Ysraýyl ministri Ben-Gwiriň Gazadaky palestinalylara kemsidiji ýazgysy

Ysraýyl ministri Itamar Ben-Gvir ABŞ-da ýerleşýän X sosial media platformasyndaky şahsy hasabyndan Gaza zolagynda galmagy saýlan palestinalylara garşy kemsidiji wideo paýlaşdy. Emeli intellekt tehnologiýasy arkaly döredilen şekillerde Ysraýylyň hüjümleri netijesinde uly weýrançylyklara sezewar bolan we al-arwah şäherine meňzeýän sebit şekillendirilipdir, şol bir wagtyň özünde topraklaryny terk etmekden ýüz öwüren palestinalylara gödek sözler ulanylypdyr.

Ben-Gwiriň ýazgysynda kemsidiji sözler näme?

Itamar Ben-Gvir, paýlaşan wideosynda arap we ýewreý dillerinde "Gazada galmak üçin eşek bolmaly" sözüni goşmak bilen sebitde ýaşamagyny dowam etdirýän palestinalylary nyşana aldy. Wideoda Ysraýylyň 3 ýyl bäri dowam edýän hüjümleri sebäpli harabalykda Gaza zolagynyň şekili bilen bilelikde eşek şekili ulanyldy. Anotherene-de bir bellemeli jikme-jiklik, ýazgyda ulanylýan arap tekstlerinde orfografiki ýalňyşlyklaryň bolmagydy.

Bu ýazgy Ysraýyl saýlawlary barada haýsy habary iberýär?

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçiriljek saýlawlar üçin propaganda alyp barýan Itamar Ben-Gvir wideoýazgyda "Ben-Gviriň meýletin migrasiýa meýilnamasy bilen 4 ýyl" sözüni ulanyp, saýlawçylardan goldaw sorady. Gazetdäki palestinalylaryň deportasiýa edilmegini saýlaw kampaniýasynyň merkezinde "meýletin migrasiýa" ady bilen ýerleşdiren Ben-Gvir, etniki arassalaýyş jedellerini bu gepleşik bilen gün tertibine getirdi.

Itamar Ben-Gvir, sosial media platformasyndaky ýazgysynda emeli intellektual goldaýan wideo ulanyp, Gazada galmagy saýlan palestinalylary kemsitdi. 27-nji oktýabrda geçiriljek saýlawlar üçin wagyz guraly hökmünde ulanylan bu suratlar sebitdäki ýok etmek we migrasiýa meýilnamalaryny syýasy materiallara öwürdi.

Ysraýyl hökümetinde bir ministriň, saýlaw hukugy hökmünde halkara hukugy we adam hukuklary babatynda jedelli "meýletin migrasiýa" meýilnamasyny hödürlemegi, sebitdäki gumanitar krizisiň syýasy ölçegleri baradaky aladalary artdyrýar. Halkara jemgyýetçiliginiň reaksiýalaryny özüne çekýän şeýle çykyşlar sebitdäki konflikt gurşawynyň diplomatik çözgütlerini kynlaşdyrýan faktor hökmünde kabul edilýär.

Netije

Bu ösüş, Ysraýylyň içerki syýasatynda saýlaw kampaniýalarynda gural hökmünde näderejede sagçy gepleşikleriň gural hökmünde ulanylýandygyny açyk görkezýär. Ministr Ben-Gwiriň emeli intellekt ýaly häzirki zaman tehnologiýalaryny ulanmak bilen palestinalylara kemsidiji dil kabul etmegi, syýasy bäsleşigiň adamzat gymmatlyklaryndan ileri tutulýan prosesi görkezýär.

Bu ýagdaý sebitdäki dartgynlygyň diňe bir harby güýçlerde däl, eýsem sanly we diskursiw derejede ýokarlanandygyny görkezýär. Saýlawlara gönükdirilen şeýle radikal gepleşikleriň sebitdäki parahatçylygyň geljegini gowşadýandygy we partiýalaryň arasyndaky polýarlaşmagy çuňlaşdyrýandygy syn edilýär.

Mümkin täsirler

Bu ýazgynyň Ysraýylyň içinde saýlawçylar bazasyny berkitmegi maksat edinýändigini we aşa sagçylaryň sesini artdyryp biljekdigini çaklamak mümkin. Şeýle-de bolsa, halkara arenasyndaky şeýle kemsidiji sözleriň Ysraýylyň diplomatik gatnaşyklaryna ýaramaz täsir etmegine we dünýä jemgyýetçiliginiň reaksiýalaryna garaşylmagyna garaşylýar.

Mundan başga-da, şeýle wideolaryň sebitdäki palestinalylara psihologiki basyş döredip biljekdigi we sebitdäki sosial parahatçylygyň dikeldilmegine düýpli päsgelçilik döredip biljekdigi baha berilýär. Sosial media platformalarynda şuňa meňzeş mazmunyň ýaýramagy sanly platformalarda ýigrenji sözleýiş gözegçiliginiň ähmiýetini ýene bir gezek açyp biler.