Mazmuna geç
23 Noýabr 2026, Duşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Saglyk

Insult töwekgelçiligi ýaşlarda hem ýokarlanýar: Irki gatyşma duýduryşy

Türk serebrowaskulýar keseller birleşigi, 29-njy oktýabr, Bütindünýä insult güni, ýaşlarda insult töwekgelçiliginiň ýokarlanmagyna garşy irki gatyşmagyň möhümdigini aýtdy.

Insult töwekgelçiligi ýaşlarda hem ýokarlanýar: Irki gatyşma duýduryşy

Gysgaça

  • Türk serebrowaskulýar keseller birleşigi, 29-njy oktýabr, Bütindünýä insult güni, ýaşlarda insult töwekgelçiliginiň ýokarlanmagyna garşy irki gatyşmagyň möhümdigini aýtdy.
  • Newrologiýa hünärmeni Prof. Özlem Kaýym Ýyldyz insultyň alamatlary, ýaşlarda ýüze çykmagy we öňüni alyş usullary barada möhüm duýduryş berdi.

29-njy oktýabrda Bütindünýä insult gününiň çäginde Türkiýäniň serebrowaskulýar keseller birleşigi tarapyndan Boehringer Ingelheim Türkiýäniň şertsiz goldawy bilen geçirilen "insult bejergisi, irki gatyşma" habarlylyk kampaniýasy insult keseliniň diňe bir garrylarda däl, eýsem ýaşlaryň arasynda-da çynlakaý töwekgelçilik faktoryna öwrülendigini ýüze çykardy. Newrologiýa hünärmeni Prof. Özlem Kaýym Ýyldyz insultyň alamatlary, ýaşlarda ýüze çykmagy we öňüni alyş usullary barada möhüm duýduryş berdi.

youngaşlarda insult howpuny ýokarlandyrýan faktorlar haýsylar?

Insult keseliniň diňe garry ilata täsir edýändigi baradaky umumy ynamyň tersine, bu saglyk meselesi häzirki wagtda ýaş ýaş toparlarynda-da duş gelýär. Prof. Doktor Özlem Kaýym Ýyldyz, ýaşlarda insult töwekgelçiligini döredýän esasy faktorlaryň durmuş endikleri, iýmitleniş usullary we genetiki çökgünliklerdigini aýdýar. Irki döwürde diagnoz goýup bolmaýan damar keselleri ýa-da gözegçiliksiz hroniki keseller insult töwekgelçiligini gönüden-göni ýokarlandyrýan esasy faktorlardan biridir.

Näme üçin irki gatyşmak möhüm?

Hünärmenler insult bolan ýagdaýynda beýni dokumalaryny goramak üçin wagt bilen bäsleşmegiň zerurdygyny aýdýarlar we irki gatyşmagyň näsaglaryň durmuş derejesini kesgitleýändigini belleýärler. Prof. Doktor Özlem Kaýym Ýyldyz insultyň alamatlaryny tanamak we haýal etmän lukmançylyk kömegini almak hemişelik zeper ýetmeginiň öňüni almakda we bejerginiň üstünligini ýokarlandyrmakda möhüm ähmiýete eýe diýýär. "Insult bejergisi, irki gatyşma" kampaniýasy insult alamatlary barada jemgyýetçiligiň habardarlygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

29-njy oktýabr, Bütindünýä insult güni mynasybetli geçirilen bu kampaniýa bilen, Türk serebrowaskulýar keseller birleşigi insultyň garrylara mahsus kesel däldigini nygtady we dürli ýaşdaky adamlara töwekgelçilik faktorlary barada habar berilmelidigini ýatlatdy. Newrologiýa hünärmeni Prof. Özlem Kaýym Ýyldyz insult alamatlaryny tanamak we çalt gatyşmak amallaryny amala aşyrmak keseliň netijelerini ýeňilleşdirmegiň iň täsirli usulydygyny aýtdy.

insult, beýniniň dokumasynyň kesilmegi ýa-da beýniniň gan aýlanyşynyň peselmegi netijesinde beýni dokumasy kisloroddan mahrum bolanda ýüze çykýan gyssagly saglyk ýagdaýydyr. Şeýle ýagdaýlarda iň ýakyn saglyk edarasyna ýüz tutmak ýa-da gyssagly kömek telefonlaryna jaň etmek bejerginiň başlamagy üçin ilkinji we iň möhüm ädimdir. Irki diagnoz hassalaryň bejergä bolan seslenmesini ep-esli ýokarlandyrýar.

Netije

insult, ýaşyna garamazdan her kim üçin çynlakaý howp döredýär. Häzirki zaman durmuşynyň hereketsizligi we sagdyn iýmitlenme ýaly faktorlar ýaşlara çenli insult howpuny ýokarlandyrdy. Bu, saglyk düşünjesiniň diňe bir garrylar toparyna däl, eýsem tutuş jemgyýete ýaýramalydygyny görkezýär.

Üstünlige irki gatyşmagyň roly insult bilen göreşde iň güýçli ýaragymyzdyr. Alamatlary we çalt hereketleri näsaglaryň diri galmak mümkinçiligini ýokarlandyrýar we uzak möhletli saglyk problemalarynyň öňüni alýar.

Mümkin täsirler

Maglumat kampaniýalarynyň giňden ulanylmagy jemgyýetiň insult alamatlaryna duýgurlygyny ýokarlandyryp biler. Bu, gyssagly kömek hyzmatlaryna has aňly goşundylary üpjün etmek arkaly bejeriş işleriniň çaltlaşmagyna goşant goşup biler.

ageaş ýaş toparyndaky insult töwekgelçiligi baradaky maglumatlar, ýaşaýyş durmuşyna göz aýlamak we sagdyn endikleri kabul etmek üçin adamlara täsir edip biler. Uzak möhletde şeýle öňüni alyş çemeleşmeleriniň insult sebäpli ýüze çykýan saglyk ýüküni azaltmagyna garaşylýar.

Çeşme: Sabah

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Saglyk