Içerki smartfon üçin hasaplaşyk başlaýar: ASELSAN we Türk Telekom-dan taryhy ädim

Türkiýeniň tehnologiki garaşsyzlygy görmeginde taryhy öwrülişik boljak içerki smartfon taslamasyna taýýarlyk doly tizlik bilen dowam edýär. Ulanyjy enjamlarynyň we aragatnaşyk enjamlarynyň enjamlaryny we programma üpjünçiligini öz içine alýan ASELSAN we Türk Telekom bilen bilelikde amala aşyrylan ägirt uly taslamada önümçilikden satuw strategiýasyna çenli möhüm jikme-jiklikler aýdyň boldy. 2026-njy ýylyň maý aýynda halka mälim edilen iki äpet guramanyň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk, Türkiýäniň tehnologiýa ekosistemasyny indiki derejä çykarmagy maksat edinýär.

Türk Bütindünýä Işewürler Geňeşiniň başlygy Aýdyn Erkoç taslamanyň taryhy we häzirki ýagdaýy barada möhüm beýanatlar berdi. Erkoç bilen paýlaşylan maglumata görä, takmynan üç ýyllyk çuňňur taýýarlyk taryhyna eýe bolan bu taslama döwlet edaralary bilen intensiw geňeşmelerden soň kämillik ýaşyna ýetdi we goranyş pudagynyň öňdebaryjy ASELSAN-yň gatnaşmagy bilen strategiki ölçege eýe boldy. Türk Telekom tarapyndan 2025-nji ýylyň mart aýynda ilkinji gezek yglan edilen "Içerki we milli aragatnaşyk enjamy" taslamasy, diňe bir telefon öndürmek bilen çäklenmän, ýerli operasiýa ulgamlaryny we milli aragatnaşyk infrastrukturasyny döretmek baradaky düşünjäni öz içine alýar.

Prezident Erdogan tanyşdyrar: 2027-nji ýylyň birinji çärýeginde başlamak

Içerki smartfonyň tehnologiýa dünýäsine hödürlenjek senesi belli boldy. Taslamanyň häzirki ýol kartasyna görä, köp garaşylýan enjam 2027-nji ýylyň birinji çärýeginde satuwa çykarylar. Uly täsir etmegine garaşylýan bu taryhy mahabaty Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň özi amala aşyrmagy meýilleşdirýär. Enjam üçin markanyň ýerleşişi we atlandyryş barlaglary doly tizlikde dowam edýärkä, korporatiw gurluş üçin anyk ädimler ädilýär. Taslama üçin ýörite kompaniýa gurluşynyň döredilendigini mälim eden Aýdyn Erkoç, dolandyryş derejesi üçin baş direktor gözlemegiň başlandygyny aýtdy. Içerki telefonyň köpçülikleýin önümçilik bazasy Türkiýanyň senagat merkezi bolan Stambul bolar; Maksat, bu ýerde dörediljek häzirki zaman zawodda önümçiligi amala aşyrmak.

Betbagtçylyklarda üznüksiz aragatnaşyk: Sputnik birikmesi we güýçli enjamlar

Ösen içerki smartfonyň iň täsirli tehniki aýratynlyklaryndan biri, öýjükli ulgamlardan garaşsyz hereket edip bilýän hemra aragatnaşyk infrastrukturasy bolar. Bu ýörite enjamyň kömegi bilen, ýer titremeleri, suw joşmalary ýaly tebigy betbagtçylyklarda ýa-da adatdan daşary krizis ýagdaýlarynda ykjam ulgamlar şowsuz bolsa-da, enjam arkaly üznüksiz aragatnaşyk mümkin bolar. Taslamanyň täjirçilik aladasy däl-de, milli howpsuzlygyň we üznüksiz aragatnaşygyň ileri tutulýan ugurda işlenip düzülendigini bellän Erkoç, betbagtçylyk wagtynda aragatnaşygyň dowamlylygynyň in engineeringenerçilik toparynyň esasy ugrudygyny aýtdy.

Enjamy bazara hödürlemek strategiýasynda tapgyrlaýyn meýilnama ýerine ýetiriler. Birinji etapda döwlet edaralary we guramalary tarapyndan ulanmak üçin elýeterli boljak telefon, ýokary howpsuzlyk we döwlet işgärleri üçin şifrlemek bilen ýörite wersiýa eýe bolar. Döwlet sektoryndaky integrasiýadan soň enjam umumy sarp ediş bazaryna açylar. Uzak batareýanyň ömri we ýokary suw we tozana garşylyk standartlary köpçülige elýeterli boljak modellerde ileri tutular. Her býudjeti özüne çekmek üçin iki dürli wersiýa dörediler, biri has elýeterli, beýlekisi ýokarky segment enjamlary. Telekommunikasiýa operatorlary we ägirt tehnologiýa satyjylary satuw prosesinde işjeň rol oýnarlar.

Togg integrasiýasy we doly ýerli programma üpjünçiligi güýji

Milli telefon, diňe bir enjamy bilen däl, eýsem programma üpjünçiligi bilen hem içerki çözgütlere esaslanar. Gündelik durmuşda ýygy-ýygydan ulanylýan sosial media programmalary bilen doly utgaşjak ýerli operasiýa ulgamy we interfeýsi işlenip düzülýär. Taslamanyň iň tolgundyryjy taraplaryndan biri Türkiye hereket markasy Togg bilen integrasiýa bolar. Telefonyň ulanyjy interfeýsi Togg-iň sanly ekosistemasy bilen sinhron işlemek üçin döredildi. Şeýlelik bilen, ýerli telefon eýeleri ulaglary bilen ajaýyp sanly baglanyşyk gurup bilerler we Türkiýäniň milli tehnologiýa ekosistemasy bir üçegiň aşagynda birleşer.

Taslamanyň esasy pelsepesiniň täjirçilik girdeji gazanmak däldigini aýdan Erkoç, esasy maksadyň Türkiýanyň aragatnaşyk tehnologiýalaryna daşary ýurt garaşlylygyny doly ýok etmekdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, bahalar syýasatyny sarp edijiler üçin amatly we elýeterli derejede saklamaga gönükdirilendir.

ASELSAN 29 ýyldan soň rowaýat pudagyna gaýdyp gelýär

Bu taslama, şeýle hem, Türkiýäniň goranyş senagaty ägirdi ASELSAN üçin taryhy gaýdyp gelmegi alamatlandyrýar. ASELSAN ilkinji gezek 1990-njy ýyllarda jübi telefon bazarynda başlady. Kompaniýanyň resmi arhiwindäki maglumatlara görä, Türkiýeniň ilkinji içerki jübi telefony ASELSAN 1919 modeli 1997-nji ýylda satuwa çykaryldy we bu üstünlik 1920-nji ýyldaky model bilen täç edildi. Takmynan 29 ýyldan soň smartfon bazaryna ajaýyp gaýdyp gelmäge taýynlanýan ASELSAN, bu gezek nusgawy enjamdan çykýar; Sputnik birikmesi, ýerli programma üpjünçiligi we Togg integrasiýasy bilen täze nesil akylly enjam bilen dünýä standartlaryny kesgitlär.