Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky taryhy hristian şäheri Taýbe ABŞ-nyň kazyýetlerinde Ysraýyl ulanyjylaryna garşy kanuny söweş başlaýar.

Basyp alnan Günbatar Şeriýada we sebitdäki iň möhüm hristian ilatly nokatlarynyň birinde ýerleşýän Taýbe şäheri, Ysraýyl kazyýetinden netije alyp bilmänsoň halkara hukugyna ýüz tutdy. Taýba şäher häkimligi, Palestina topraklaryny zor bilen basyp alan ysraýyllylaryň yzygiderli hüjümleri üçin jogapkärçilik çekmek üçin ABŞ-nyň kazyýetlerinde taryhy kanuny söweşe taýýarlanýar. Bu ädim, palestinalylaryň Ysraýylyň içerki hukuk serişdeleri petiklenenden soň alternatiw we döredijilikli dünýä adalatyny gözlemeginiň iň anyk mysaly bolup durýar.

ABŞ-nyň raýatlygy we "Greenaşyl kartoçka" kanuny esaslara öwrülýär

Taýbe şäheriniň häkimi Süleýman Huriýe bu meselede ABŞ-da işleýän abraýly hukuk guramasy bilen resmi aragatnaşyk gurandyklaryny we taýýarlyk işleriniň başlandygyny habar berdi. Huriýye, Ysraýyl toparlarynyň hüjümlerinden gönüden-göni zyýan çeken şäheriň köp ýaşaýjysynyň ABŞ-nyň raýatlarydygyny ýa-da "Greenaşyl kartoçka" (hemişelik ýaşamak üçin ygtyýarnama) eýeleriniň olara berk kanuny esas döredýändigini aýtdy.

16 müň gektar ýere girmek we hüjümleriň artmagy

Baý taryhy, köp sanly ybadathana, dini ýerler we medeni miras bilen tanalýan Taýbe, oba hojalygy we syýahatçylyk bilen ýaşaýan parahatçylykly jemgyýetiň mekanydyr. Şeýle-de bolsa, soňky aýlarda töwerekdäki Ysraýylyň bikanun ilatly punktlarynda ýaşaýan radikal toparlar tarapyndan şähere edilen hüjümler ep-esli artdy. Resourceserli çeşmeler; Jaýlary otlamak, ogurlyk, fiziki zorluk, diwarlara jynsparaz we haýbat atýan şygarlar ýazmak, haýwanlaryň gaçybatalgalaryny we at otaglaryny ýok etmek ýaly hereketleriň gündelik durmuşyň bir bölegine öwrülendigini aýdýar.

Häkim Huriýe bu yzygiderli basyşlardan başga-da, şäher ilatyna degişli 16 müň gektar ekerançylyk ýeriniň girelgesiniň Ysraýyl basyp alyjylary tarapyndan doly petiklenendigini habar berdi. Authoritieserli häkimiýetler we ýygnak ýolbaşçylary sebitiň ilatynyň, esasanam eklenjiniň elinden alnan we ömrüniň howpsuzlygyna howp abanýan ýaş ilatyň geljekde göçmeli boljakdygy barada çynlakaý duýduryş berýärler.

ABŞ-da esaslandyryjylar we halkara inertiýa

Taýbe şäher häkimligi tarapyndan başlanan kazyýet işi diňe bir meýdançadaky hüjümçileri däl, eýsem bu bikanun hasaplaşyk işlerini maliýeleşdirýän gurluşlary hem nyşana alýar. Huriýe açyljak kazyýet işinde ABŞ-nyň raýaty bolan göçüp gelen ýewreýleriň we Ysraýylyň Palestina topraklarynda basyp almak we basyp almak işlerine maliýe ýa-da maddy-tehniki goldaw berýän birleşmeler we guramalar girjekdigini aýtdy.

Dünýäniň dürli ýurtlaryndan gelen ministrleriň we ilçileriň köp toparynyň şu wagta çenli Taýbe baryp görendigini ýatladýan Huriýye, diplomatik başlangyçlaryň netijesizdigini aýtdy. Huriýýe: "Gelip gören ähli işgärler bize goldaw berjekdigini aýtdylar, ýöne şu wagta çenli hiç hili anyk peýdany görmedik. Halkara jemgyýetçiligi hatda bir Ysraýyl emlägini hem saklap bilmedi. Şonuň üçin biz diňe syýasy ýazgaryşlar bilen kanagatlanmak islemeýäris; hüjümçileriň we olaryň tarapdarlarynyň kazyýetde jogapkärçilige çekilmegini üpjün ederis". Ysraýyl hökümetiniň göçüp gelenleriň zorlugyny we günäkärleri goramak jezasyzlygy sebäpli, Taýbäniň bu ädimi Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky beýleki Palestina şäherleri üçin görelde bolup biler.