Gysgaça
- ABŞ-nyň Goranmak aňtaw gullugy Hytaýyň ençeme ýyl bäri gizlin işleýän Şenlong kosmos uçarynyň orbitasynda iň düşnükli suraty çap etmek arkaly öz mümkinçiliklerini açdy.
- Wantor tarapyndan 2024-nji ýylda düşürilen we şu güne çenli ulagyň iň düşnükli suratlaryndan biri bolan kosmos tekizliginiň fiziki gurluşy barada möhüm maglumatlary berýär.
Birnäçe ýyl bäri gizlinlikde alnyp barylýan Hytaýyň robot kosmos uçar programmasy Şenlong, ABŞ-nyň Goranmak aňtaw gullugy (DIA) tarapyndan neşir edilen "Kosmosda howpsuzlygyň kynçylyklary" atly 130 sahypalyk hasabat bilen ýene-de öňe çykdy. Wantor tarapyndan 2024-nji ýylda düşürilen we şu güne çenli ulagyň iň düşnükli suratlaryndan biri bolan kosmos tekizliginiň fiziki gurluşy barada möhüm maglumatlary berýär. 
Şenlong kosmos uçarynyň tehniki aýratynlyklary näme?
Wantoryň beren beýanyna görä, "Hytaý Halk Respublikasy synag kosmos ulaglary 3" diýlip kesgitlenen Şenlong, uzynlygy takmynan 8 metr. Suratda, ulagyň ýük bölüminiň gapaklarynyň bölekleýin açykdygyny we yzky böleginde goşmaça güýç we zyňyndy hasaplanýan 10 metr giňlikdäki hyzmat modulynyň bardygyny görmek bolýar. Durham uniwersitetiniň professory Jonatan MakDowell ulagyň dizaýnynyň ABŞ-nyň gizlin X-37B kosmos uçaryna gaty meňzeýändigini aýtdy. 
Kosmos uçarynyň orbitadaky çäreleri näme?
Şenlongyň orbitadaky missiýalary doly belli bolmasa-da, radar yzarlaýyş gözlegleri bu hünäriň dokuz sany näbelli zady taşlandygyny ýüze çykardy. Professor Jonatan MakDowell hemra ýerleşdirmek we gözlemek işlerinde ulanyp boljak ulagda robot goluň bolup biljekdigini aýtdy. 2022-nji ýylyň Sanjar aýynda ikinji sapary wagtynda, başga bir ulagyň 100 metrinden geçdi we Şenlongyň orbitadaky zatlary dolandyrmak ukybynyň bolup biljekdigine baha berdi. 
Hytaýyň 2020-nji ýyldan bäri durmuşa geçirýän Şenlong programmasy ABŞ-nyň aňtaw gullugy tarapyndan ýakyndan yzarlanýar. Kosmos uçary, “Jiuquan” hemra uçuryş merkezinden “Long March 2F” raketasy bilen uçurylýar we orbitada uzak möhletli missiýalary ýerine ýetirýär. Ulagyň esasy maksady gaýtadan ulanylýan robot ulgamlaryny barlamak we enjamlary orbitada ýerleşdirmek we almakdyr.
Kosmos işleri, Birleşen Milletler Guramasynyň Daşarky kosmos işleri bölüminiň (UNOOSA) halkara kanunlary we düzgünleri bilen gözegçilik edilýär. Döwletler orbital işlerini aç-açanlyk ýörelgeleriniň çäginde geçirmäge borçly; Şeýle-de bolsa, harby kosmos programmalary, adatça, milli howpsuzlyk strategiýalarynyň çäginde gizlin saklanýar.
Netije
Neşir edilen suratlar we hasabat Hytaýyň kosmos tehnologiýalarynda ýeten derejesiniň we strategiki kuwwatynyň möhüm görkezijisi hasaplanýar. Şenlongyň ABŞ-nyň X-37B programmasy bilen gurluş taýdan meňzeşligi, iki global güýçiň kosmosdaky meňzeş harby we tehnologiki maksatlara gönükdirilendigini subut edýär.
Ulagyň orbitadaky zatlary taşlamak we almak mümkinçiligi kosmosdaky logistika mümkinçiliklerinden daşgary "kosmos gözegçiligi" üçin strategiki gözleg görkezýär. Bu, kosmos tehnologiýalarynyň diňe bir ylmy gözlegler üçin däl, eýsem goranmak we aňtaw maksatlary üçin ulanylmagynyň ileri tutulandygyny görkezýär.
Mümkin täsirler
Hytaýyň bu mümkinçilikleri ösdürmegi beýleki ýurtlaryň kosmos goranyş strategiýalaryny gözden geçirmegine sebäp bolup biler. Esasan hemra ulgamlaryny goramakda we orbitadaky herekete gözegçilik etmekde has güýçli halkara bäsleşigine garaşyp bolar.
Geljekde orbitadaky obýektler biri-birine ýakynlaşmak ýa-da olara päsgel bermek ýaly ýagdaýlar kosmos hereketini dolandyrmak we howpsuzlyk teswirnamalary barada täze çekişmeler döredip biler. Bu tehnologiki ösüş kosmosda harby bäsdeşligiň çuňlaşmagyna we orbital howpsuzlygy baradaky aladalaryň artmagyna sebäp bolup biler.
Çeşme: Haber7
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!