Ysraýylyň türmelerindäki adamkärçilige sygmaýan şertler ýüze çykarylýar.

Ysraýyl türmelerinde bir ýyllap tussaglykda bolan palestinaly žurnalist Ali al-Samudi boşadylandan soň başdan geçiren elhenç tejribelerini gürrüň berdi. Samudiniň gürrüňleri Ysraýyl türmelerinde adamkärçiliksiz işleriň möçberini açyp görkezýär. 2025-nji ýylyň aprelinde tussag edilen Samud halkara hukugynyň äsgerilmändigini aýdýar.

Bir ýyl tussaglykda: Gynanç we izolýasiýa

Ali al-Samudi gulluk wagtynda Ysraýyl güýçleri tarapyndan tussag edilip, bir ýyl türmede saklandy. Bu döwürde onuň maşgalasy we kärdeşleri onuň nirededigi barada hiç hili maglumat alyp bilmediler. CNN World bilen söhbetdeşlikde ol žurnalist hökmünde işini ýerine ýetirýärkä bikanun tussag edilendigini we bu prosesiň söz bilen beýan edip bolmajak garaňkylyk bolandygyny aýtdy. Samudi şeýle hem basyp alnan Gazadan ogurlanan müňlerçe raýatyň şeýle çemeleşmä duçar bolandygyny belleýär.

Adam mertebesini kemsidýän şertler.

Boşadylandan soň, Samudi türmede duş gelen adamkärçiliksiz şertleri jikme-jik beýan etdi. Ol tussaglaryň günlerboýy gözleri daňylyp saklanandygyny we köpüsiniň arkasyndan gandallanandygy sebäpli saglyk meseleleriniň agyr bolandygyny aýtdy. Ol aklawçysy bilen duşuşykdan gaýdyp gelenden soň, ysraýylly ofiseriň onuň kellesine basyp, boğmaga synanyşandygy baradaky bir wakany gürrüň berdi.

Saglyk we iýmitleniş hukuklarynyň bozulmagy

Samudi türmelerde iýmitiň ýarag hökmünde ulanylýandygyny we tussaglaryň ýaşaýşynyň iň kyn döwründe iýmitlenýändigini aýtdy. Ol bir ýylda 60 kilogram ýitirendigini we ertirlik naharynyň diňe bir çemçe labneh we çärýek çemçe jamdan ybaratdygyny, günortanlyk naharynyň bolsa dört çemçe tüwi we az mukdarda gök önümler bilen çäklenýändigini aýtdy. Ol agşamlyk naharynda seýrek halatlarda et ýa-da towuk etiniň bolýandygyny nygtady.

Kazyýet çözgütleri we syýasy reaksiýalar

2025-nji ýylyň sentýabr aýynda Ysraýylyň Ýokary kazyýeti tussaglaryň iýmit zerurlyklarynyň kanagatlandyrylmaýandygyny we şertleriň gowulandyrylmalydygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, Ysraýylyň Milli howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gwir kazyýetiň kararyna reaksiýa bildirip, berlen iýmitiň iň pes derejededigini aýtdy.

Metbugat azatlygyna howplar

Ali al-Samudi özüne garşy aýyplamalaryň esassyzdygyny nygtady. Ol tussag edilmeginiň Ysraýylyň palestina metbugatyna garşy yzygiderli basyşynyň bir bölegi bolandygyny we öz pikirini aýtmak hukugynyň bökdençlidigini aýtdy. Gaýtadan tussag edilmekden gorksa-da, žurnalistik işini dowam etdirmäge ygrarlydygyny yglan etdi.

Samudiniň tejribesi Ysraýylyň türmelerindäki şertlere halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni çekmegini dowam etdirýär. Şeýle adamkärçiliksiz amallaryň bes edilmegi we halkara hukugynyň ulanylmagy baradaky çagyryşlar barha artýar.