Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky zorluk spiraly: ele salnan Palestina sebitlerinde hüjümler 63 göterim ýokarlandy

Basyp alnan Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky dartgynlyk günsaýyn güýçlenýärkä, Palestina topraklaryny basyp alan ysraýyllylar tarapyndan edilen zorluk hereketleri gaty köpelýär. Howpsuzlyk çeşmelerine esaslanýan Ysraýyl goşun radiosynyň beren maglumatlaryna görä sebitde agressiýa derejesi soňky döwürde iň ýokary derejä ýetdi. 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda guramaçylykly zorluk sebitdäki gumanitar krizisi çuňlaşdyrýar.

Zorluklaryň sany barha artýar

Resmi maglumatlara görä, 2026-njy ýylyň ilkinji alty aýynda Palestina topraklaryny basyp alan ysraýyllylar tarapyndan amala aşyrylan hüjümleriň sany 660 boldy. Bu san 2025-nji ýylyň ikinji ýarymynda hasaba alnan 405 waka bilen deňeşdirilende 63 göterim çynlakaý ýokarlanandygyny görkezýär. Hüjümleriň intensiwligi diňe bir mukdarda däl, eýsem weýrançylyk derejesinde hem ünsi özüne çekýär.

Palestina raýatlaryny nyşana alýan jenaýat tolkunynyň köpelmegi ýaralananlaryň we ölenleriň sanynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. 2025-nji ýylyň soňky alty aýynda edilen hüjümlerde 82 palestinaly ýaralanan bolsa, 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda bu san 140-a ýetdi. Gynansagam, şol döwürde alty palestinaly öldi. Ahyrynda, geçen hepdäniň ahyrynda bolup geçen wakalarda hüjümleriň "adatdan daşary" güýçlenendigi we birnäçe günüň içinde 30 sany aýry hüjümiň edilendigi habar berildi.

2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan soň dartgynlylygyň ýokarlanmagy we Nablus reýdleri

2023-nji ýylyň oktýabr aýynda Ysraýylyň Gaza zolagyna garşy giň gerimli harby operasiýalaryndan bäri basylyp alnan Günbatar Şeriýada we Gündogar Iýerusalimde basyş gurşawy yzygiderli ýokarlandy. Tutulmak, öý hüjümleri we palestinalylara garşy fiziki hüjümler gündelik durmuşyň bir bölegine öwrüldi. Bu zorluk spiralynyň iň agyryly mysallarynyň biri 24-nji iýulda Nablusda bolup geçdi. 4 palestinaly Ysraýyl esgerleri bilen Palestina topraklaryny basyp alan ysraýyllylaryň bilelikdäki gatyşmagynda öldi.

Soralýan ganly wakalardan soň Ysraýyl goşuny Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky köp şäherlere, obalara we şäherçelere, esasanam Tel Nablus şäherine giňişleýin reýd geçirdi. Bu amallaryň netijesinde azyndan 70 palestinaly tussag edildi we tussag edildi.

Netanýahu administrasiýasyndan bikanun hasaplaşyklara resmi tassyklama

Günbatar Şeriýanyň demirgazygynda 4 palestinaly we 2 ysraýyllynyň ölümine sebäp bolan çaknyşyklardan soň Ysraýyl hökümetiniň ädimleri sebitdäki krizisi hasam güýçlendirdi. Bu dawa-jenjelden soň Ysraýylyň premýer-ministri Binyamin Netanýahu halkara kanunlaryna laýyklykda bikanun hasaplanýan bikanun ýewreý ilatly nokatlarynyň resmi taýdan ykrar edilmegini buýurdy.

Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky hökümet, Palestina topraklarynda gurlan bu bikanun desgalaryň kanunlaşdyrylmagyndan başga-da, täze oturymly ýerleri döretmek prosesiniň hem çaltlaşdyryljakdygyny habar berdi. Bu ädim sebitdäki parahatçylyga bolan umytlary düýbünden pese gaçyran hem bolsa, ýer eýeçiligi syýasatynyň döwlet tarapyndan höweslendirilendigini ýene bir gezek aýan etdi.