Horwatiýa Horwatiýadan Serbiýa dynç alýar: Uruş jenaýat mladiki dartgynly gatnaşyklarynyň resmi jaýlanyşy

Uruş jenaýatçysy Ratko Mladiçiň ölüminden soň Serbiýada geçirilen resmi jaýlanyş dabarasy Balkanlarda täze diplomatik krizise sebäp boldy. Horwatiýa Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) gymmatlyklaryna laýyk gelmeýän bu ädimine berk garşylyk görkezdi we goňşusy Serbiýanyň EUB agzalyk etabyna goldawyny togtadyp biljekdigini mälim etdi.

Horwatiýa mejlisiniň başlygy andandrokowiçden EUB-ä açyk habar

Horwatiýa mejlisiniň resmi beýanyna görä, paýtagt Zagrebde Mejlisiň başlygy Gordan andandrokowiç EUB komissiýasynyň adalatly we bäsdeşlik geçiş boýunça wise-prezidenti Tereza Ribera bilen möhüm duşuşyk geçirdi. Duşuşykda 1995-nji ýylyň iýul aýynda Bosniýanyň we Gersegowinanyň gündogaryndaky Srebrenisada bolup geçen, azyndan 8 müň 372 Bosniýa raýatynyň öldürilen genosidiň esasy jogapkärçisi Ratko Mladiç üçin Serbiýada döwlet derejesinde dabaranyň kabul edilip bilinmejekdigi nygtaldy. Andandrokowiç bu ýagdaýyň EUB-iň esasy gymmatlyklaryna düýbünden ters gelýändigini aýtdy.

"Serbiýanyň EUB agzalygyna goldawymyzy yzyna alyp bileris"

andandrokowiç, Belgrad administrasiýasy prowokatiw garaýşyny dowam etdirse, Zagrebiň dymmajakdygyny aýtdy we Horwatiýanyň görjek ädimleri barada möhüm duýduryş berdi. Andandrokowiç goňşy ýurda diýen ýaly ultimatum berdi, "Serbiýanyň EUB integrasiýa prosesine berýän goldawymyzy doly yzyna alyp bileris. Bu karar Horwatiýa mejlisindäki köp sanly syýasy partiýa tarapyndan berk goldanylar."

Bosniýanyň gassaby Ratko Mladiçiň ganly geçmişi we gaçmak ýyllary

1942-nji ýylda Bosniýa we Gersegowinanyň gündogaryndaky Kalinowik şäheriniň golaýyndaky Bozanowiç obasynda dünýä inen Ratko Mladiç Belgradda harby okuwyny tamamlap, ugugoslaw halk goşunyna (JNA) işjeň gatnaşdy. 1992-nji ýylyň maý aýynda täze döredilen "Respublika Srpska goşunynyň" baş sekretary wezipesine bellenen Mladiç bu wezipäni 1996-njy ýyla çenli dowam etdirdi. Bosniýa gyrgynçylygy sebäpli "Bosniýa gassaby" diýlip tanalýan Mladige garşy öňki ugugoslawiýa (ICTY) Halkara Jenaýat Kazyýeti 1995-nji ýylyň 24-nji iýulynda ilkinji gezek aýyplama taýýarlandy.

16 ýyl gaçmak we Gaagadaky synag

Uruş gutarandan soň Serbiýa gaçyp, 16 ýyl töweregi gaçgak bolup ýaşan Mladiçiň Serbiýanyň döwlet edaralarynyň käbir täsirli adamlary tarapyndan gizlin goralýandygy baradaky aýyplamalar uzak wagtlap gün tertibini eýeledi. Köp adamly ýerlerde hezil edendigi we gaçyp barýarka jemgyýetçilik durmuşyny dowam etdirendigi subut edilen Mladiç ahyrsoňy 2011-nji ýylyň 26-njy maýynda Serbiýanyň Zrenjanin şäheriniň golaýyndaky Lazarewo obasynda tussag edildi. 2011-nji ýylyň 31-nji maýynda Gaaga ugradylan we 2012-nji ýylyň 16-njy maýynda başlanan Mladiç genosid we adamzada garşy aýyplamalary ret etdi.

Resmi jaýlanyş dabarasy halkara jemgyýetçiliginiň pikirini ýokarlandyrdy

Gaagadaky türmede saglyk ýagdaýyndan ejir çeken we 27-nji awgustda aradan çykan Mladigiň jesedi 7-nji sentýabrda Serbiýanyň paýtagty Belgradda jaýlandy, resmi serbiň köp sanly serkerdesi gatnaşdy. Srebrenisa genosidiniň baş öjükdirijisi bolan uruş jenaýatçysy üçin döwlet derejesinde dabara guramak halkara arenasynda, esasanam Horwatiýada uly reaksiýalary özüne çekmegi dowam etdirýär.