuşy kynlaşdyrýan ýatdan çykmagyň Alsgeýmeriň alamaty bolup biljekdigini aýdyp, möhüm duýduryş berdi.
Gündelik durmuşyň iň çalt depginde, açarlary nirede goýýandygymyzy ýatdan çykarmak ýa-da duşuşygy ýitirmek hemmämize wagtal-wagtal bolup biler. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaýyň ýygylygy we ýaşaýşyň hiline täsiri has çynlakaý newrologiki ýagdaýyň alamaty bolup biler. Dos. Güven keselhanasynyň newrologiýa bölüminiň professory. Doktor Aslyhan Taşkyran Sağ her bir ýatdan çykmagyň Alsgeýmeriň manysyny aňlatmaýandygyny öňe sürse-de, käbir möhüm üýtgeşmeleriň "garrylygyň tebigy netijesi" hökmünde kabul edilmeli däldigini duýdurdy. Esasanam ýakyn geçmiş hakda maglumatlaryň ýatdan çykarylmagy we ýygy-ýygydan ýatdan çykarylmagy Alsgeýmeriň irki keseliniň iň aýdyň alamatlarynyň biridir.
Wagt duýgusynyň we gündelik işleriň üýtgemegine üns beriň
Wagtal-wagtal atlary ýa-da seneleri bulaşdyrmak adaty hasap edilse-de, şol bir soraglary gysga wagtyň içinde gaýtalap bermek ýa-da täze alnan maglumatlary çalt ýatdan çykarmak göz öňünde tutulmaly ýagdaýlaryň arasynda. Dos. Doktor Aslyhan Taşkyran Sağ ýatdan çykmagyň möhüm ähmiýete eýedigini aýtdy. Wagtyň geçmegi bilen ýuwaş-ýuwaşdan çuňlaşýan we adamyň özbaşdak hereket etmek ukybyny çäklendirýän ýat problemalary newrologiki baha berişiň alamatydyr. Keseliň başlangyç döwründe diňe bir ýat däl, eýsem meýilnamalaşdyrmak we guramak ukyplary hem uly zeper ýetirip biler. Mysal üçin, mekir alamatlar, ençeme ýyl bäri kynçylyksyz taýýarlanan nahar reseptini bulaşdyrmak, töleg töleglerini yzarlap bilmezlik ýa-da söwda wagtynda üýtgeşmeleri sanamakda kynçylyklary öz içine alýar.
Wayol gözlemekde we giňişlikde duýmagyň bozulmagynda kynçylyk
Alsgeýmer keseliniň irki döwürlerinde giňişlik duýgusynyň ýoýulmagy gaty aýgytlydyr. Haçan-da bir adam ozal birnäçe gezek baryp gören tanyş ýerlerinde ugruny ýitirse, daşky gurşawda bulaşsa ýa-da öýüne gaýdyp barsa, duýduryş jaňlary ýaňlanýar. Dateönekeý sene ýalňyşlyklary wagtlaýyn bolup biler, ýöne howpsuzlyk töwekgelçiligini döredýän bulaşyklyk, professional lukmançylyk barlagyny talap edýär. Öň gündelik işlerde görkezilen garaşsyzlygyň goldawy yzygiderli gözlemek bilen çalşylmagy, prosesiň başlandygyny görkezýän möhüm parametrdir.
Diňe ýadyňy ýitirmek däl: Psihologiki we özüni alyp barşyň üýtgemegi
Alsgeýmer diňe bir ýadyň ýitmegi keseli däl; Şeýle hem bu adamyň şahsyýetine, jemgyýetçilik gatnaşyklaryna we özüni alyp barşyna gönüden-göni täsir edýär. Dos. Doktor Sağ hassalaryň daş-töwereginden daşlaşýandygyny, içeri girýändigini, jemgyýetçilik çärelerinden gaça durýandygyny we gürläninde degişli sözleri tapmakda kynçylyk çekýändigini aýdýar. Käbir hadysalarda duýdansyz keýpiň üýtgemegi, aladalanma bozulmalary we adaty bolmadyk kararlar kabul etmek meýli ýadyň ýitmeginden öň bolup biler. Şonuň üçin anyklaýyş işinde ýekeje alamatyň üstünde durmagyň ýerine, özüňi alyp barşyň ähli üýtgemeleri tutuşlygyna göz öňünde tutulmalydyr.
Witamin ýetmezçiligi, tiroidiň işlemezligi, depressiýa, uky bozulmalary ýa-da ulanylýan käbir dermanlar ýatdan çykmagyň aňyrsynda bolup biler. Irki diagnoz bejerginiň beýleki faktorlaryny ýok edýär we näsaga we olaryň garyndaşlaryna Alsgeýmer keseli bolan ýagdaýynda has gowy durmuş meýilnamasyny taýýarlamaga mümkinçilik berýär. Gündelik durmuşy bozýan akyl üýtgemeleriniň garramagyň gutulgysyz bölegi däldigini ýatdan çykarmaly däldir.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!