Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi yglan etdi: TEM 'Täze nesil' jenaýat guramalaryna garşy çäre görýär

Türkiýedäki guramaçylykly jenaýat gurluşlarynyň ösýän tebigatyna jogap hökmünde Içeri işler ministrligi strategiki düşünjäni üýtgedýär. Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi "täze nesil" jenaýat torlaryna garşy göreş usullarynyň düýbünden täzelenendigini, mafiýanyň nusgawy usullaryndan ýüz öwrüp, sanly görnüşe geçip, iýerarhiki gatnaşyklaryny görünmeýändigini aýtdy. Jenaýatçylykly guramalaryň işleýşiniň üýtgändigini mälim eden Çiftçi, döwletiň ähli iş güýjüniň bu täze howp merkezine garşy ulanyljakdygyny aýtdy.

TEM-iň korporatiw tejribesi we iş güýji herekete gelýär

Ministr Çiftçi howpsuzlyk býurokratiýasyndaky zatlary sarsdyrjak täze karary yglan etdi we Howpsuzlyk Baş müdirliginiň çägindäki Terrorçylyga garşy bölümleriň täze nesil jenaýat guramalaryna we guramaçylykly jenaýat toparlaryna garşy göreşde işjeň rol aljakdygyny mälim etdi. Çiftçi bu gurluşlaryň nusgawy mafiýa formasiýalaryndan has tapawutlydygyny aýdyp, belli bir ýeri ýa-da belli bir iýerarhiki işgärleri bolmadyk we internet arkaly işgärleri aňsatlyk bilen işe alyp bilýän bu torlaryň ýolbaşçylarynyň esasan daşary ýurtlarda ýerleşýändigini aýtdy.

Içeri işler ministri täze nesil jenaýat torlarynyň diňe bir jenaýat görnüşi bilen çäklenmeýändigini belläp, kiber galplyklaryndan başlap, neşe gaçakçylygyna, iş ýerlerinden atyşykdan ýaragly hüjümlere çenli köp ugurda işleýändigini aýtdy. Bu gurluşlaryň terrorçylyk guramalaryna meňzeş usullar bilen jemgyýetde gorky we bulam-bujarlyk döretmäge synanyşýandygyny mälim eden Çiftçi, göreşiň jemgyýetçilik tertibinden çykandygyny we umumy howpsuzlyk strategiýasyna öwrülendigini aýtdy. Ol bu ädimiň jenaýat guramalaryny terror guramasy hökmünde yglan etmek manysyny aňlatmaýandygyny, ýöne terrorçylyga garşy göreşde ýokary tehnologiýa we amaly tejribäniň şu ugra gönükdiriljekdigini aýtdy.

Emeli intellekt çagalary yzarlamagy we goramagy goldaýar

Täze nesil jenaýat guramalarynyň iň esasy maksadynyň çagalar we ýaşlardygyna ünsi çeken ministr Çiftçi, bu gurluşlaryň sosial media kanallaryny adam resurslaryny toplamak üçin gural hökmünde ulanýandygyny aýtdy. Pul, status we ýalňyş degişlilik duýgusy bilen aldanan çagalaryň jenaýatçylykly ulgamlaryň elinde gurallara öwrülendigini mälim eden Çiftçi: "Biz diňe bir çaga ýarag berýän we ony köçelere çykarýan gurluşyň hereketi bilen meşgullanmarys. Şol ýaragy bereninden başlap, buýruk beren gurama müdirine çenli ähli zynjyry ýykarys".

Çifçi, emeli intellekt bilen goldanýan açyk çeşme derňew usullarynyň sanly dünýäde edilen jenaýatlara garşy güýje girendigini yglan edip, zorlugy höweslendirýän, hüşgär propagandany ýaýradýan we çagalary nyşana alýan sosial ulgamlardaky ähli hasaplaryň ýakyndan gözegçilik edilýändigini aýtdy. Jenaýatyň diňe bir köçelerde däl, eýsem sanly kanallarda hem meýilleşdirilýändigini we maliýeleşdirilýändigini mälim eden Çiftçi, döwletiň kibernetik giňişliginde yzarlamak ukybynyň iň ýokary derejä ýetendigini aýtdy.

2026 Specialörite göreş döwri: Gigant operasiýa balansy

Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi guramaçylykly jenaýat guramalaryna we neşe kartellerine garşy tutanýerli göreşiň gitdigiçe dowam etjekdigini aýtdy we 2026-njy ýyly "Specialörite göreş ýyly" diýip yglan edendiklerini aýtdy. Şeýle hem ministr Çiftçi ýylyň ilkinji 7 aýynda geçirilen amallaryň balansyny köpçülige paýlaşdy. Bu mazmunda, guramaçylykly jenaýat guramalaryna garşy geçirilen 1445 operasiýada 12 müň 175 şübheli tussag edilendigini we 6 müň 320 adamyň tussag edilendigini we türmä iberilendigini aýtdy.

collykylan 518 jenaýat guramasynyň gurluş taýdan paýlanyşy barada jikme-jik maglumat beren Çiftçi, bu guramalaryň 304-siniň ýerli derejede, 105-si sebit derejesinde, 92-si milli derejede we 17-si halkara derejesinde işleýändigini aýtdy. Ministr Çiftçi daşary ýurtlardan gaçyp giden ýa-da Türkiýedäki serhetlerden torlary dolandyrmaga synanyşan guramalaryň ýolbaşçylaryny yzarlamakda tutanýerliligini nygtady we halkara hyzmatdaşlygynyň artjakdygyny we bu adamlaryň türk adalatyna tabşyryljakdygyny we hiç bir ýeriň howpsuz ýer bolmajakdygyny aýtdy.

Çeşme: Milliyet