Mazmuna geç
19 Noýabr 2026, Penşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Gün tertibi

Howanyň üýtgemegi göçüp barýan guşlaryň ugruny üýtgedýär

Türkiýedäki guşlaryň göçmegi howanyň üýtgemeginiň täsiri bilen üýtgeýär. Bu üýtgeşmeler Eymir guş jyňňyrdyş stansiýasynda gözegçilik edilýär.

Gysgaça

  • Türkiýedäki guşlaryň göçmegi howanyň üýtgemeginiň täsiri bilen üýtgeýär.
  • Strategicurduň strategiki nokatlarynda geçirilen guşlary jyňňyrdatmak boýunça gözlegler göçüp barýan guşlaryň ugurlaryndaky üýtgeşmeleri has görnükli edýär.
  • Ankaradaky Eymir guş halka bekedi bu üýtgeşmelere gözegçilik etmekde möhüm merkez hökmünde tapawutlanýar.

Türkiýede guşlaryň göçmegi howanyň üýtgemeginiň täsiri bilen täze bir ölçege eýe bolýar. Strategicurduň strategiki nokatlarynda geçirilen guşlary jyňňyrdatmak boýunça gözlegler göçüp barýan guşlaryň ugurlaryndaky üýtgeşmeleri has görnükli edýär. Ankaradaky Eymir guş halka bekedi bu üýtgeşmelere gözegçilik etmekde möhüm merkez hökmünde tapawutlanýar.

Guşlaryň jyňňyrdylmagy we göçüp barýan guşlar

Ankara uniwersiteti, METU we Tebigaty goramak baş müdirligi we milli seýilgähler, takmynan 100 dürli guş guşlarynyň jyňňyrmagyna mümkinçilik berdi. Bu amallar guşlaryň göç ediş syýahatyna gözegçilik etmäge mümkinçilik berýän bolsa-da, howanyň üýtgemeginiň täsirlerini hem açýar. Specialörite halkalar bilen yzarlanýan guşlaryň saglyk ýagdaýy yzygiderli barlanýar.

Howanyň üýtgemegi we göç ýollarynyň üýtgemegi

Bu ýyl adatdan daşary howa şertleri göçüp barýan guşlaryň özüni alyp barşyna ep-esli täsir etdi. Möwsümleýin çalşyklar we durnuksyz howa şertleri guşlaryň göçüp barýan ýollaryndaky iýmit çeşmeleriniň azalmagyna sebäp boldy. Howanyň agyrlygy sebäpli mör-möjekler, hozlar we miweler ýaly iýmitler azaldy, guşlar ýeterlik iýmitlenmändigi sebäpli ýag we myşsa ätiýaçlyklary azaldy.

Uzak möhletli maglumatlaryň ähmiýeti we howa krizisiniň täsiri

Dos. Ankara uniwersitetiniň, Biologiýa kafedrasynyň ylym fakultetiniň professory. Doktor Arzu Gürsoý Ergen bir ýyllyk maglumatlaryň howanyň üýtgemeginiň täsirini doly görkezmejekdigini, ýöne köp ýyllap dowam eden maglumatlaryň bu meselede has anyk netijeleri berip biljekdigini aýtdy. Bu ýyl başdan geçirilýän üýtgeýän howa şertleri göçüp barýan guşlara has görnükli täsir galdyrdy we bu jaň jaňlarynda anyk maglumatlar bilen goldanyldy.

Göçüp barýan guşlaryň we marşrutlaryň ömri

Ergen jaň gözlegleriniň göçüp barýan guşlaryň ömri we göçüş ugurlaryna gözegçilik etmekde möhüm maglumatlary berýändigini aýtdy. Bu ýyl 2019-njy ýylyň ýazynda jaň edilen gamyş söweşijisiniň yzyna alynmagy guşuň azyndan 9 ýaşyndadygyny görkezýär. Bu görnüşiň ortaça ömri 1 ýyldan 5 ýyla çenli üýtgese-de, ýüze çykarylan bu maglumatlar Türkiýe üçin örän gymmatlydyr.

Meýletinçiler tarapyndan geçirilen eserler

Ankara uniwersitetiniň biologiýa kafedrasynyň talyby Sewgi O. stansiýada meýletin esasly işleriň dowam edýändigini aýtdy. Her hepde dürli toparlaryň gatnaşýan bu gözleglerinde, guşlar torlardan alynýar, günüň dogmagyndan başlap yzygiderli barlanýar we duralga getirilýär. Bu ýerde geçirilen jaň amallaryndan başga-da dürli ölçeg we nusga alma gözlegleri hem geçirilýär.

Howanyň üýtgemeginiň guşlara uzak möhletleýin täsiri

Gowşak hasaplanýan guşlar belli bir wagt stansiýada saklanýar we zerur tehniki hyzmat topar tarapyndan amala aşyrylýar. Howanyň üýtgemeginiň guşlara edýän täsirine düşünmek üçin köp ýyllyk maglumatlary ýygnamaly. Bu gözlegler, göçüp barýan guşlaryň ýaşaýan ýerlerini we göçýän ugurlaryny goramak üçin möhümdir.

Howanyň üýtgemegi göçüp barýan guşlara ep-esli täsir etse-de, uzak möhletleýin gözlegler we jyňňyrdaýan gözlegler bu ýagdaýyň geljekdäki täsirlerine has gowy düşünmegi dowam etdirmeli. Bu maglumatlar, klimat krizisiniň tebigata ýetirýän täsirlerine düşünmäge we olara garşy durmaga kömek edip biler.

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Gün tertibi