Gysgaça
- Çöllük otlarynyň görnüşleriniň Iıdyrda köpelýändigi kesgitlenildi.
- Iğdyr iň gündogaryndaky Türkiýede, Afrika bilen Russiýanyň arasynda göçüp barýan köp sanly guş görnüşini kabul edýär.
- Özboluşly geografiki gurluşy sebäpli şäher dürli guş görnüşleriniň üstaşyr nokadyna öwrüldi.
Iğdyr iň gündogaryndaky Türkiýede, Afrika bilen Russiýanyň arasynda göçüp barýan köp sanly guş görnüşini kabul edýär. Özboluşly geografiki gurluşy sebäpli şäher dürli guş görnüşleriniň üstaşyr nokadyna öwrüldi.
Dürli guş görnüşleri Idyrda galyň
Şäher 800 metr belentlikden Aras daglaryna çenli beýikligi 3000 müň 200 metre çenli giň gurşawa eýe. Şu güne çenli bu geografiýada 348 guş görnüşi ýüze çykaryldy. Bu görnüşleriň arasynda Türküstandan Saharanyň günortasyna göçüp bilýän çemenlik otlary (Sirk pygargus) hem bar. Bu görnüşiň agramy bary-ýogy 250-450 gram, ganatynyň uzynlygy bir metre ýetýär. Uzak aralyklary geçip, beýleki ýyrtyjylar ýaly ýylylyk akymlaryny ulanmagyň ýerine ganatlaryny kakmak bilen bellidir.
Meadow Harlequin-iň Iğdyr başdan geçirmesi
Meadow Harlequin Iddyr çemenliklerinde 20-den gowrak adam, erkek we aýal hökmünde hasaba alyndy. Bu guşlar uçýan ýaly we çemenliklerde ýaşaýan ýaly uçýandyklary üçin bu at aldylar.
Ilaty goramak üçin möhüm ädimler
Idyr uniwersitetiniň guş gözleg we bilim merkeziniň (KUŞMER) müdiri doktor Emrah Çelik bu görnüşiň dünýä ilatynyň 300 bilen 550 müň aralygyndadygyny aýtdy. Çelik bu ilatyň azalmagynyň tendensiýasynyň ekologiki deňagramlylygy alada goýýandygyny aýtdy.
Guş görnüşleriniň ekosistemada tutýan orny
Çelik çemenlik otunyň oba hojalygynyň zyýankeşlerine we gemrijilerine garşy göreşde möhüm orny eýeleýändigini aýtdy. Görnüşleriň erkek we aýal şahsyýet hökmünde ýazylmagynyň bu sebitiň köpelmek mümkinçiligini görkezýändigini aýtdy. Bu, bu görnüşiň sagdyn ekosistema üçin ähmiýetini artdyrýar.
Geljekki okuwlar üçin täze perspektiwalar
Dr. Çelik alnan maglumatlaryň sebitdäki guşlaryň dürlüligini we görnüşleriň ýaşaýan ýerlerini goramak üçin möhümdigini aýtdy. Tebigaty we tebigy baýlyklary goramak boýunça halkara bileleşiginiň (IUCN) maglumatlaryna görä, ilatyň azalmagy tendensiýa geljekki tebigaty goraýyş barlaglarynyň ähmiýetini artdyrýar. Idyrda geçirilen gözlegler görnüşleriň döredilip bilinjekdigini görkezýär. Bu görnüşleriň sebitde barlygyny dowam etdirip biljekdiginiň möhüm subutnamalaryny berýär.
Netije: Ekosistemanyň deňagramlylygyna goşant
Idyrda ýüze çykarylan bu guş görnüşleri ekosistemanyň sagdyn işlemegine möhüm goşant goşýar. Geljekki gözlegler görnüşleri goramak we ilaty köpeltmek üçin möhüm maglumatlary berip biler.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!