Izmitdäki daşky gurşaw gozgalaňy: Alikahýanyň ýaşaýjylary öýlerini magnit bilen arassalaýarlar!

Kokaeliniň mitzmit etrabynda ýerleşýän Alikahya Atatürk goňşusynyň ýaşaýjylary düýş gören ýaly günleri başdan geçirýärler. Goňşularyň ýaşaýjylary öýlerinde, ulaglarynda we köçelerinde gar ýaly bölejikler sebäpli uly ekologiýa betbagtçylygy bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. Poslamaýan polat öndürijisinden POSCO Assan TST zawoddan çykýandygy öňe sürülýän bu syrly gara tozanlar, töwerekleri biynjalyk etdi. Raýatlar indi tozan sorujylaryň ýerine magnit bilen öýlerinde demir tozany arassalamaga mejbur bolýarlar.

Senagatlaşmagyň kölegesinde ýitip barýan durmuşlar: "Demir tozan bilen ýaşamaly"

Çagalygyny Alikahya Atatürk goňşusynda geçirendigini aýdýan goňşularyň ýaşaýjylaryndan Tugaý Ataş, sebitdäki senagat özgerişleriniň weýran bolandygyny görkezýär. Iň azyndan 100-120 maşgala bilen parahatçylykly mesgen tutandyklaryny mälim eden Ataş, ýerleriniň gaty arzan bahadan alnandygyny we zawodlara bölünip berilendigini aýdýar. Sebitde senagat desgalarynyň 2011-nji ýylda döredilip başlandygyny mälim eden Ataş, şondan bäri daşky gurşaw we saglyk ugrunda yzygiderli göreşýändiklerini aýtdy. Livingaşaýyş otaglaryndan başlap, nahar saçaklaryna çenli hemme ýerde demir tozan bilen örtülendigini aýdýan gynanýan mähelläniň ýaşaýjysy kakasynyň çynlakaý operasiýa edilendigini we arassa howa zerur bolsa-da, bu zäherli howadan dem almalydygyny aýtdy.

Iş wadalary boş boldy: "Olar bize iş däl-de, sagdyn geljegi bermeli"

Tugaý Ataş, senagat guramalarynyň sebite gelenlerinde ýerli ilata iş berjekdigini wada berendigini, ýöne bu wadalaryň ýerine ýetirilmeýändigini we töwerekdäki ýaşlaryň işsizlik bilen göreşýändigini aýdýar. Takmynan 35-40 ýaşlaryň arasynda diňe bir adamyň bu zawodlarda iş tapyp biljekdigini mälim eden Ataş, "Biz mundan beýläk iş islemeýäris, çagalarymyzyň geljegini garaňkylaşdyrmasalar" diýýär. Demir tozanyň dem almagynyň uzak möhletde ölümli kesellere sebäp boljakdygyna alada bildirýän töwerekdäki adamlar, häkimiýetleriň çagalarynyň saglygy üçin gyssagly çäre görmegine garaşýarlar.

Goňşularyň ýaşaýjylary asmandan ýagyş ýaly gaçýan demir tozanyň çeşmesi hökmünde POSCO Assan TST zawodyna yşarat edýärler. Sebitde ozal geçirilen resmi derňewleriň we synaglaryň netijesinde önümçiligiň togtadylandygyny ýatladýan Tugaý Ataş, poslamaýan polat önümçiligi wagtynda turbalardan köp mukdarda demir bölejikleriniň çykandygyny öňe sürýär. Jaýlaryň içini süpürgi bilen süpürip bolmajakdygyny we diňe arassa magnitler bilen arassalap biljekdigini aýdyp, Ataş ýagdaýyň agyrlygyny şu sözler bilen jemleýär: "Daşarda nahar iýmek düýş gördi. Gazanyň gapagyny açanymyzdan soň, demir tozan bilen doldurylýar.

Daşky gurşawyň hapalanmagy diňe jaýlaryň içki bilen çäklenmeýär. Garaageslardaky ýapyk ulaglar, hatda zawodyň gapdalyndaky gonamçylyklar hem demir tozan bilen örtülendir. Garyndaşlarynyň guburlaryna zyýarat eden raýatlar, mazar daşlarynyň gara tozan bilen örtülendigini görüp, gaty gynanýarlar. Alikahýanyň ýaşaýjylary umytsyzlyga uçran döwlet edaralaryna ýüz tutýarlar we bu hapalanan howada we sagdyn durmuşda ýazgarylmazlygyny we arassa gurşawda ýaşamak üçin konstitusion hukuklarynyň goralmagyny talap edýärler.