Hormuz bogazy dartgynlygy: Nebit kärhanalarynyň girdejileriniň ýokarlanmagy

Hormuz bogazynyň töweregindäki geosyýasy dartgynlyk dünýädäki nebit ägirtleriniň birinji çärýegindäki girdejileriniň ep-esli ýokarlanmagyna sebäp boldy. ABŞ we Europeanewropanyň energiýa kompaniýalary bu döwürde takmynan 71,2 milliard dollar girdeji gazandy. Bu ýokarlama dünýä energiýa bazarlaryndaky üpjünçilik aladalary bilen baglanyşykly. Bu ösüş 2022-nji ýylda 98,3 milliard dollarlyk rekord derejeden pes bolsa-da, energiýa pudagynyň gaýtadan dikeldilendigini görkezýär. ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşynyň maglumatlaryna görä, Brent nebitiniň bahasy birinji çärýekde 80,2 dollara ýetip, soňky iki ýylyň iň ýokary derejelerinden birine ýetdi.

Saudi Aramco liderligi

Saudi Aramco energiýa pudagynda öňdebaryjy ornuny saklady. 2022-nji ýylyň birinji çärýeginde 39,5 milliard dollar bolan girdejisi 26 göterim ýokarlap, 2026-njy ýylda 33,6 milliard dollara ýetdi. Bu ösüş kompaniýanyň global energiýa üpjünçiligindäki möhüm ornuny ýene-de bir gezek açdy.

“ExxonMobil” 2022-nji ýylda 8,8 milliard dollar girdeji gazanan bolsa, bu görkeziji 2026-njy ýylda 4,2 milliard dollara çenli azaldy. Şonuň ýaly-da, “Chevron” 2022-nji ýylda 6,5 milliard dollardan 2026-njy ýylda 2,8 milliard dollara çenli azaldy.

Europeanewropa kompaniýalarynyň girdejileriniň üýtgemegi

Europeanewropanyň energiýa ägirtleriniň girdejileri hem üýtgäp dur. Shell we bp 2022-nji ýylda iň ýokary girdejisine ýeten hem bolsa, soňky ýyllarda pese gaçdy. Şeýle-de bolsa, 2026-njy ýylda girdejilerini artdyrmak arkaly dikeldiş alamaty boldy. Kompaniýanyň girdejisi 2022-nji ýylda 5 milliard dollardan başlap, 2026-njy ýylda 5,8 milliard dollara ýetdi. Bu Aziýa bazarynyň energiýa pudagynda ähmiýetini nygtaýar. Halliburton 2025-nji ýylda girdejisini 517 million dollara çenli artdyrsa-da, 2026-njy ýylda birneme pese gaçdy. Şonuň ýaly SLB we Baker Hughes hem üýtgäp durýan girdeji nyrhlary bilen ünsi özüne çekdi.

Üpjünçilik aladalary we isleg üýtgemeleri ýakyn ýyllarda bazaryň dinamikasyny emele getirýän ýaly.

Energetika pudagyndaky bu ösüşler kompaniýalaryň girdejililigine täsir etse-de, olaryň dünýä ykdysadyýetine edýän täsiri hem ünsi özüne çekýär. Energiýa bahalarynyň üýtgemegi ýakyn ýyllarda pudagyň geljeginde aýgytly rol oýnar diýlip çaklanylýar.