Omom Kippuryň öňündäki Iýerusalimdäki dartgynlyk: Fanatik ysraýyllylaryň Al-Aqsa metjidine prowokatiw hüjüm

Iýerusalimdäki dartgynlyk ýewreýleriň iň mukaddes günlerinden biri bolan "omom Kippur" (Günäden geçiş güni) öň ýene-de ýokarlandy. Basylyp alnan Gündogar Iýerusalimdäki musulmanlaryň ilkinji gybaty bolan Metjit al-Aqsa, fanatik ýewreý toparlary tarapyndan prowokatiw hüjümleriň sahnasy boldy. Iýerusalim häkimliginiň beren resmi beýanyna görä, Ysraýyl polisiýasynyň berk howpsuzlyk çäreleri we goragy astynda takmynan 100 fanat Ysraýyl, Harem-i Şerifiň mukaddesligini äsgermezlik edip, howlularda Talmud däp-dessurlaryny we dogalaryny okaýar.

Netanýahu we hökümet agzalary tarapyndan Burak diwaryna prowokatiw sapar

Al-Aqsa metjidine edilen bu reýdler izolirlenen wakadan başga zat däl, emma Ysraýyl döwletiniň ýokary derejeleriniň gatnaşmagynda guralan giň gerimli hereketiň bir bölegi hasaplanýar. Aslynda, düýn Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu öz kabinetindäki käbir ministrler we müňlerçe fanat ysraýylly bilen bilelikde Gündogar Iýerusalimiň taryhy Köne şäherindäki Burak (Aglamak) diwaryna düşdi. Palestina administrasiýasy bilen baglanyşykly Iýerusalim häkimligi bu saparyň dowamynda Ysraýylyň howpsuzlyk güýçleriniň sebitde adatdan daşary we aşa güýçli howpsuzlyk çärelerini görendigini we palestinalylaryň hereket azatlygynyň bütinleý çäklendirilendigini habar berdi.

Jewishewreý dynç alyşlarynda reýd howpunyň ýokarlanmagy

Sebitdäki dartgynlylygyň ýokarlanmagy sentýabr we oktýabr aýlaryny öz içine alýan ýewreý dynç alyş senenamasy bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Jewishewreýleriň dynç alyşlary şu ýyl 12-13-nji sentýabrda bellenilýän ýewreý Täze ýyly (Roş Haşanah) bilen başlandy. Bu amal 21-nji sentýabrda başlanjak we ýewreýler üçin iň mukaddes gün hasaplanýan omom Kippur (onuwma güni) bilen dowam etdiriler. Baýramçylyk çäresi 26-njy sentýabrdan 2-nji oktýabr aralygynda Sukkot baýramy (Çadyrlar) we ahyrynda 3-nji oktýabrda Simçat Töwrat baýramy (Töwratyň marşmallowy) bilen tamamlanar. Soňky ýyllarda, esasanam bu dini dynç alyş döwürlerinde, ysraýyllylaryň Masjid al-Aqsa welaýatyna yzygiderli basýan hüjümleri çynlakaý artdy.

Mukaddes ýeriň bölünmeginiň howpy we Iordaniýanyň arassa ýagdaýy

Palestina we Iordaniýa häkimiýetleri halkara jemgyýetçiligine Al-Aqsa metjidinde guruljak status-kvo üýtgeşmelerinden birnäçe gezek duýduryş berdiler. Bu sözler Ysraýylyň mukaddes ýeri wagtlaýyn we giňişleýin bölmek, ýagny musulmanlar bilen ýewreýleriň arasynda paýlaşmak baradaky howply synanyşyklaryna ünsi çekdi. Bu mesele boýunça iň aýdyň reaksiýalardan biri Iordaniýanyň Daşary işler ministrliginden geldi. Ministrlik 144 karar meýdany tutýan Metjit al-Aqsanyň diňe musulmanlara degişli ybadat mekanydygyny ýene bir gezek yglan etdi. Beýanatda Iýerusalim Yslam Gaznalary Dolandyryşynyň we Iordaniýanyň Gaznalar ministrligi bilen baglanyşykly Masjid al-Aqsa işleri müdirliginiň, Haram Al-Şerifiň dolandyrylyşyna we oňa girilýän ýerleri düzgünleşdirmäge jogapkär ýeke-täk kanuny we ygtyýarly edaralardygy berk bellendi.